Uzasadnienie
Komendant Główny Policji postanowieniem z dnia [...] października 2013 r., wydanym na podstawie art. 58 § 1 i 2 oraz art. 59 § 1 i art. 268a Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosku P.Z. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...], cofającej pozwolenie na broń palną myśliwską do celów łowieckich oraz pozwolenie na broń palną sportową do celów strzelectwa sportowego, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu podano, iż wymienioną decyzję z dnia [...] czerwca 2013 r. [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji, zawierającą prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie wniesienia środka odwoławczego, doręczono stronie w dniu 28 czerwca 2013 r., o czym świadczy zwrotne potwierdzenie jej odbioru (decyzję odebrał dorosły domownik). Natomiast odwołanie strony, datowane na dzień 9 lipca 2013 r., zostało nadane w dniu 13 lipca 2013 r. w placówce pocztowej jako przesyłka polecona, co wynika z koperty, w której je przesłano oraz umieszczonej na niej daty dziennej stempla pocztowego.
W związku z tym, że odwołanie strony zostało nadane 1 dzień po terminie przewidzianym dla wykonania tej czynności (upłynął w dniu 12 lipca 2013 r.) Komendant Główny Policji postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...], cofającej P. Z. pozwolenie na broń palną myśliwską do celów łowieckich oraz pozwolenie na broń palną sportową do celów strzelectwa sportowego.
W dniu 27 sierpnia 2013 r. został nadany w placówce pocztowej wniosek strony z tego samego dnia o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji organu I instancji (wraz z odwołaniem z dnia 9 lipca 2013 r. i oświadczeniem B. Z. z dnia 27 sierpnia 2013 r.). Strona w jego uzasadnieniu podniosła, że w okresie od dnia 28 czerwca 2013 r. do dnia 6 lipca 2013 r. przebywała poza W. i dlatego decyzję organu I instancji odebrał jej syn, który jednak nie poinformował jej we właściwym czasie o jej odebraniu, jak również nie potrafił wskazać dokładnej daty dokonania tej czynności.
Komendant Główny Policji wskazał, iż zgodnie z dyspozycją art. 58 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej kpa), do przywrócenia uchybionego terminu dla wykonania czynności procesowej niezbędne jest spełnienie łącznie czterech warunków:
- 1. zainteresowany uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy,
- 2. złoży wniosek o przywrócenie terminu,
- 3. prośba ta zostanie wniesiona w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu,
- 4. wraz z prośbą zostanie dokonana czynność, dla której został określony termin.
Strona, ubiegając się o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, wskazała, iż przyczyną uchybienia tego terminu była niefrasobliwość jej syna, który odebrał decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] czerwca 2013 r., cofającą stronie pozwolenie na broń palną myśliwską do celów łowieckich oraz pozwolenie na broń palną sportową do celów strzelectwa sportowego, a następnie nie powiadomił jej o dacie odebrania decyzji, co uniemożliwiło jej wniesienie w terminie ustawowym odwołania od tej decyzji.
W ocenie organu odwoławczego okoliczność ta nie świadczy o braku winy P. Z. w uchybieniu terminu. Zauważyć bowiem należy, że miał on świadomość, iż toczy się postępowanie administracyjne, dotyczące cofnięcia mu pozwolenia na broń palną. Zatem strona przed wyjazdem w okresie od 28 czerwca 2013 r. do 6 lipca 2013 r. z własnej winy nierozważnie zaniechała zabezpieczenia własnych interesów, np. przez poinformowanie syna o konieczności natychmiastowego powiadomienia jej o doręczeniu decyzji organu Policji, wskazanie właściwemu organowi Policji adresu dla doręczenia korespondencji bądź ustanowienie pełnomocnika, który byłby umocowany do dokonania czynności procesowych, w tym do złożenia odwołania w terminie. W myśl utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, o braku winy w nieterminowym wniesieniu odwołania od decyzji można mówić w przypadku, kiedy jego wniesienie było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, lub której usunięcie narażałoby stronę na utratę życia lub zdrowia (np. nagła choroba i to tylko wówczas, gdy nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar) i w wyniku czego strona nie mogła działać osobiście lub przez osobę trzecią. Przywołany przez stronę powód do takich okoliczności z pewnością się nie zalicza.
Strona niewątpliwie więc nie uprawdopodobniła braku swojej winy w niedotrzymaniu ustawowo określonego terminu do wniesienia odwołania od niekorzystnej dla niej decyzji, a zatem nie spełniła jednego z koniecznych do przywrócenia terminu wymogów, o których mowa w art. 58 § 1 kpa.
Na powyższe postanowienie P.Z. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podnosząc, iż nadanie odwołania z przekroczeniem terminu wynika z błędnej informacji, jaką otrzymał od syna, a ta z kolei wynika z młodego wieku i faktycznej jego niefrasobliwości.
