Uzasadnienie
Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 w związku z art. 268a Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z § 2 pkt 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 lipca 1996 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Obrony Narodowej (Dz. U. Nr 94, poz. 426 z późn. zm.), działając z urzędu, stwierdził nieważność decyzji Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r., uchylającej decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. nr [...] z dnia [...] września 2005 r., nakazującej Z. K. wraz ze wszystkimi wspólnie zamieszkałymi osobami opuszczenie i przekazanie do dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w W. przy ul. [...], jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu organ stwierdził, iż wskazana decyzja nakazująca wydanie lokalu znajdowała oparcie w przepisach art. 42 ust. 1 w związku z art. 41 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), gdyż Z. K. skorzystał z pomocy finansowej, o której mowa w art. 87 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy i tym samym był zobowiązany do przekazania do dyspozycji Agencji przydzielonego mu, na podstawie skierowania nr [...], lokalu mieszkalnego. W ocenie organu, w przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. uzasadniająca stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] grudnia 2005 r.
W dniu [...] sierpnia 2007 r. Z. K. wystąpił do Ministra Obrony Narodowej z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, z przyczyn wymienionych w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z art. 30 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, wszedł z mocy prawa w stosunek najmu zajmowanego lokalu mieszkalnego, a późniejsze decyzje władz wojskowych, nakazujące zwolnienie zajmowanego lokalu, zostały uchylone na mocy prawomocnych orzeczeń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zdaniem strony wyrok tego Sądu z dnia 17 listopada 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 1110/06, obejmuje również decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r., która jest przedmiotem stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. Tym samym decyzja Ministra Obrony Narodowej została podjęta z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
Minister Obrony Narodowej, decyzją nr [...] z dnia [...] października 2007 r., zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Odnosząc się do zarzutów strony, organ uznał, iż nie zasługuje na uwzględnienie twierdzenie, iż Z. K. wszedł z mocy prawa w stosunek najmu lokalu, na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 31, poz. 266 ze zm.). Podkreślił, iż zamieszkuje on w kwaterze zastępczej nr [...] na podstawie skierowania nr [...] z dnia [...] września 1988 r., zaś posiadanie tytułu prawnego wyklucza zastosowanie powołanego art. 30 ust. 1 wskazanej ustawy. W sprawie nie został naruszony przepis art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., gdyż wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2006 r. nie obejmuje decyzji Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] grudnia 2005 r.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie Ministra Obrony Narodowej złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. K. - żona zmarłego w dniu [...] października 2007 r. Z. K. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji z przyczyn określonych w art. 105 § 1 pkt 3 k.p.a., podnosząc, iż decyzja ta dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej prawomocnym orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz stwierdzenie, że wraz z mężem z mocy prawa wstąpiła w stosunek najmu zajmowanego lokalu, na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego.
Na rozprawie w dniu 27 marca 2008 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania i podtrzymał przedstawioną przez skarżących argumentację.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zaś w razie nieuwzględnienia powyższego wniosku - oddalenie skargi.
Zdaniem organu stroną postępowania był wyłącznie Z. K., gdyż przedmiot sprawy odnosił się do praw i obowiązków ściśle z nim związanych.
W piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2008 r. skarżąca J. K. nie podzieliła argumentów przedstawionych przez organ w odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
W sprawie nie zaistniała podstawa z art. 161 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do umorzenia postępowania. Zgodnie z powołanym przepisem Sąd umarza postępowanie w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. Tymczasem w niniejszej sprawie skarga dotyczy decyzji administracyjnej nakazującej opróżnienie lokalu mieszkalnego, także skarżącej, a zatem wynik postępowania dotyczy jej interesu prawnego.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji z prawem, stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę prawną zaskarżonych decyzji stanowił przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
W świetle rozwiązań przyjętych w Kodeksie postępowania administracyjnego, pod pojęciem rażącego naruszenia prawa należy rozumieć naruszenie przepisu niebudzącego wątpliwości, co do jego bezpośredniego znaczenia.
W ocenie Sądu zarówno stan faktyczny, jak i prawny sprawy rozstrzygniętej decyzją Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r., nie budził wątpliwości. Z ustaleń organu wynikało, iż Z. K., decyzją Szefa Wojskowego Zarządu Kwaterunkowo-Budowlanego w W. nr [...] z [...] kwietnia 1971 r., otrzymał pomoc finansową z funduszu mieszkaniowego MON na uzupełnienie wkładu mieszkaniowego w celu uzyskania lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w W. Następnie Szef Służby Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu [...] skierował [...] września 1989 r. wymienionego wraz z żoną J. do kwatery zastępczej nr [...] położonej w W. przy ul. [...] (skierowanie nr [...]), zezwalając na tymczasowe zakwaterowanie w tej kwaterze do czasu otrzymania mieszkania spółdzielczego.
