Uzasadnienie
Orzeczeniem z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w L., działając na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595), stwierdziła, że P.T. jest zdolny do czynnej służby wojskowej i ustaliła kategorię "A".
W uzasadnieniu orzeczenia podano, że stwierdzone na podstawie badań lekarskich rozpoznanie w postaci zespołu bólowego odcinka L-S kręgosłupa nie stanowi przeciwwskazania do czynnej służby wojskowej.
W odwołaniu od powyższego orzeczenia P.T. podniósł, że jego stan zdrowia jest na tyle zły, że nie będzie mógł sprostać nawet najprostszym wymogom zasadniczej służby wojskowej. W tym zakresie powołał się na opinie specjalistyczne, mające potwierdzać jego zły stan zdrowia.
Orzeczeniem z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w W., mając za podstawę § 9 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. Nr 151, poz. 1594) i § 23 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie, nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania.
W motywach rozstrzygnięcia RWKL w W. zaznaczyła, że zgłaszane przez orzekanego dolegliwości, polegające na drętwieniu kończyn dolnych, bólach kręgosłupa w odcinku lędźwiowo – krzyżowym i szybszym męczeniu się, nie wskazują na istnienie zmian patologicznych o znamionach konkretnych jednostek chorobowych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P.T. wyraził swoje niezadowolenie z powyższego orzeczenia, uznając je za bardzo krzywdzące. Podkreślił, że badania zostały przeprowadzone pobieżnie i tylko na podstawie załączonej dokumentacji. Wskazał także, że na posiedzenie RWKL w W. nie był wzywany. Zdaniem skarżącego, stan jego zdrowia nie pozwala mu na odbywanie czynnej służby wojskowej.
W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w W. wniosła o jej odrzucenie, wskazując przy tym na całkowitą bezzasadność skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to z przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.
Na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (t. j.: Dz. U. z 2002 r. Nr 21, poz. 205, z późn. zm.) wojskowe komisje lekarskie orzekają o zdolności do czynnej służby wojskowej:
- 1) poborowych w okresie, kiedy nie urzęduje powiatowa komisja lekarska,
- 2) żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową,
- 3) żołnierzy rezerwy.
Kwestie związane z funkcjonowaniem wojskowych komisji lekarskich i orzekaniem przez te komisje reguluje rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. Nr 151, poz. 1594) i rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595).
Przepis art. 30a ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej ustala następujące kategorie zdolności do czynnej służby wojskowej:
- 1) kategoria A - zdolny do czynnej służby wojskowej, co oznacza zdolność do odbywania zasadniczej służby wojskowej, nadterminowej zasadniczej służby wojskowej, zajęć wojskowych w czasie trwania studiów wyższych, przeszkolenia wojskowego, okresowej służby wojskowej, ćwiczeń wojskowych, zasadniczej służby i szkolenia poborowych w obronie cywilnej, służby zastępczej, jak również służby wojskowej pełnionej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny,
- 2) kategoria B - czasowo niezdolny do czynnej służby wojskowej, co oznacza przemijające upośledzenie ogólnego stanu zdrowia albo ostre lub przewlekłe stany chorobowe, które w okresie do dwudziestu czterech miesięcy od dnia badania rokują odzyskanie zdolności do służby wojskowej, o której mowa w pkt 1, w czasie pokoju,
- 3) kategoria D - niezdolny do czynnej służby wojskowej, o której mowa w pkt 1, w czasie pokoju,
- 4) kategoria E - trwale i całkowicie niezdolny do czynnej służby wojskowej, o której mowa w pkt 1, w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny.
Orzeczenie o zaliczeniu danej osoby do jednej z kategorii, o których mowa w ust. 1, właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do odpowiedniego rodzaju służby wojskowej, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej (ust. 2). W razie stwierdzenia kilku chorób i ułomności przy określaniu zdolności do czynnej służby wojskowej rozpatruje się łącznie wszystkie ograniczenia spowodowane tymi chorobami i ułomnościami. Osobę badaną można w takim wypadku zaliczyć do niższej kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej, niż wynikałoby to z kategorii zdolności ustalonej dla poszczególnych chorób i ułomności; w takim wypadku decyduje ocena ogólnej sprawności psychofizycznej badanego (ust. 3).
Przywołane wyżej rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach określa m. in.:
- 1) wykaz chorób i ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa,
- 2) wykaz chorób i ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do pełnienia służby w rodzajach wojsk i służb oraz na stanowiskach służbowych i funkcjach wojskowych wymagających szczególnych predyspozycji zdrowotnych,
- 3) szczegółowe warunki orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej przez wojskowe komisje lekarskie,
- 4) szczegółowe warunki orzekania o zdolności do służby wojskowej poza granicami państwa,
- 5) tryb postępowania wojskowych komisji lekarskich,
- 6) sposób ustalania związku chorób oraz śmierci ze służbą wojskową przez te komisje,
- 7) sposób orzekania o potrzebie udzielenia żołnierzowi urlopu zdrowotnego.