Skarżący wskazał na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 85/13, w którym Sąd stwierdził, iż zastosowanie trybu zastępczego wymaga ustalenia, iż w zastępstwie adresata pismo odbiera dorosły domownik, który podjął się doręczenia go adresatowi, a czynność ta powinna znaleźć odzwierciedlenie w tzw. dowodzie doręczenia. Znajdujący się w aktach sprawy dowód doręczenia przesyłki nie wskazuje, że dorosły syn podjął się oddania pisma adresatowi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło w wyniku zaniedbań skarżącego, który nie wykazał się należytą starannością w dbałości o swoje interesy, choć taka była jego powinność. W konsekwencji nie można uznać, by spełniona została przesłanka z art. 58 § 1 kpa, dotycząca uprawdopodobnienia przez zainteresowanego braku jego winy w uchybieniu terminu.
Odnosząc się do przywołanego przez skarżącego wyroku WSA w Łodzi, organ zwrócił uwagę na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 1315/10 (opubl. LEX nr 1154150), w którym Sąd wskazał, iż z art. 43 Kodeksu postępowania administracyjnego nie wynika, że domownik ma złożyć oddzielne oświadczenie, że zobowiązuje się do oddania przesyłki adresatowi. Wymóg taki nie wynika z przepisów ustawy – Prawo pocztowe ani z przepisów wykonawczych, tj. rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wykonywania powszechnych usług pocztowych. Na pokwitowaniu, zgodnie z wyżej powołanymi przepisami, ma znajdować się czytelny podpis, który pozwoli zidentyfikować daną osobę jako domownika adresata. W przedmiotowej sprawie wszystkie te wymogi zostały spełnione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga oceniania w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dniu od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2).
W powołanym przepisie zostały ustanowione cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie, a mianowicie:
- 1. uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy,
- 2. wniesienie przez zainteresowanego wniosku (prośby) o przywrócenie terminu,
- 3. dochowanie terminu (nieprzywracalnego) do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu,
- 4. dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracalny termin.
W przedmiotowej sprawie kwestionowana jest ocena organu, iż strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...]Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] czerwca 2013 r.
Zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie przyjmuje się, że jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. wyrok NSA z 20 maja 1998 r., I SA/Ka 1718/96, niepubl.).
A contrario zatem, przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (Kodeks postępowania administracyjnego z orzecznictwem, Gdańsk 2000, s. 160).
Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego lub jego pełnomocnika zalicza się więc np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar i temu podobne klęski żywiołowe.
Powyższe znajduje też potwierdzenie w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 marca 2004 r. (FZ 13/04, niepubl.), zgodnie z którym "kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (...). Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, ktorej można wymagać od każdego dbającego o swoje interesy (...). Wyjeżdżając na urlop skarżacy bądź to powinien powiadomić sąd o czasowej nieobecności bądź to ustanowić pełnomocnika".
Jakkolwiek cytowane postanowienie odnosi się do kwestii przywrócenia terminu w postępowaniu sądowym, to jednak przesłanka braku winy w uchybieniu terminu jest wspólna dla różnych procedur, tak sądowych, jak i procedury administracyjnej.
Biorąc pod uwagę przedstawione stanowisko, które Sąd w pełni podziela, należy zgodzić się z organem, że skarżący nie dochował należytej staranności, jakiej należy wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy.
We wniosku o przywrócenie terminu skarżący wskazał, iż zapoznał się z odebraną przez syna przesyłką, zawierającą decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] czerwca 2013 r., w dniu 8 lipca 2013 r. Jak wynika ze złożonego od tej decyzji odwołania, zostało ono sporządzone dnia 9 lipca 2013 r., a zatem w czasie przewidzianym dla wykonania tej czynności procesowej, który upływał z dniem 12 lipca 2013 r. Z uchybieniem tego terminu odwołanie zostało natomiast nadane w urzędzie pocztowym dnia 13 lipca 2013 r. Zatem do uchybienia terminu doszło z przyczyn leżących po stronie skarżącego, a nie jego syna, który odebrał w dniu 28 czerwca 2013 r. poleconą przesyłkę i jak podał w swoim oświadczeniu załączonym do wniosku o przywrócenie terminu schował do szuflady biurka. Podzielić należy stanowisko organu, iż fakt przyjęcia przesyłki adresowanej do skarżącego przez dorosłego domownika – syna B. Z. oznaczał podjęcie się przez niego oddania przesyłki ojcu i stanowi o dokonaniu skutecznego doręczenia zastępczego.
W przedstawionych wyżej okolicznościach sprawy nie sposób uznać, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji, cofającej skarżącemu pozwolenie na broń palną myśliwską i do celów sportowych, nie było przez stronę zawinione.
Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.