Uzasadnienie
Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] października 2006 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 2 i art. 8 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 95, poz. 1001 z późn. zm.), a także art. 69 rozporządzenia Rady EWG nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków i ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz. Urz. WEL 149 z 5 lipca 1971 r. z późn. zm.), a ponadto art. 83 rozporządzenia Rady EWG nr 574/72 z dnia 21 marca 1972 r. w sprawie wykonywania rozporządzenia EWG nr 1408/71 (Dz. U. L 74 z dnia 27 marca 1972 r.), utrzymał w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...], przyznającą J. G. prawo do transferu zasiłku dla bezrobotnych od dnia 28 lutego 2005 r. do 2 kwietnia 2005 r. W uzasadnieniu podał, że powołane przepisy wspólnotowe umożliwiają zachowanie prawa do świadczeń z tytułu bezrobocia w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub S., do którego udaje się on w celu poszukiwania pracy. Wypłata tych świadczeń w kraju poszukiwania pracy jest możliwa jednak dopiero po spełnieniu przez bezrobotnego określonych warunków, w tym przede wszystkim zarejestrowania się jako osoba bezrobotna.
J. G. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. w dniu 28 lutego 2005 r., jako osoba bezrobotna. W dniu 2 marca 2005 r. zgłosił się do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w W. z siedzibą w P. i przestawił formularz E 303 wystawiony przez instytucję niemiecką ([...]) z dnia 24 lutego 2005 r., która stwierdziła zachowanie przez J. G. prawa do zasiłku dla bezrobotnych, pod warunkiem zarejestrowania się w polskiej instytucji właściwej do dnia 10 stycznia 2005 r. Wobec tego, że zgłosił się on w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. dopiero 28 lutego 2005 r., powołana wyżej niemiecka agencja pracy, pismem z dnia 8 lipca 2005 r. wskazała datę wypłaty dla niego zasiłku dla bezrobotnych od dnia rejestracji w polskim urzędzie pracy, tj. od 28 lutego 2005 r.
Z uwagi na fakt, że Marszałek Województwa [...], przy wydawaniu decyzji dotyczącej tego zasiłku dla J. G., był związany w tej sprawie stanowiskiem niemieckiego urzędu pracy ([...]), zasiłek ten przyznano mu zgodnie z poleceniem tego urzędu. Marszałek Województwa [...] nie jest organem właściwym do dysponowania zasiłkiem dla bezrobotnych przyznanym przez ustawodawstwo niemieckie, a jedynie wykonuje obowiązek pośredniczenia w jego przekazaniu uprawnionemu. Prawo do tego świadczenia J. G. nabył bowiem w Niemczech, na podstawie przepisów tego państwa i przyznanego przez jego instytucje. Marszałek Województwa [...] zaskarżoną decyzją dokonał jedynie przekazania tego zasiłku dla bezrobotnego na okres i od daty wskazanej przez niemiecką instytucję pracy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik J. G. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, a jego zarzuty sprowadzają się do twierdzenia, że zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 9 k.p.a. Podniósł, że J. G. zgłosił się do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w W. – Filia w P. w dniu 3 stycznia 2005 r., nie został jednak zarejestrowany jako bezrobotny w tym dniu i nie poinformowano go wyczerpująco w tej sprawie o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały istotny wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków w zakresie przyznania przez instytucję niemiecką prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Nie udzielono mu żadnej informacji, jakie powinien podjąć działania, aby nie ponieść szkody w postaci ograniczenia prawa do tego świadczenia. Zdaniem jego pełnomocnika, skarżącemu przysługuje więc prawo do zasiłku dla bezrobotnych za dalszy okres, począwszy od 3 stycznia 2005 r.
W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Socjalnej, powołując się na ustalony stan faktyczny i prawny, wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej.
Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Rozpatrując niniejszą skargę pod tym kątem, Sąd nie stwierdził, aby rzeczywiście zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 9 k.p.a.
