Uzasadnienie
Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych (dalej: "Prezes UODO", "organ"), działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości (Dz. U. z 2019 r., poz. 125; dalej: "u.o.d.o."), odmówił uwzględnienia wniosku zawartego w skardze J.G. (dalej: "skarżący") na udostępnienie jego danych osobowych przez Komendanta Miejskiego Policji w O. (dalej: "KMP", "Komendant") Marszałkowi Województwa [...] (dalej: "MWO", "Marszałek").
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach sprawy:
W dniu 8 lutego 2019 r. do Prezesa UODO wpłynęła skarga skarżącego z 4 lutego 2019 r. zatytułowana "Zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa i naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych przez funkcjonariuszy publicznych", która również została skierowana do Prokuratury Rejonowej w O..
W skardze tej skarżący podał, że [...] czerwca 2018r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości W. został zatrzymany podczas jazdy przez nieoznakowany patrol Komendy Miejskiej Policji w O. pod zarzutem przekroczenia prędkości w obszarze zabudowanym. Za to wykroczenie nałożono na niego mandat karny, który przyjął "w nieświadomości i pośpiechu". Zdaniem skarżącego, nagranie policyjnego wideorejestratora było niewiarygodne i przed Sądem Rejonowym w O. domagał się wzruszenia postępowania w sprawie o wykroczenie drogowe,żądając wyjaśnienia i rzetelnej oceny zarejestrowanego wykroczenia. Wskazał, iż jest egzaminatorem kandydatów na kierowców, zatrudnionym w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w O. (dalej: "WORD"). Kilka tygodni po tym zdarzeniu otrzymał zawiadomienie MWO o wszczęciu wobec niego postępowania administracyjnego w sprawie skreślenia z ewidencji egzaminatorów.W notatce służbowej z [...] czerwca 2018r. dyrektor WORD powołał się na rozmowę telefoniczną, podczas której osoba przedstawiająca się jako A.K. poinformowała dyrekcję WORD o popełnionym przez skarżącego wykroczeniu drogowym. To zapoczątkowało "oszczercze" postępowania.
W ocenie skarżącego, może to być zemsta dyrekcji WORD i [...] policji za jego zeznania złożone w charakterze świadka w ramach śledztwa w sprawie nieprawidłowości związanych z przeprowadzanymi egzaminami. Dlatego żąda ścigania sprawców przekroczenia uprawnień i bezprawnego przekazywaniainformacji (w tym danych osobowych) zdobytych w związku z pełnioną funkcją, zawodem itd. Do Prezesa UODO składa wniosek o wszczęcie kontroli przestrzegania przepisów o ochronie danych osobowych przez [...] policję, ponieważ jego przypadek nie jest incydentalny.
Pismem z [...] marca 2019 r. organ wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych opisanej wyżej skargi poprzez sprecyzowanie jej żądania.
W piśmie z [...] marca 2019 r. skarżący wyjaśnił, że domaga się wszczęcia postępowania wobec KMP w sprawie naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych, polegającego na "nieuprawnionym przekazaniu osobom nieuprawnionym" informacji dotyczącychwykroczenia drogowego z [...] czerwca 2018r.". Podniósł, iż przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2020 r., poz. 1269; dalej: "u.k.p.") nie regulują kwestii przekazywania przez Policję informacji o wykroczeniach drogowych popełnianych przezegzaminatorów kandydatów na kierowców zarówno do Marszałka prowadzącegoewidencję egzaminatorów, jak i do dyrektora WORD zatrudniającego egzaminatorów.
W toku postępowania wszczętego skargą skarżącego, Prezes UODO (pismem z [...] kwietnia 2019 r.) zwrócił się do Komendanta o złożenie pisemnych wyjaśnień, w szczególności o wskazanie czy, a jeżeli tak, to na jakiej podstawie prawnej, w jakim celu oraz w jakim zakresie KMP przetwarza dane osobowe skarżącego, a także czy, a jeżeli tak, to na jakiej podstawieprawnej, w jakim celu oraz zakresie Komendant udostępnił dane osobowe skarżącego Marszałkowi.
W odpowiedzi Komendant (w piśmie z [...] maja 2019 r.) poinformował organ, że dane osobowe skarżącego są gromadzonei przetwarzane na podstawie art. 130 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r., poz. 110 ze zm.; dalej: "p.r.d.")oraz aktu wykonawczego do tej ustawy, tj. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchudrogowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 488; dalej: "rozporządzenie") w zakresie wskazanym w rozporządzeniu. KMP wskazał, iż na mocy art. 67 ust. 2 pkt 1 i 2 u.k.p. Marszałek w dniu [...] lipca 2018 r. wystąpił o przekazanieinformacji o naruszeniach przepisów ruchu drogowego przez skarżącego. Odpowiadając na ten wniosek, KMPprzekazał informacje o wpisach dotyczących skarżącego znajdujących się w ewidencji kierowców naruszającychprzepisy ruchu drogowego, prowadzonejprzez Komendę Wojewódzką Policji w O., w oparciu o §10 rozporządzenia.