Skierowanie do kwatery zastępczej nastąpiło pod rządami ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 z późn. zm.). Zgodnie z art. 27 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, osobie uprawnionej, która skorzystała z pomocy finansowej z funduszu mieszkaniowego nie przydzielało się osobnej kwatery stałej. Natomiast w myśl art. 24 ust. 1 ww. ustawy, żołnierzowi zawodowemu przysługiwało prawo do zakwaterowania tymczasowego w miejscowości, w której pełni służbę, do czasu uzyskania osobnej kwatery stałej.
Niezaprzeczalny był fakt, iż zajmowana przez Z. K. kwatera miała charakter kwatery tymczasowej, a zamieszkiwanie miało cechy zakwaterowania tymczasowego. Z. K., w myśl przytoczonych wyżej przepisów, swoje prawo do kwatery zrealizował przez przyznanie pomocy finansowej i zakup mieszkania w garnizonie W., czyli w miejscu pełnienia służby i w W. nie mógł ubiegać się zarówno o przydział kwatery stałej, jak i kwatery zastępczej.
Biorąc pod uwagę, iż w zakresie objętym skierowaniem nr [...] z [...] września 1988 r., będącym w istocie decyzją administracyjną, obowiązywał niewątpliwie stan prawny, organ odwoławczy uznał, iż Szef Służby Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu [...], zezwalając Z. K. na tymczasowe zakwaterowanie i kierując ww. do kwatery tymczasowej przy ul. [...], naruszył rażąco przepis art. 24 ust. 1 ww. ustawy.
W tym stanie sprawy, organ nadzorczy zasadnie stwierdza, iż nie istniały podstawy do przyjęcia, że decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. nr [...] z dnia [...] września 2005 r., nakazująca Z. K. wraz z zamieszkałymi wspólnie osobami, opuszczenie lokalu, oparta na podstawie prawnej z art. 42 ust. 1 w związku z art. 41 ust. 2 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, była wadliwa i co uzasadniało uchylenie powyższej decyzji oraz umorzenie postępowanie pierwszej instancji.
Z przedstawionego stanu faktycznego wynika bowiem jednoznacznie, iż Z. K. otrzymał pomoc finansową z funduszu Mieszkaniowego MON, a zatem skorzystał z uprawnienia, o którym mowa w art. 87 ustawy i tym samym, zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP jest zobowiązany do przekazania do dyspozycji Agencji przydzielonego mu na podstawie skierowania nr [...] lokalu mieszkalnego. Zgodnie z art. 42 ust. 1 wymienionej ustawy, w przypadkach, o których mowa w art. 41 i art. 44, dyrektor oddziału regionalnego Agencji, wydaje decyzję o zwolnieniu lokalu mieszkalnego.
Wskazane przepisy winny być stosowane przez organy administracji publicznej, zgodnie z ich brzmieniem, a treść tych przepisów nie nastręcza wątpliwości i nie wymaga do ich stosowania wykładni.
Niezależnie od powyższego zauważyć należy, iż w sprawie nie wystąpiła przesłanka bezprzedmiotowości postępowania, pozwalająca organowi odwoławczemu na umorzenie postępowania pierwszej instancji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
Zasadnie zatem organ nadzorczy uznał, że decyzja Prezesa WAM z dnia [...] grudnia 2005 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa i stwierdził jej nieważność.
Wnosząc ostatecznie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji z przyczyn określonych w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., skarżąca podnosi, iż decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej prawomocnym orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Otóż Sąd ten wyrokiem z dnia 26 października 2004 r. w sprawie sygn. akt I SA 619/03, uchylił decyzję nakazującą Z. K. zwolnić kwaterę zastępczą, zaś wyrokiem z dnia 17 listopada 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 1110/06, stwierdził nieważność skierowania zezwalającego Z. K. na tymczasowe zakwaterowanie w kwaterze zastępczej. Nie ma zatem podstaw do twierdzenia, że zaskarżona decyzja dotyczy sprawy rozstrzygniętej poprzednio inną decyzją ostateczną.
Brak też podstaw do stwierdzenia, że na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów małżonkowie K. z mocy prawa wstąpili w stosunek najmu przedmiotowego lokalu. Należy bowiem zgodzić się z argumentacją organu, iż Z. K. zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu na podstawie skierowania, a zatem posiadał tytuł prawny, który wykluczał zastosowanie przepisu art. 30 wskazanej ustawy.
Z tych wszystkich względów, uznając skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.