Uzasadnienie
M. Z. – studentka studiów II stopnia na Wydziale [...] Politechniki [...] (kierunek [...]), w dniu 8 października 2020 r. zwróciła się do Wydziałowej Komisji Stypendialnej z wnioskiem o przyznanie stypendium rektora za wyróżniające wyniki w nauce, o którym mowa w art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2020 r., poz. 85 ze zm.).
Wydziałowa Komisja Stypendialna Wydziału [...] Politechniki [...] decyzją z [...] listopada 2020 r. (nr [...]), wydaną na podstawie art. 86 ust. 2 w zw. z ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce i art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) w zw. z § 23 Regulaminu świadczeń dla studentów Politechniki [...] na rok akademicki 2020/2021, stanowiącego załącznik do zarządzenia nr [...] Rektora Politechniki [...] z dnia [...] września 2020 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu świadczeń dla studentów Politechniki [...] na rok akademicki 2020/2021, odmówiła przyznania M. Z. stypendium rektora.
W uzasadnieniu decyzji Komisja odwołała się m. in. do § 24 ust. 4 Regulaminu (zgodnie z którym stypendia rektora przyznawane są w liczbie nie większej niż 8% liczby wszystkich studentów, z wyłączeniem studentów z § 25 ust. 1, każdego kierunku studiów prowadzonego w podstawowej jednostce organizacyjnej uczelni biorących udział w aktualnym konkursie) i podała, że na studiach II stopnia w roku akademickim 2020/2021 studiują 362 osoby, co oznacza, że stypendium może być przyznane nie więcej niż 28 osobom.
M. Z. została sklasyfikowana w rankingu najlepszych studentów studiów II stopnia na kierunku [...] na dalszej pozycji (8,2 pkt ze średnią ocen 4,64), co oznacza, że nie spełniła warunków do przyznania stypendium określonych w § 24 ust. 4 Regulaminu.
M. Z. w dniu 8 stycznia 2021 r. złożyła odwołanie od decyzji Wydziałowej Komisji Stypendialnej Politechniki [...] z [...] listopada 2020 r. Odwołująca się zarzuciła Komisji nieprawidłową wykładnię § 24 ust. 4 Regulaminu świadczeń dla studentów Politechniki [...] na rok akademicki 2020/2021, przez nieuzasadnione przyjęcie, że jest w nim mowa o wszystkich studentach studiów II stopnia. Zdaniem skarżącej, skoro Wydział jest podstawową jednostką organizacyjną Politechniki [...], to z powołanego przepisu Regulaminu wynika, że stypendium rektora przysługuje nie więcej niż 8% wszystkich studentów każdego kierunku studiów prowadzonego na Wydziale [...].
M. Z. podkreśliła, że uzyskała 8,2 pkt ze średnią ocen 4,64, co sytuuje ją wśród 8% najlepszych studentów kierunku [...]. W konsekwencji Wydziałowa Komisja Stypendialna Politechniki [...] w zaskarżonej decyzji nieprawidłowo stwierdziła, że nie spełnia warunków do uzyskania stypendium.
Po rozpoznaniu odwołania skarżącej Odwoławcza Komisja Stypendialna Politechniki [...] decyzją z [...] lutego 2021 r. (nr [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 86 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce i § 23 Regulaminu świadczeń dla studentów Politechniki [...] na rok akademicki 2020/2021, utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji Odwoławcza Komisja Stypendialna Politechniki [...] podała, że odwołująca się nie uzyskała wyróżniających wyników w nauce, zgodnie z kryteriami tworzenia list rankingowych przyjętych na Wydziale. Komisja podała, że stosownie do art. 95 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, uczelnia ma prawo ustalić szczegółowe kryteria i tryb przyznawania świadczeń. Warunki i procedura postępowania przy przydzielaniu stypendium określone zostały w § 24 Regulaminu, natomiast procedura przyznania punktów za wyniki w nauce (w zależności od trybu studiowania/roku/specjalności) i kryteria tworzenia list rankingowych zostały określone w § 26 ust. 1 Regulaminu (wskaźnik Wsi obliczany jest oddzielnie dla każdej listy).
