Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 9 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 2269/18

Uzasadnienie

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...], na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2018 r. poz. 132, z późn. zm.), zwanej dalej również ustawą o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), po rozpatrzeniu wniosku K.G. z dnia [...] października 2017 r., odmówił wyłączenia stosowania wobec wymienionego art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy.

Organ podał, że K. G. we wniosku szczegółowo opisał przebieg swojej służby, powołując się m.in. na fakt, że służbę rozpoczął w 1976 r. jako podchorąży w Wyższej Oficerskiej Szkole [...] w [...]. Wnioskodawca podał m.in., że służył w Wojsku do 1990 r., realizując tam powierzone zadania w sposób nienaruszający praw i godności innych osób. Dodał, że nigdy nie splamił honoru żołnierza polskiego. Zaznaczył również, że w latach osiemdziesiątych był karany dyscyplinarnie w związku z utratą przez jego przełożonych zaufania do niego oraz za głoszenie haseł prosolidarnościowych. Podał, że do służby w Policji, po pozytywnym przejściu przez komisję kwalifikacyjną, wstąpił w 1991 r. Były funkcjonariusz opisał różne wydarzenia z pełnionej przez siebie służby w Policji, wskazując na rzetelne wykonywanie przez niego obowiązków służbowych, w szczególności z narażeniem życia i zdrowia.

Ponadto podniósł, iż dziewięcioletni okres służby w Wojskowej Służbie Wewnętrznej w odniesieniu do ponad 41-Ietniego okresu służby i pracy dla Ojczyzny jest okresem krótkim, biorąc pod uwagę również fakt, iż w dalszym ciągu udziela się na rzecz obronności w jednostce samorządu terytorialnego.

Minister ustalił, że K. G. została zwolniony ze służby w Szkole Policji w [...] w dniu [...] stycznia 2006 r. i ma ustalone prawo do emerytury i renty inwalidzkiej, których wysokość ustalono z uwzględnieniem art. i 5c oraz 22a ustawy zaopatrzeniowej, przy czym nie wypłaca się renty inwalidzkiej z uwagi na posiadanie prawa do korzystniejszej emerytury. Organ wskazał, że z pisma z dnia [...] kwietnia 2017 r. Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu tj. informacji o przebiegu służby Nr [...] wynika, że wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy w okresie służby od dnia [...] lipca 1981 r. do dnia [...] Iipca 1990 r.

Organ ustalił, że całkowity okres służby wynosi 29 lat, 6 miesięcy i 12 dni, z czego okres służby na rzecz totalitarnego państwa wynosi 9 lat i 1 miesiąc.

Minister podał, że z kopii akt osobowych o sygn. [...], przekazanych pismem z dnia [...] marca 2018 r., (znak: [...]) przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie wynika, aby K. G. nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. Komendant Główny Policji w piśmie z dnia [...] kwietnia 2018 r. (znak: [...]) przekazał informację dotyczącą przebiegu służby ww. funkcjonariusza. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że były funkcjonariusz po dniu 12 września 1989 r. rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki. Wskazują na to informacje zawarte m.in. w opiniach służbowych oraz wnioskach o mianowanie na kolejne wyższe stopnie i stanowiska służbowe. Nie odnotowano żadnych kar dyscyplinarnych czy też postępowań karnych lub karno-skarbowych. Minister wskazał, że brak jest dokumentów odnoszących się do czynności służbowych, w trakcie których wystąpiło zagrożenie życia lub zdrowia.

Z pisma z dnia [...] marca 2018 r. (znak: Nr [...]) Wojskowego Biura Historycznego nie wynika, aby wnioskodawca nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki pełniąc służbę w Wojsku po dniu 12 września 1989 r.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 3 1 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Podał, że wskazane przesłanki muszą być spełnione łącznie.

Odnosząc się do pierwszej z przesłanek organ wskazał, że krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, wszelako z zastrzeżeniem, że winna być ona rozpatrywana przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa. Dodatkowo organ winien ocenić powyższą przesłankę w aspekcie proporcjonalnym, tj. w porównaniu stosunku służby na rzecz totalitarnego państwa do całości okresu służby byłego funkcjonariusza. Oznacza to, że obok oceny czy dany okres czasu może być uznany jako "krótkotrwały" w ujęciu ogólnym, powinien on być także oceniony abstrakcyjnie, jako stosunek tego czasu do całego okresu służby. Podał, że krótkotrwałość jest wprawdzie pojęciem nieostrym, w zakresie którego trudno określić choćby przybliżoną definicję, jednak powołując się na wykładnię językową stwierdził, że krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością.

Również ze słownika wyrazów bliskoznacznych można przytoczyć synonimy powyższego słowa: "chwilowy, doraźny, niedługi, niestały, nietrwały, okresowy, przejściowy, przemijający, tymczasowy, krótkookresowy, czasowy, trwający krótko, niedługo trwający, nieustabilizowany, szybki, epizodyczny" (Wielki słownik wyrazów bliskoznacznych, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005 r.).

Analizując drugą z przesłanek organ wskazał, że pojęcie rzetelności w ujęciu określającym postawę oraz jakość wykonywania zadań i obowiązków zawodowych definiować należy jako sumienne, solidne i dokładne wykonywanie swojej pracy - przyjętych na siebie obowiązków.

