Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] października 2006 r. nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy decyzję podjętą w dniu [...] sierpnia 2006 r. i odmówił przyznania panu J. B. świadczenia w drodze wyjątku.
W uzasadnieniu do ww. decyzji Prezes ZUS podniósł, że przyznanie świadczenia na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353) jest możliwe, jeżeli wnioskodawca spełnia następujące warunki:
- 1. jest lub był osobą ubezpieczoną lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym;
- 2. nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczeń wskutek szczególnych okoliczności;
- 3. nie może podjąć pracy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek;
- 4. nie ma niezbędnych środków utrzymania.
Prezes ZUS wyjaśnił również, że do przyznania świadczenia w drodze wyjątku wszystkie przesłanki, o jakich mowa w tym przepisie powinny być spełnione łącznie. Brak spełnienia przez wnioskodawcę którejkolwiek z przesłanek wyklucza możliwość przyznania mu świadczenia w drodze wyjątku.
W ocenie Prezesa ZUS pan J. B. nie spełnia warunków do przyznania świadczenia z art. 83 cyt. ustawy, albowiem ostatnio udowodniony okres składkowy strony przypada na dzień [...] czerwca 1999 r. i od tej chwili do momentu stwierdzenia całkowitej niezdolności do pracy pana J. B. od [...] stycznia 2006 r. orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS, a więc przez okres 6 lat 7 miesięcy i 14 dni nie był ubezpieczony. We wskazanym okresie był on zdolny do pracy, a więc nie zaistniały trudne do przezwyciężenia przeszkody, które uniemożliwiałby podjęcie stronie zatrudnienia. Ponadto Prezes ZUS stwierdził, że podnoszone przez odwołującego się trudne warunki materialne nie stanowią wystarczającego uzasadnienia do przyznania świadczenia w drodze wyjątku, świadczenie to nie ma, bowiem charakteru socjalnego.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi pana J. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący podniósł zarzut, że organ dokonał niewłaściwej oceny jego sytuacji życiowej. Podkreślił, że przez cały sporny okres był zarejestrowany jako bezrobotny w Powiatowym Urzędzie Pracy w G., a przeszkodą nie do pokonania był fakt, że nie zaproponowano mu pracy mimo, iż chciał pracować. Skarżący podkreślił, iż bezrobocie jest trudną do przezwyciężenia sytuacją, a on sam nigdy nie uchylał się od podjęcia pracy.
W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Rozpatrywana pod tym względem sprawa nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podnieść, że materialnoprawną podstawą świadczenia, o które starał się skarżący jest przepis art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353). Wedle jego brzmienia przyznanie świadczenia jest możliwe, gdy wnioskodawca spełnia łącznie cztery warunki: jest lub był osobą ubezpieczoną lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym, nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczeń wskutek szczególnych okoliczności, nie może podjąć pracy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek, nie ma niezbędnych środków utrzymania. W sprawie jest bezspornym, że pan J. B. był osobą ubezpieczoną. Jak wnika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i sytuacji materialnej jest osobą, która nie posiada niezbędnych środków utrzymania. Orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] maja 2006 r. wskazuje, iż skarżący jest od dnia [...] stycznia 2006 r. całkowicie niezdolny do pracy. Sporna jest natomiast przesłanka nienabycia uprawnień wskutek szczególnych okoliczności.
Z akt sprawy wynika, że ostatnio udowodniony okres składkowy przypada na dzień [...] czerwca 1999 r. i od tego okresu do chwili wystąpienia całkowitej niezdolności do pracy, a więc przez okres 6 lat 7 miesięcy i 14 dni nie był on ubezpieczony. Podnoszony przez skarżącego zarzut wskazujący na fakt zarejestrowania w Powiatowym Urzędzie Pracy w G. nie może być uwzględniony. Zarejestrowanie jako bezrobotny nie oznacza bowiem, iż za skarżącego były płacone składki na ubezpieczenie społeczne. W tym czasie skarżący był osobą zdrową, zdolną do podjęcia pracy. Powiat, w którym mieszka skarżący nie był dotknięty strukturalnym bezrobociem i znajduje się w niewielkiej miejscowości od W., w której stopień bezrobocia jest dużo niższy niż w reszcie Polski, a zatem i łatwiej jest o znalezienie pracy. Skarżący nie czynił jednak wysiłków zmierzających do podjęcia pracy, więc fakt ponad sześcioletniej przerwy w ubezpieczeniu jest nieusprawiedliwiony.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.