Uzasadnienie
D. P. przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uczynił postanowienie Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie uznania za bezzasadne jego zażalenia na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych.
W odpowiedzi na skargę Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego wniósł o jej odrzucenie, z uwagi na uchybienie terminu do wniesienia skargi, jednocześnie wnosząc o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2012 r. skarżący nie zgodził się z twierdzeniem organu, iż w niniejszej sprawie doszło do uchybienia terminu do wniesienia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1–3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a.
Przedmiotem skargi D. P. uczynił postanowienie Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie uznania za bezzasadne jego zażalenia na przewlekłe prowadzenie przez Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych postępowania administracyjnego. Kwestią zasadniczą w niniejszej sprawie jest zatem ustalenie, czy zaskarżone postanowienie mieści się w wyżej wymienionym katalogu rozstrzygnięć, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Postanowienie z dnia [...] września 2012 r. nr [...] zostało wydane przez Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego – jako organ wyższego stopnia – na podstawie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.). Zgodnie z art. 37 § 1 kpa, na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Organ ten, uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 37 § 2).
Zażalenie, o którym mowa w art. 37 § 1 kpa, jest zatem szczególnym środkiem prawnym. Jego przedmiotem nie jest bowiem wydane w toku postępowania postanowienie organu (art. 141 § 1 kpa), lecz niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 kpa. Jak już wskazano, zaskarżone postanowienie Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego zostało wydane w trybie art. 37 kpa. Podkreślenia wymaga, że przepis ten ma na celu likwidację bezczynności organu wyłącznie w trybie administracyjnym. Nie określa on przy tym, w jakiej formie organ administracji publicznej wyższego stopnia, rozpoznający zażalenie na bezczynność organu, który winien załatwić sprawę, ma takie zażalenie rozstrzygnąć. Zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie, przyjęto, że organ administracji publicznej, właściwy do rozpoznania zażalenia wniesionego na podstawie art. 37 § 1 kpa, wydaje w celu jego załatwienia postanowienie, o którym mowa w art. 123 kpa.
Jest to jednak postanowienie, na które zażalenie nie przysługuje i nie podlega ono zaskarżeniu do sądu administracyjnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. o sygn. akt I OSK 306/05, publ. LEX nr 196463).
Fakt, iż w Kodeksie postępowania administracyjnego brak jest przepisu o dopuszczalności zaskarżenia postanowienia wydanego w oparciu o art. 37 tej ustawy, oznacza, że stronie nie przysługuje prawo podważenia tego stanowiska (postanowienia) w trybie procesowym. Jest to zrozumiałe, jeśli zważy się, że – niezależnie od pozytywnego lub negatywnego stanowiska zajętego przez organ wyższego stopnia – strona może wnieść do sądu administracyjnego skargę na bezczynność organu i w tym postępowaniu ewentualnie podważać stanowisko wyrażone w trybie art. 37 kpa.
Postanowienie Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] września 2012 r. nr [...] nie podlega zatem zaskarżeniu do sądu administracyjnego, a więc skarga D. P. jest niedopuszczalna i winna zostać odrzucona. W konsekwencji, w niniejszej sprawie nie zachodzi potrzeba oceny, czy skarga została wniesiona w terminie.
Z tych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Odnosząc się do zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku organu o zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania, należy wskazać, że stosownie do przepisów działu V ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, regulującego kwestię kosztów postępowania, przed sądem administracyjnym pierwszej instancji wyłączone zostało stosowanie zasady odpowiedzialności za wynik postępowania. Koszty postępowania zasądza się jedynie w razie uwzględnienia skargi i tylko na rzecz skarżącego (art. 200 ww. ustawy).