Uzasadnienie
W dniu [...] marca 2005 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w P. wydał decyzję o wypłacie żołnierzowi zawodowemu, M. G., zryczałtowanego ekwiwalentu za rezygnację z prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, począwszy od 19 stycznia 2005 r., na czas pełnienia obowiązków służbowych na stanowisku "oficer", nie dłużej niż do dnia utraty uprawnień do przedmiotowego lokalu. Podstawą tej decyzji był art. 24 ust. 6 w związku z art. 24 ust. 5 punkt 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 368 ze zm.), zwanej też dalej "ustawą". Organ wskazał w uzasadnieniu, że skarżący został wyznaczony na stanowisko służbowe decyzją z [...] listopada 2004 r. W ciągu 14 dni od objęcia stanowiska w dniu 5 stycznia 2005 r., tj. w terminie określonym w art. 24 ust. 5 punkt 1 ustawy, skarżący wystąpił o wypłacanie zryczałtowanego ekwiwalentu i zrezygnował z prawa do zamieszkiwania w lokalu. Zaszły więc przesłanki do przyznania takiego ekwiwalentu.
Skarżący pełnił służbę na stanowisku kadencyjnym – jego kadencja wygasała w dniu 30 listopada 2007 r.
Rozkazem Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] kwietnia 2007 r., podjętym na podstawie art. 45 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), skarżący został zwolniony z zajmowanego stanowiska z dniem 14 maja 2007 r. i jednocześnie wyznaczony na stanowisko służbowe z tym dniem. Ustalono też okres kadencji na tym stanowisku – do 30 czerwca 2009 r.
Decyzją z dnia [...] października 2007 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w P. stwierdził wygaśnięcie, z dniem 14 maja 2007 r., decyzji z [...] marca 2005 r. Podstawą decyzji był art. 162 § 1 punkt 1 i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 24 ust. 1 i 6 oraz art. 24 ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Organ uznał, że wymienionym wyżej rozkazem z [...] kwietnia 2007 r. skarżący został wyznaczony na takie samo stanowisko na okres kadencji od 14 maja 2007 r. do 30 czerwca 2009 r. Decyzja z [...] marca 2005 r. była jednak ważna do czasu zwolnienia z zajmowanego stanowiska, tj. do 14 maja 2007 r. Chcąc nadal otrzymywać ekwiwalent skarżący powinien w ciągu 14 dni od tej daty wystąpić o taki ekwiwalent, a tego nie uczynił. Z dniem 14 maja 2007 r. decyzja z [...] marca 2005 r. stała się więc bezprzedmiotowa. W interesie strony (usunięcie stanu jej niepewności co do istnienia prawa), jak też w interesie społecznym (wypłata ekwiwalentu dokonywana jest ze środków budżetowych) leży stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z [...] marca 2005 r.
W odwołaniu od decyzji z [...] października 2007 r. skarżący uznał, że ciągle, nieprzerwanie od 5 stycznia 2005 r., pełni służbę na tym samym stanowisku. Rozkaz z [...] kwietnia 2007 r. wynika tylko ze zmian strukturalnych w służbie wychowawczej, tzn. zmiany nazewnictwa i podległości służbowej. Parametry jego stanowiska były takie same, jak przed 14 maja 2007 r. Do odwołania dołączył zaświadczenie Szefa [...], z którego wynika, że po 14 maja 2007 r. nie uległa zmianie nazwa stanowiska skarżącego, ani jego parametry. Zmieniła się tylko podległość i kadencja, ale nie było konieczności ponownego obejmowania stanowiska, gdyż zakres obowiązków żołnierza nie uległ zmianie.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. Prezes WAM utrzymał w mocy decyzję z [...] października 2007 r. Organ odwoławczy podkreślił, że zmiana stanowiska powoduje utratę uprawnień do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. Analogicznie decyzja o wypłacie ekwiwalentu jest ważna do czasu zwolnienia ze stanowiska. Wskazując na art. 37 ust. 4 oraz art. 45 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, organ odwoławczy uznał, że w decyzji z [...] kwietnia 2007 r. skarżący został wyznaczony na nowe stanowisko służbowe, choć jego nazwa się nie zmieniła. Z poprzedniego stanowiska skarżący został zwolniony. Organ powtórzył ponadto argumentację organu I instancji dotyczącą wystąpienia przesłanek zastosowania art. 162 Kpa, wskazał też, że decyzja podjęta w tym trybie ma charakter deklaratoryjny – potwierdza zaistnienie bezprzedmiotowości wygaszanej decyzji i wywołuje skutek z mocą wsteczną.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję z [...] grudnia 2007 r. skarżący powtórzył swoją argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Uznał, że organ nie wyjaśnił, czy zastosował art. 162 Kpa z uwagi na zobowiązujący do tego przepis prawa, czy też z uwagi na interes strony lub interes społeczny. Zarzucił też organom brak wyjaśnienia stanu faktycznego. Od chwili wydania rozkazu z [...] listopada 2004 r. aż do chwili obecnej skarżący zajmuje to samo stanowisko służbowe – stanowisko oficera sekcji w [...] w P.. Nie było więc potrzeby występować już w maju 2007 r. o wypłatę ekwiwalentu, lecz zamierzał to zrobić najdalej na 14 dni przed 30 listopada 2007 r. Ponownie wskazał na zaświadczenie dołączone do odwołania i uznał, że stanowi ono dowód, iż w maju 2007 r. nie objął on żadnego nowego stanowiska. Podał też, że jeszcze przed upływem okresu odwołania organ I instancji zażądał zwrotu ekwiwalentu za czas od maja do września 2007 r., co skarżący uznał za niezgodne z prawem.