Do ww. pisma z [...] maja 2019 r. KMP załączyłpotwierdzone za zgodność z oryginałem kopie:
- 1) pisma MWO z [...] lipca 2018 r.,
- 2) pisma Komendanta z [...] sierpnia 2018 r. skierowanego do Wydziału Ruchu Drogowego KomendyWojewódzkiej Policji w O.,
- 3) pisma Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji w O. z [...] sierpnia 2018 r.skierowanego do KMP,
- 4) informacji o wpisie dotyczącym skarżącego w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego,
- 5) pisma Komendanta z [...] sierpnia 2018 r.skierowanego do Marszałka.
W uzasadnieniu powołanej na wstępie decyzji Prezes UODO podniósł, że stosując przepisy u.o.d.o., należy za każdym razem wyważać dobra, które legły u podstaw tego aktu prawnego. W tym aspekcie organ uznał za prawidłowe i słuszne podstawy prawne przetwarzania i udostępnienia Marszałkowi danych osobowych skarżącego, powołane w piśmie Komendanta z [...] maja 2019 r. Z załączonych do ww. pisma dokumentów wynika, iż [...] czerwca 2018 r. skarżący popełnił wykroczenie drogowe, przez co jego dane osobowe zostały wpisane do ewidencjikierowców naruszających przepisy ruchu drogowego.KMP był uprawniony, w ramach wykonywania zadań i obowiązków nałożonych na Policję, do przetwarzania danych osobowych skarżącego poprzez ich wpisanie do ww. ewidencji oraz udostępnienie ich MWO.
Prezes UODO zwrócił uwagę, że art. 130 p.r.d., pomimo jego formalnego uchylenia ustawą z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchudrogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 957; dalej: "ustawa zmieniająca"), obowiązywał - w myśl art. 16 ust. 1 ustawy zmieniającej - w czasie przetwarzania i udostępnienia przez Komendanta Marszałkowi danych osobowych skarżącego.
Organ wyjaśnił również, iż pozostałe okoliczności przytoczone w skardze, a dotyczące technicznych kwestii pomiaru prędkości przez Policję podczas kontroli drogowej, postępowaniadowodowego dotyczącego popełnienia wykroczenia drogowego oraz postępowaniaadministracyjnego w przedmiocie skreślenia skarżącego z ewidencji egzaminatorów, nie mieszczą się w ramach postępowania prowadzonego przez Prezesa UODO. Organnie może też traktowaćjako dowodu sugestii i domysłów skarżącego.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi skarżącego do WojewódzkiegoSądu Administracyjnego w Warszawie, w którejwniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący zakwestionował stanowisko Prezesa UODO zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, aprobujące przetwarzanie przez KMPjego danych osobowych oraz udostępnienie ich MWO w związku z wykroczeniem drogowym. Skarżący podkreślił, że zorganizowano na niego "nagonkę". Powołując się na postępowanie sprawdzające przeprowadzone przez Prokuraturę Rejonową w O.,wskazał, iż osoba o personaliach A.K., o której mowa w notatce służbowejdyrektora WORD, nie istnieje. Organ powinien ustalić, od kogo faktycznie dyrektor WORD otrzymał informację o wykroczeniu.
Skarżący jest przekonany, że "przeciek" informacyjny nastąpił z Komendy Miejskiej Policji w O., jednak nie wie, czy był to "przeciek" bezpośredni czy pośredni(poprzez inne osoby np. związane jednocześnie z [...] policją i ośrodkami szkolenia kierowców). Skarżący nie widzi podstaw, aby za wiarygodne uznawać dokumenty sporządzane przez dyrektora WORD, w których powoływane są osoby, których istnienianie można potwierdzić.
Prezes UODO bezpodstawnie ograniczył przedmiot skargi wniesionej przez skarżącego, co skutkowało zawężeniem kręgu podmiotów odpowiedzialnych zaprzekazanie informacji. W tej sytuacji nie można stwierdzić, że sprawa została zbadana wszechstronnie i należycie, a wnioski zostały wyciągnięte w sposób właściwy. W ocenieskarżącego, organ naruszył art. 7, art. 8 §1, art. 77 §1 i art. 80 k.p.a.,co miało wpływ na wynik sprawy.
W odpowiedzi na skargę Prezes UODO wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Przepisy u.o.d.o. m.in. określają zasady i warunki ochrony danych osobowych przetwarzanych przez właściwe organy w celu rozpoznawania, zapobiegania, wykrywania i zwalczania czynów zabronionych, w tym zagrożeń dla bezpieczeństwa i porządku publicznego, a także wykonywania tymczasowego aresztowania, kar, kar porządkowych i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności (art. 1 ust. 1 pkt 1 u.o.d.o.). Dopuszczalność przetwarzania danych osobowych uzależniona jest od spełnienia przez administratora danych przesłanki legalizującej przetwarzanie danych osobowych. W niniejszej sprawie taką przesłankę stanowi art. 13 ust. 1 u.o.d.o., zgodnie z którym właściwe organy przetwarzają dane osobowe wyłącznie w zakresie niezbędnym dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa.