M. Z. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na opisaną decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Politechniki [...] z [...] lutego 2021 r. o odmowie przyznania jej stypendium za wyróżniające wyniki w nauce. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji błędną wykładnię § 24 ust. 4 Regulaminu świadczeń dla studentów Politechniki [...] na rok akademicki 2020/2021 i podniosła, że w świetle tego przepisu limit 8% studentów, którym można przyznać stypendium, odnosi się do wszystkich studentów każdego kierunku studiów prowadzonych na Wydziale [...], a nie wyłącznie studentów studiów II stopnia.
Skarżąca zarzuciła również, że Odwoławcza Komisja Stypendialna Politechniki [...] w uzasadnieniu decyzji nie odniosła się do zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji Wydziałowej Komisji Stypendialnej Wydziału [...] Politechniki [...] z [...] listopada 2020 r. i w ten sposób naruszyła zasadę zaufania uczestników postępowania do organów prowadzących postępowanie (art. 8 § 1 k.p.a.) oraz zasadę należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.). Jej zdaniem Odwoławcza Komisja Stypendialna Politechniki [...] przyjęła "niejako mechanicznie i bezrefleksyjnie" interpretację przepisów niekorzystną dla obywatela (studenta) i w ten sposób naruszyła zasady rozstrzygania wątpliwości prawnych i faktycznych na korzyść strony, zawarte w art. 7a i art. 81a k.p.a.
M. Z. dodała, że w roku akademickim 2020/2021 maksymalna liczba możliwych do przyznania stypendiów na studiach I stopnia kierunku [...] (obliczona jako 8% z liczby studentów I stopnia), znacznie przekroczyła liczbę złożonych wniosków, natomiast na studiach II stopnia wielu studentom odmówiono przyznania stypendium. W sytuacji gdyby natomiast utworzono jedną listę (studentów I i II stopnia), tak jak wynika to z § 24 ust. 4 Regulaminu, to wówczas wśród 8% najlepszych studentów znalazłoby się o wiele więcej studentów II stopnia. Skarżąca dodała, że nieprzekazanie nieprzyznanych stypendiów przeznaczonych dla studentów I stopnia (z powodu mniejszej liczby wniosków) studentom studiów doktoranckich (II stopnia) jest niesprawiedliwe i nieracjonalne, a przede wszystkim niezgodne z § 24 ust. 4 Regulaminu.
Rektor Politechniki [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Rektor podniósł m. in., że zgodnie z § 24 ust. 6 Regulaminu świadczeń dla studentów Politechniki [...] na rok akademicki 2020/2021, dziekan w drodze decyzji ogłasza kryteria tworzenia list rankingowych, w tym podział studentów na grupy przy przyznawaniu punktów za wyniki w nauce, tak aby mogły być obliczane odrębnie dla specjalności, roku, semestru czy formy studiów. Rektor dodał, że nie istnieje przepis prawa, który uprawniałby do rozdysponowania niewykorzystanych przez studentów I stopnia stypendiów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga M. Z. jest uzasadniona, ponieważ zaskarżona decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej Politechniki [...] z [...] lutego 2021 r. (nr [...]) oraz utrzymana nią w mocy decyzja Wydziałowej Komisji Stypendialnej Wydziału [...] Politechniki [...] z [...] listopada 2020 r. (nr [...]) zostały wydane z naruszeniem art. 91 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz § 24 ust. 4 Regulaminu świadczeń dla studentów Politechniki [...] na rok akademicki 2020/2021, stanowiącego załącznik do zarządzenia nr [...] Rektora Politechniki [...] z dnia [...] września 2020 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu świadczeń dla studentów Politechniki [...] na rok akademicki 2020/2021.
W myśl art. 91 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, stypendium rektora może otrzymać student, który uzyskał wyróżniające wyniki w nauce, osiągnięcia naukowe lub artystyczne, lub osiągnięcia sportowe we współzawodnictwie co najmniej na poziomie krajowym. Zgodnie z art. 91 ust. 3 zdanie pierwsze tej ustawy, stypendium rektora przyznaje się nie więcej niż 10% studentów na określonym kierunku studiów. Stosownie do art. 93 ust. 1, stypendium rektora przysługuje na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich. Łączny okres, przez który przysługuje świadczenie wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach: 1) pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów;
- 2) drugiego stopnia - nie dłużej niż przez 7 semestrów.