Przepis ten ustanawia zasadę ogólną obowiązku organów administracji państwowej udzielania informacji faktycznej i prawnej.
Po pierwsze obowiązkiem organu administracji państwowej jest udzielanie stronie informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, a więc udzielanie informacji wyłącznie w sprawie, w której toczy się postępowanie.
Naruszenie tej zasady przejawia się w odmowie udzielenia informacji stronie, względnie nienależyte udzielenie informacji, przez udzielenie informacji niewyczerpującej, tj. takiej, która pomija okoliczności faktyczne i prawne, mające znaczenie dla załatwienia sprawy.
Drugim obowiązkiem organu jest obowiązek organu czuwania nad tym, aby strona i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu organ udziela im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Organ nie może więc ograniczyć się tylko do udzielenia informacji prawnej, lecz również musi podać niezbędne wyjaśnienie, co do treści przepisów oraz udzielać wskazówek, jak należy postąpić w danej sytuacji,aby uniknąć szkody.
Bezczynność organu stanowi naruszenie prawa.
Wbrew odmiennym twierdzeniom pełnomocnika skarżącego, przy załatwianiu sprawy objętej zaskarżoną decyzją, organy przestrzegały wszystkich tych reguł procesowych, o czym świadczą nie tylko uzasadnienia obu zaskarżonych decyzji, ale również treść załączanej do tych decyzji dokumentacji.
Na tej podstawie Sąd ustalił, że J. G. zgłosił się w dniu 3 stycznia 2005 r. w Wojewódzkim Urzędzie Pracy w W. – Filia w P. ul. [...] i poinformował przyjmującego go urzędnika (p. M.), że w grudniu 2004 r. utracił pracę u pracodawcy niemieckiego z powodu jego upadłości, jednakże nie legitymował się żadnym dokumentem na potwierdzenie tej informacji (zaświadczenie, świadectwo pracy itp.), jak również nie przedłożył właściwych w takiej sprawie formularzy wystawionych przez instytucję niemiecką. Takie dokumenty umożliwiłyby wskazanie J. G. przez załatwiającego jego sprawę pracownika urzędu właściwej drogi w dalszym postępowaniu, tj. przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych z zaliczeniem okresu pracy za granicą (druk E301), względnie prawa do transferowania zasiłku przyznanego w niemieckim urzędzie pracy (druk E303).
Skarżący w dniu wizyty w [...] filii Wojewódzkiego Urzędu Pracy w W. poinformował załatwiającego jego sprawę pracownika tego urzędu (p. M.), że nie składał w niemieckim urzędzie pracy wniosku o przyznanie prawa do transferu zasiłku dla bezrobotnych (druk E303). Został więc szczegółowo poinformowany o zasadach koordynacji zabezpieczenia społecznego, tj. o trybie postępowania urzędów polskich w przypadku transferu zasiłku (druk E303) lub przyznania prawa do zasiłku dla osób przemieszczających się we wspólnocie europejskiej (druk E301) oraz otrzymał kserokopie materiałów informacyjnych regulujących te kwestie pozostających w dyspozycji urzędu. Równocześnie zwrócono jego szczególną uwagę na konieczność zarejestrowania się jako osoba bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy w P., w terminie 7 dni (k. 61 dokumentacji organu). Bezsporne jest w sprawie, że J. G. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. z siedzibą przy ul. [...], dopiero w dniu 28 lutego 2005 r., a formularz E303, wydany w dniu 24 lutego 2005 r. przez [...], złożył do [...] filii Wojewódzkiego Urzędu Pracy w W. w dniu 2 marca 2005 r.
Mając tak ustalony stan faktyczny, Sąd uznał, że nietrafny jest zarzut podniesiony w skardze o naruszeniu przez organ postanowień art. 9 k.p.a. przy wydawaniu zaskarżonych decyzji i dlatego też, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.