W odpowiedzi na skargę organ ponowił swoje stanowisko w sprawie. Wskazał, że od 14 maja 2007 r. skarżący pełni służbę na stanowisku o innym kodzie, a wskazując na wymienione zaświadczenie – organ uznał, że choć z zaświadczenia wynika, że stanowisko jest to samo, to jednak najpierw został skarżący z niego zwolniony, a następnie ponownie na nie wyznaczony. Organ uznał jednak, że inny kod stanowiska po 14 maja 2007 r. dowodzi, iż mamy do czynienia z innymi stanowiskami. Wbrew zaświadczeniu parametry stanowiska uległy zmianie. Bezprzedmiotowość decyzji z [...] marca 2005 r., która – w ocenie organu – wystąpiła, uprawnia do wygaszenia decyzji w trybie art. 162 Kpa albo z mocy szczególnego przepisu prawa, albo wskutek wystąpienia interesu społecznego lub interesu strony. W sprawie wystąpił tak rozumiany interes społeczny i interes strony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Sąd analizuje zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem materialnym i formalnym obowiązującym w dacie wydania tej decyzji. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga analizowana według powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.
Art. 24 ust. 5 w związku z ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP wyznacza czternastodniowy termin na wystąpienie przez żołnierza z wnioskiem o wypłatę zryczałtowanego ekwiwalentu za rezygnację z prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. Początek tego terminu wiąże się z objęciem stanowiska służbowego.
Analizując rozkaz personalny wydany w dniu [...] listopada 2004 r. oraz rozkaz wydany w dniu [...] kwietnia 2007 r., a także uwzględniając ustalenia organów orzekających w tej sprawie, uznać należy, że organy te niezasadnie przyjęły, iż stanowiska wymienione w tych rozkazach są inne. To z kolei doprowadziło organy do błędnego wniosku, iż skarżący po dniu 14 maja 2007 r. powinien ponownie wystąpić z wnioskiem określonym w art. 24 ust. 5 punkt 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.
Legalna definicja stanowiska służbowego żołnierza zawodowego zawarta jest w art. 6 ust. 1 punkt 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W dacie wydania zaskarżonej decyzji przepis ten wymieniał następujące elementy tego pojęcia: nazwa, stopień etatowy, wymagania kwalifikacyjne, opis stanowiska, grupa uposażenia, korpus osobowy i grupa osobowa. Wszystkie one (i tylko one) wpływały na usytuowanie żołnierza zawodowego w hierarchii służbowej jednostki organizacyjnej. Żaden z tych elementów nie zmienił się w wymienionych rozkazach. Wskazywany przez organ odwoławczy, w odpowiedzi na skargę, kod stanowiska nie jest jednym z tych elementów, zatem jego ewentualna zmiana nie ma wpływu na ocenę, czy stanowiska skarżącego zmieniły się. Takim elementem nie jest też kadencja stanowiska, zatem także i zmiana tego parametru nie uprawnia do wniosku, w świetle definicji ustawowej, o zmianie stanowiska skarżącego.
Skoro nie zmieniło się stanowisko skarżącego, nie było też konieczności ponownego obejmowania tego stanowiska. Potwierdza to wydane w sprawie zaświadczenie z [...] listopada 2007 r. Szef [...] jednostki wojskowej skarżącego potwierdza w nim jednoznacznie, że skarżący nie obejmował stanowiska, lecz jedynie był na nie ponownie wyznaczony. Zgodzić się należy z oceną, że nie wymagało objęcia stanowisko, które już wcześniej skarżący zajmował. Organ poza tym nie kwestionuje faktu, że po 14 maja 2007 r. nie nastąpiło objęcie stanowiska służbowego przez skarżącego, dlatego tym bardziej niezrozumiałe jest zignorowanie przez niego brzmienia art. 24 ust. 5 punkt 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, który – jak wyżej wyjaśniono – wskazuje objęcie stanowiska służbowego jako jedyne, istotne prawnie zdarzenie. Obowiązek wystąpienia przez żołnierza ze stosownym wnioskiem istnieje tylko po objęciu stanowiska, a takie zdarzenie w niniejszej sprawie w maju 2007 r. nie nastąpiło.
Zasadnie ponadto wskazał skarżący na rozprawie, że z punktu widzenia przepisów pragmatycznych odrębną kwestią, załatwianą w odrębnym rozkazie personalnym, jest wyznaczenie na stanowisko służbowe, odrębną natomiast sprawą jest jego objęcie, które wymaga specjalnego, kolejnego rozkazu personalnego.
W dalszym postępowaniu organy zastosują się do zaprezentowanego stanowiska Sądu, odnośnie prawidłowej wykładni art. 24 ust. 5 punkt 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Decyzja z [...] marca 2005 r. nie stała się bezprzedmiotowa, zatem nie było podstaw do zastosowania art. 162 § 1 punkt 1 Kpa.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 punkt 1 lit. "a" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Odnośnie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji podstawą wyroku był art. 152, a odnośnie kosztów postępowania – art. 200 w związku z art. 205 § 1 tej ustawy.