Uprawnienie KMP do przetwarzania danych osobowych skarżącego i udostępnienia ich MWO stanowił obowiązujący w dacie tego działania art. 130 p.r.d. W myśl art. 130 ust. 1 p.r.d. Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Na podstawie delegacji zawartej w art. 130 ust. 4 p.r.d. zostało wydane rozporządzenie określające (m.in.) warunki i sposób prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego (dalej: "ewidencja"). Według § 3 ust. 1 rozporządzenia, ewidencję prowadzi komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych.
Z kolei § 10 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia stanowi, że informacja o wpisach w ewidencji udzielana jest przez Policję marszałkom województwa - w stosunku do osób ubiegających się lub posiadających uprawnienia egzaminatora.
W tym miejscu wyjaśnić trzeba, że art. 130 p.r.d., a tym samym wydane na jego podstawie rozporządzenie, został uchylony z dniem 4 czerwca 2018 r. przez art. 125 pkt 13 u.k.p., jednakże – jak przewiduje art. 16 ust. 1 ustawy zmieniającej - art. 130 p.r.d. w brzmieniu dotychczasowym, stosuje się do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa w art. 130 p.r.d.Oznacza to, iż uchylenie art. 130 p.r.d. zostało wstrzymane do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq p.r.d. W komunikacie z 22 lutego 2019 r., wydanym na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy zmieniającej, Minister Cyfryzacji ustanowił na dzień 1 czerwca 2019 r. termin wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających udostępnianie danych zgromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów do ponownego wykorzystywania za pośrednictwem usług sieciowych.
W konsekwencji stwierdzić należy, że zarówno w daciepopełnienia przez skarżącego wykroczenia ([...] czerwca 2018 r.), jak i przetwarzania jego danych osobowych przez KMP oraz udostępnienia ich Marszałkowi, art. 130 p.r.d. oraz akt wykonawczy w postaci rozporządzenia niewątpliwie obowiązywały.
Stosownie do treści art. 67 ust. 1 u.k.p.marszałek województwa sprawuje nadzór nad przeprowadzaniem egzaminów państwowych, o których mowa w art. 51, w ramach którego:
- 1) rozpatruje skargi dotyczące egzaminu;
- 2) kontroluje działalność wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego w zakresie przeprowadzania egzaminów;
- 3) wydaje zalecenia pokontrolne;
- 4) unieważnia egzamin;
- 5) zawiesza przeprowadzanie przez wojewódzki ośrodek ruchu drogowego egzaminów;
- 6) skreśla egzaminatora z ewidencji egzaminatorów;
- 7) występuje do zarządu województwa z wnioskiem o odwołanie dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego z zajmowanego stanowiska;
- 8) prowadzi analizę:
- a) kwartalną w zakresie średniej zdawalności osób egzaminowanych w danym ośrodku,
- b) bieżącą w zakresie skarg złożonych na ośrodek;
- 9) przerywa egzamin prowadzony niezgodnie z przepisami;
- 10) kieruje na egzamin egzaminatora skreślonego z ewidencji egzaminatorów.
Natomiast przepis art. 67 ust. 2 u.k.p. wskazuje, że przy sprawowaniu nadzoru z marszałkiem województwa współpracują:
- 1) Policja - w zakresie kontroli przeprowadzania praktycznej części egzaminu;
- 2) administrator danych i informacji zgromadzonych w ewidencji - w zakresie przekazywania informacji o naruszeniach przepisów ruchu drogowego popełnionych przez kierowców, którzy zdali egzamin w danym wojewódzkim ośrodku ruchu drogowego.
W świetle powyższych regulacji KMP był nie tylko uprawniony, ale i zobowiązany do przetwarzania danych osobowych skarżącego w związku z popełnionym przez skarżącego wykroczeniem drogowym i żądaniem marszałka o przekazanie wpisów z ewidencji dotyczących skarżącego.
Nie ma przy tym znaczenia, kto (z imienia i nazwiska) przekazał Marszałkowi informację o popełnionym przez skarżącego wykroczeniu. Badanie tej kwestii z całą pewnością nie leży w kompetencji Prezesa UODO, lecz organów ścigania(policja i prokuratura).
W ramach niniejszej sprawy organ poczynił wystarczające ustalenia faktyczne w oparciu o korespondencję KMP, w tym dane z ewidencji dotyczące skarżącego. Nie jest zatem trafny zarzut naruszenia art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Do tak ustalonego stanu faktycznego Prezes UODO zastosował właściwe przepisy, dokonując tym samym prawidłowej subsumpcji.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.