Uzasadnienie
UZASADNIENIA
Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej, działając na podstawie § 3 oraz § 21 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 118, poz. 1015 ze zm.), postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. zawiesił postępowanie dyscyplinarne prowadzone wobec [...] SG P. G. Postanowienie to zostało doręczone stronie postępowania w dniu 9 września 2015 r.
W dniu 14 września 2015 r. P. G. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie do Komendanta Głównego Straży Granicznej.
Postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. nr [...] Komendant Główny Straży Granicznej, działając na podstawie art. 144 w zw. z art. 134 k.p.a. oraz § 17 ust. 4 i § 42 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że kwestię terminu i miejsca składania zażaleń na postanowienia wydawane w toku postępowania dyscyplinarnego reguluje § 17 ust. 4 powołanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Zgodnie z tym przepisem zażalenia na postanowienia wnosi się w terminie 3 dni od dnia doręczenia. W tej sytuacji termin do wniesienia zażalenia upływał w dniu 12 września 2015 r. Zażalenie P. G. zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 14 września 2015 r., co oznacza, że zostało ono wniesione 5 dni po doręczeniu zaskarżonego postanowienia. Ponadto organ zauważył, że wraz z zażaleniem P. G. nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia.
Na powyższe postanowienie P. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 57 § 4 k.p.a. poprzez przyjęcie, że sobota nie jest na gruncie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dniem ustawowo wolnym od pracy, co skutkowało nierozpatrzeniem przez organ II instancji skutecznie wniesionego zażalenia. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że, w jego ocenie, sobota jest na gruncie prawa administracyjnego uznawana za dzień ustawowo wolny od pracy. Wskazał, że stanowisko to potwierdza uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2011 r., sygn. akt I OPS 1/11.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ powtórzył argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo organ podniósł, że do powołanej przez skarżącego uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego sporządzone zostały glosy krytyczne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 134 k.p.a. Przepis ten stanowi, iż organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Przepis ten w oparciu o art. 144 k.p.a. ma zastosowanie do zażaleń na wydawane w toku postępowania postanowienia.
Zażalenie, co do którego organ stwierdził uchybienie terminu do jego wniesienia, zostało wniesione przez skarżącego od postanowienia o zawieszeniu postępowania dyscyplinarnego. Zgodnie z § 17 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 118, poz. 1015 ze zm.) zażalenia na postanowienia wnosi się w terminie 3 dni od dnia doręczenia postanowienia, z zastrzeżeniem § 24 ust.
- 4. Przepis § 30 ust. 1a stosuje się odpowiednio.
Stosownie natomiast do treści § 42 cytowanego rozporządzenia w sprawach nieuregulowanych rozporządzeniem stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Do obliczania terminu do wniesienia zażalenia na postanowienia wydawane w postępowaniu dyscyplinarnym dotyczącym funkcjonariusza Straży Granicznej zastosowanie będzie zatem miał art. 57 § 4 k.p.a., który to przepis stanowi, że jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni.
Postanowienie Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] sierpnia 2015 r. zostało doręczone skarżącemu w dniu 9 września 2015 r. Zażalenie zostało natomiast wniesione w dniu 14 września 2015 r. Zdaniem organu termin do wniesienia przedmiotowego zażalenia upłynął w sobotę 12 września 2015 r.
W ocenie Sądu takie stanowisko organu jest błędne.
W uchwale z dnia 15 czerwca 2011 r., sygn. akt I OPS 1/11 (ONSAiWSA 2011/5/95, OSP 2011/12/123, LEX nr 818666, Prok. i Pr.-wkł. 2012/10/40) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że sobota jest dniem równorzędnym z dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 57 § 4 k.p.a.
W uzasadnieniu tej uchwały NSA wskazał, że od wielu lat sobota przestała w praktyce być "dniem powszednim", a stała się dla większości pracowników dniem wolnym od pracy, przy czym dniem, w którym nie działają zarówno sądy i urzędy organów administracji publicznej, jak i przeważająca większość urzędów pocztowych. Dochowanie więc terminu kończącego się w sobotę przez złożenie pisma przed upływem terminu w urzędach organów administracji publicznej, urzędach pocztowych i polskich urzędach konsularnych może w praktyce nastąpić w dniu powszednim poprzedzającym sobotę - najczęściej w piątek.
Ponadto NSA zwrócił uwagę, że nie można wbrew oczywistym faktom (nieczynne w soboty zarówno urzędy organów administracji publicznej, jak i przeważająca większość urzędów pocztowych) utrzymywać, iż istnieje prawnie skuteczna możliwość dla wszystkich uczestników postępowania administracyjnego dochowania terminu kończącego się właśnie w tym dniu. NSA zauważył także, że art. 32 ust. 1 Konstytucji RP statuuje zasadę równości wobec prawa, a "wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne". Zgodnie z ust. 2 tego samego artykułu "Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny". Przyjmowanie, że sobota ma być traktowana jako dzień powszedni, a w konsekwencji, że nie ma do niej zastosowania art. 57 § 4 k.p.a., jaskrawo godziłoby w tę konstytucyjną zasadę. Jest bowiem faktem notoryjnym, że w dużych aglomeracjach miejskich funkcjonują w sobotę wybrane urzędy pocztowe (polskie placówki pocztowe operatora publicznego w rozumieniu art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a.), nawet całodobowo lub w skróconym czasie (zazwyczaj do godz. 12 lub 14), lub agencje pocztowe.
W innych miejscowościach działają one w ramach pięciodniowego tygodnia pracy - od poniedziałku do piątku. W konsekwencji miejsce zamieszkania uczestnika postępowania administracyjnego decydowałoby w praktyce o zakresie jego uprawnień w kwestii obliczania terminów w postępowaniu administracyjnym.
Kolejnym argumentem przemawiającym za uznaniem soboty za dzień, który powinien być traktowany na równi z dniami ustawowo wolnymi od pracy w rozumieniu art. 57 § 4 k.p.a., jest, zdaniem NSA, okoliczność, że takie rozwiązanie zostało już wyraźnie przyjęte w art. 12 § 5 Ordynacji podatkowej i w art. 83 § 2 ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ocenie NSA to, że ustawodawca w innych procedurach wyraźnie wskazał, iż w przypadku gdy ostatni dzień terminu przypada na sobotę, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu wolnym od pracy (np. art. 83 § 2 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), oznacza tylko tyle, że w tych procedurach usunięte zostało źródło wątpliwości interpretacyjnych. Nie może być to natomiast argument przemawiający za stanowiskiem, że wolą ustawodawcy było przyjęcie takiego unormowania, aby w ogólnym postępowaniu administracyjnym sobota nie była traktowana jako dzień ustawowo wolny od pracy.
W związku z powyższym należy uznać, że zażalenie wniesione przez skarżącego na postanowienia o zwieszeniu postępowania dyscyplinarnego złożone zostało w przypisanym dla tej czynności procesowej terminie. Ostatni dzień terminu przypadał bowiem na sobotę 12 września 2015 r., a zażalenie zostało wniesione w najbliższym dniu powszednim następującym po tym dniu, tj. w poniedziałek 14 września 2015 r. Nie było zatem podstaw do zastosowania art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. i wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Organ dopuścił się zatem naruszenia art. 134 oraz art. 57 § 4 k.p.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w pkt 1. sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2, powołanej ustawy