Uzasadnienie
Stosownie do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej również ppsa, strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych.
M. Ś. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. W sprawie tej skarżąca z mocy ustawy nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Z tego względu postępowanie w tym zakresie jest bezprzedmiotowe.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku art. 239 pkt 1 lit. e oraz art. 258 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt. 1 postanowienia.
Odnosząc się do wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu wskazać należy, iż zgodnie z art. 262 powołanej wyżej ustawy przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi tylko ustanowienie adwokata, przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 ppsa).
We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podała, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z 13-letnią córką. Rodzina utrzymuje się ze świadczeń z zakresu pomocy społecznej w łącznej wysokości [...] zł (zasiłek celowy uzyskany we wrześniu 2007 r. – [...] zł, zasiłek okresowy, zasiłek rodzinny, dodatki do zasiłku rodzinnego – z tytułu samotnego wychowywania dziecka i z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przez dziecko). Wnioskodawczyni podała, że wymienione środki finansowe (od października 2007 r. pomniejszone o kwotę [...] zł) nie wystarczają na pokrycie ½ kosztów utrzymania mieszkania kwaterunkowego o powierzchni [...] m2, na zakup żywności ani leków. Oświadczyła, że mieszka z 80-letnią matką, która pozostaje w odrębnym gospodarstwie domowym i wymaga stałej opieki ze względu na wiek i stan zdrowia. W formularzu wniosku wskazała, że nie posiada żadnego majątku.
Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i prawo to powinno być przyznawane wówczas, gdy strona jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że sytuacja materialna skarżącej jest niezwykle trudna i nie pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Wykazany dochód miesięczny w przeliczeniu na jedną osobę w rodzinie wynosi bowiem [...] zł.
Wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w pkt. 2 i pkt. 3 postanowienia.