Uzasadnienie
W. B. wystąpiła do Prezesa Rady Ministrów z wnioskiem o przyznanie renty specjalnej w wysokości 1500 zł. We wniosku podniosła, że nie posiada żadnych dochodów, a w przeszłości była szykanowana w związku z przynależnością do NSZZ "Solidarność".
Prezes Rady Ministrów w dniu [...] marca 2004 r. wydał decyzję nr [...], którą odmówił ww. przyznania wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania, że w sprawie wnioskodawczyni zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek stanowiący podstawę przyznania renty w trybie szczególnym.
Powyższą decyzję, po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie, Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] utrzymał w mocy. W jej uzasadnieniu podał m.in., że przyznanie świadczenia na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.) jest możliwe w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Przedkładane w toku prowadzonego postępowania przez wnioskodawczynię dokumenty nie odnosiły się do podnoszonych przez nią zarzutów o represjach i szykanach jakich miała doznać w związku z przynależnością do NSZZ "Solidarność". Wnioskodawczyni jest inwalidą II grupy z orzeczoną rentą. Organ wskazał również, że samotnie wychowuje córkę, dla której został ustanowiony kurator.
Decyzja Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] sierpnia 2004 r. stała się przedmiotem skargi złożonej przez W. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której m.in. wniosła o ustanowienie adwokata i podała kilka faktów związanych z jej życiem rodzinnym, sytuacją materialną i zdrowotną.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Na wstępie należy wyjaśnić, że ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w art. 1 § 1 i 2 stanowi, że sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
W świetle kryteriów określonych w powyższym przepisie skarga nie może zostać uwzględniona i podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), Prezes Rady Ministrów w szczególnie uzasadnionych przypadkach może przyznać emeryturę lub rentę na warunkach i w wysokości innej niż określone w ustawie.
Podkreślić należy, iż pozostawienie tego uprawnienia uznaniowej decyzji organu nie oznacza, iż ma on całkowitą swobodę w tym względzie. Podejmując decyzję w ramach uznania administracyjnego organ jest zobowiązany do bezwzględnego przestrzegania przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Z mocy art. 7 tej ustawy organ zobowiązany był do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zobowiązany był również do wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego zgodnie z art. 77 § 1 i art. 80 Kpa oraz do uzasadnienia według wymogów określonych w art. 107 § 3 Kpa.
Zdaniem Sądu, Prezes Rady Ministrów nie naruszył powyżej określonych reguł procesowych.
Podstawę materialnoprawną decyzji wydanej w niniejszej sprawie stanowił powyżej przytoczony art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Użyte w tym przepisie określenie "w szczególnie uzasadnionych przypadkach" jest pojęciem niedookreślonym, którego znaczenie ustalane jest w wyniku przeprowadzonej wykładni, a jego konkretyzacja w indywidualnych przypadkach należy do sfery uznania organów administracji publicznej.
Nie ulega wątpliwości, że zaskarżona decyzja ma charakter uznaniowy, a taka decyzja może być uchylona przez Sąd w sytuacji, gdy zostanie stwierdzone, że została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego lub materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniu można mówić wówczas, gdy organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego.
W rozpoznawanej sprawie organ dokonał szczegółowej analizy i oceny sytuacji bytowej i materialnej skarżącej oraz jej rodziny i przyznał, że jest ona bardzo trudna. Słusznie jednak zauważył, że te okoliczności nie uzasadniają przyznania wnioskowanego świadczenia, bowiem decyzja o ich przyznaniu musi mieć uzasadnienie nie tylko w złej sytuacji bytowej, ale muszą zaistnieć okoliczności, które mogłyby być uznane za wyjątkowe – np. wybitne zasługi wnioskodawcy w określonych dziedzinach życia publicznego, czy też nadzwyczajne zdarzenie losowe. Taka sytuacja nie zaistniała w rozpoznawanej sprawie i dlatego stwierdzić należy, że organ zasadnie odmówił przyznania skarżącej renty specjalnej.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.