Szczegółowe kryteria i tryb przyznawania pomocy materialnej, m. in. w postaci stypendium rektora zostały ustalone przez rektora w porozumieniu z samorządem studenckim, w Regulaminie świadczeń dla studentów Politechniki [...] na rok akademicki 2020/2021, stanowiącego załącznik do zarządzenia nr [...] Rektora Politechniki [...] z dnia [...] września 2020 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu świadczeń dla studentów Politechniki [...] na rok akademicki 2020/2021, na podstawie art. 95 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. W § 24 ust. 4 Regulaminu postanowiono, że stypendia rektora przyznawane są w liczbie nie większej niż 8% liczby wszystkich studentów (z wykluczeniem studentów § 25 ust.
- 1) każdego kierunku studiów prowadzonego w podstawowej jednostce organizacyjnej uczelni biorących udział w aktualnym konkursie.
W rozpatrywanej sprawie M. Z. zarzuciła organom obu instancji nieprawidłową wykładnię § 24 ust. 4 Regulaminu, który odwołuje się treści do art. 91 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Jej zdaniem, w świetle tych przepisów organy "stypendialne" nie miały podstaw do przyjęcia, że stypendium rektora może być przyznane 8% najlepszym studentom studiów II stopnia na Wydziale [...].
Sąd podziela to stanowisko skarżącej.
Z przepisu art. 91 ust. 3 ustawy i art. 24 ust. 4 Regulaminu wynika bowiem, że punktem odniesienia dla ustalenia 8% liczby studentów kwalifikujących się do przyznania stypendium, powinna być liczba wszystkich studentów danego kierunku studiów prowadzonych na Wydziale. Chodzi więc o kierunek studiów, a nie o stopień studiów albo nawet rok studiów.
Wynika z tego, że te 8% studentów odnosi się do wszystkich studentów danego kierunku, a nie wyłącznie do studentów studiów II stopnia na tym kierunku ([...]).
Interpretacji tej nie podważa przepis § 24 ust. 2 Regulaminu, który stanowi, że listy rankingowe tworzone są oddzielnie na każdym kierunku i stopniu studiów.
Jeżeli stypendia mają być przyznane nie więcej niż 8 % liczby wszystkich studentów danego kierunku studiów, to do tej puli studentów powinni być kwalifikowani studenci, którzy uzyskali odpowiednią liczbę punktów w rankingu niezależnie od tego, czy był to ranking studentów I czy II stopnia danego kierunku. Inaczej mówiąc, o zakwalifikowaniu do puli stypendystów decydują punkty uzyskane w rankingu, niezależnie od tego, czy są to punkty uzyskane z rankingu studentów I czy II stopnia studiów.
Organy obu instancji ustalając 8% studentów kwalifikujących się do przyznania stypendium odrębnie dla każdego stopnia studiów, naruszyły więc art. 91 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz § 24 ust. 4 Regulaminu świadczeń dla studentów Politechniki [...] na rok akademicki 2020/2021.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podziela również zapatrywanie skarżącej, że Odwoławcza Komisja Stypendialna Politechniki [...] w zaskarżonej decyzji nie odniosła się do zarzutów sformułowanych przez nią w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Uzasadnienie rozstrzygnięcia stanowi tymczasem istotną gwarancję realizacji podstawowych zasad postępowania administracyjnego: zasady zaufania (art. 8 § 1 i 2 k.p.a.) i zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.) oraz konstytucyjnej zasady prawa do sądu (art. 45 ust. 1 i 78 Konstytucji RP).
Z tych wszystkich powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329), uchylił decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Politechniki [...] z [...] lutego 2021 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wydziałowej Komisji Stypendialnej Wydziału [...] Politechniki [...] z [...] listopada 2020 r. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.
Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na zgodny wniosek stron (art. 119 pkt 2 ustawy procesowej).