Rozporządzenie to wskazuje kategorie zdolności do służby orzekane w razie stwierdzenia poszczególnych chorób i ułomności, uwzględniając oznaczenie tych chorób i ułomności według paragrafów i punktów w celu zapewnienia ochrony danych osobowych w procesie orzeczniczym, a także określa tryb kierowania do wojskowych komisji lekarskich i tryb ich postępowania, z uwzględnieniem prowadzenia dodatkowych badań specjalistycznych wymaganych w poszczególnych rodzajach wojsk i służb, na poszczególnych stanowiskach służbowych i funkcjach wojskowych oraz do służby poza granicami państwa, tryb wydawania orzeczeń i ich zatwierdzania, niezbędne elementy orzeczenia, tryb rozpatrywania odwołań i sprzeciwów od tych orzeczeń oraz ich uchylania w trybie nadzoru, niezbędną dokumentację lekarską i inne dokumenty mogące stanowić podstawę orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej, wzór skierowania do wojskowych komisji lekarskich, jak również wzory orzeczeń i certyfikatów wydawanych przez te komisje.
Uwzględniając powyższe przepisy, stwierdzić należy, że przedmiotowa skarga stanowi w istocie polemikę z merytoryczną treścią rozpoznania lekarskiego i wynikającą z niego zdolnością skarżącego do czynnej służby wojskowej.
Jak wskazano na wstępie, do kompetencji sądu administracyjnego nie należy rozstrzyganie merytoryczne sprawy zdolności do zasadniczej służby wojskowej, gdyż nie jest on "trzecią" instancją postępowania administracyjnego, nie posiada przy tym specjalistycznej wiedzy medycznej niezbędnej przy rozpatrywaniu takich spraw przez właściwe komisje lekarskie.
Ocena Sądu sprowadza się zatem do zbadania, czy przy wydawaniu orzeczenia nie doszło do naruszenia przepisów prawa regulujących kwestie zdolności do czynnej służby wojskowej, w tym przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), gdyż orzeczenie komisji jest decyzją administracyjną.
W świetle ogólnych zasad postępowania administracyjnego oraz stosownie do przepisu szczególnego, zawartego w § 23 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia, rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie.
Wbrew twierdzeniu P. T., w przedmiotowej sprawie taka potrzeba nie zachodziła, gdyż rozpoznanie i ustalenie kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej było prawidłowe. Przepis ten wskazuje także, że nie było podstaw do wzywania skarżącego na posiedzenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W..
Ze sprawy wynika, że wydanie orzeczenia przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską w L. odbyło się na podstawie badań lekarskich. W ocenie Sądu, zarzut, że badania te były powierzchowne wypływa z subiektywnych odczuć orzekanego, który działa w mylnym przekonaniu, że drętwienie kończyn dolnych, bóle kręgosłupa w odcinku lędźwiowo – krzyżowym i szybsze męczenie się stanowią wystarczające przeszkody do odbycia czynnej służby wojskowej.
Przede wszystkim wymaga podkreślenia, że podnoszone przez skarżącego dolegliwości nie zostały ujęte (zdiagnozowane), jako konkretne jednostki chorobowe, wykluczające możliwość odbycia czynnej służby wojskowej. Również z dokumentacji lekarskiej przedstawionej przez skarżącego nie wynika, że wspomniane dolegliwości winny być kwalifikowane, jako schorzenia kliniczne, których wystąpienie uzasadniałoby ustalenie innej kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej. Co więcej, dokumentacja lekarska jasno dowodzi, że skarżący w związku z dolegliwościami, na które się powołuje, nie podjął jakiegokolwiek leczenia i nie był prowadzony przez specjalistów.
Warto zaznaczyć, że subiektywne odczucia orzekanego nie mogą "same w sobie" być podstawą stwierdzenia, że jest on niezdolny do czynnej służby wojskowej. Jedynie zdiagnozowanie objawów chorobowych i ujęcie ich w postaci konkretnych schorzeń wpływa na ustalenie stopnia niezdolności do czynnej służby wojskowej (jeśli oczywiście takowe powodują niezdolność) i konieczność wskazania przy tym właściwej kategorii. Brak tego rodzaju stwierdzeń lekarskich, brak ustaleń co do istnienia konkretnych jednostek chorobowych nie pozwala przyjąć, że orzekany jest niezdolny do zasadniczej służby wojskowej.
Dlatego też, Sąd uznał wydane w sprawie orzeczenia za prawidłowe, a zarzuty zawarte w skardze za nieuzasadnione.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.