Rzetelne wykonywanie obowiązków służbowych oznacza ich realizację na najwyższym poziomie. Postawa rzetelnego funkcjonariusza charakteryzuje się wzorowością w działaniu służbowym, nie tylko w zakresie podejmowania i nienagannej realizacji zadań obligatoryjnych, ale także wykazywania inicjatywy i realizowania obowiązków dodatkowych. Ponadto istotna jest także postawa funkcjonariusza w służbie i poza nią, rygorystyczne przestrzeganie prawa, dyscypliny i etyki zawodowej, a także honoru funkcjonariusza służb publicznych.

Organ stwierdził, że zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" traktować należy jako dodatkowy czynnik wpływający na ocenę wartości rzetelnej służby funkcjonariusza. Zauważyć jednak należy, że warunek "narażenie zdrowia i życia" odnosi się do kwalifikacji narażenia rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Z perspektywy ustawowej regulacji ważne jest, aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, czy też nie miało charakteru hipotetycznego, ale było rzeczywiste, dowiedzione i miało charakter wyjątkowy.

Minister wskazał, że jego zadaniem jest stwierdzenie, czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego ww. przesłanki można uznać za spełnione, oraz ustalenie, czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek. Stwierdził, że krótkotrwałość służby na rzecz państwa totalitarnego i rzetelność służby pełnionej po dniu 12 września 1989 r. nawet z narażeniem zdrowia i życia, nie wystarczą do oceny, czy zastosowanie art. 8a ustawy jest zasadne.

Zdaniem organu "szczególnie uzasadniony przypadek" zachodzi wówczas, gdy strona - poza spełnieniem dwóch wskazanych wyżej przesłanek formalnych, legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Uprawnienie z art. 8a ustawy ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna, a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami, bowiem tylko wówczas można uznać, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek".

Organ stwierdził, że okres 9 lat i 1 miesiąca służby na rzecz totalitarnego państwa zarówno w ujęciu bezwzględnym - długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym - stosunku długości tego okresu do całego okresu służby (29 lat, 6 miesięcy i 12 dni), nie może być oceniony jako krótkotrwały.

Minister stwierdził, że nie kwestionuje rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez K. G. w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. Wskazał, że w opinii Komendanta Głównego Policji oraz Wojskowego Biura Historycznego ww. funkcjonariusz rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w Policji i w Wojsku, a dokumenty zgromadzone w sprawie nie zawierają treści, które mogłyby podawać w wątpliwość rzetelność służby K. G. Podnoszone przez stronę okoliczności dotyczące ryzyka utraty życia i zdrowia podczas pełnionej przez niego służby, nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Minister podniósł, że zwrot "szczególnie z narażeniem życia i zdrowia" jest dodatkowym czynnikiem, który wpływa na ocenę wartości rzetelnej służby funkcjonariusza, a w rozpatrywanej sprawie organ tej rzetelności nie kwestionuje.

W ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zgromadzone dokumenty nie dowodzą, aby przedmiotowa sprawa stanowiła szczególnie uzasadniony przypadek, pozwalający na skorzystanie z uprawnień wynikających z powyższego przepisu ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), skutkujących wyłączeniem stosowania względem wnioskodawcy ogólnie obowiązującego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy.

Decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia z dnia [...] października 2018 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi K. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zobowiązanie organu do uwzględnienia jego wniosku z [...] października 2017 r. a także zasądzenie zwrotu kosztów sądowych zarzucił:

1. 1. naruszenie przepisów prawa materialnego tj:
2. - art. 2 Konstytucji RP, polegające na arbitralnym obniżeniu przysługującego skarżącemu świadczenia emerytalnego, co narusza zasadę ochrony praw nabytych i zasadę sprawiedliwości społecznej, a także zasadę zaufania obywatela do państwa i tworzonego przez nie prawa oraz nie działania prawa wstecz, wynikające z zasady demokratycznego państwa prawnego;
3. - art. 67 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP polegające na arbitralnym obniżeniu przysługującego skarżącemu świadczenia emerytalnego, co stanowi nieproporcjonalne i nieuzasadnione naruszenie przysługującego prawa do zabezpieczenia społecznego po osiągnięciu wieku emerytalnego;
4. - art. 30 oraz art. 47 Konstytucji RP w zw. z art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności polegające na naruszeniu godności skarżącego, w tym prawa do ochrony czci, dobrego imienia, prawa do prywatności i prawa do poszanowania życia rodzinnego, poprzez przyjęcie, że służba wojskowa skarżącego w okresie przed 31 sierpnia 1990 r. (data rozwiązania WSW) - stanowiła "służbę na rzecz totalitarnego państwa", a tym samym arbitralne przypisanie skarżącemu - w akcie prawnym rangi ustawy, a następnie- decyzji winy za działania związane z naruszeniami praw człowieka, których dopuszczali się niektórzy przedstawiciele władzy publicznej PRL oraz niektórzy funkcjonariusze organów bezpieczeństwa PRL, a do których skarżący w żaden sposób się nie przyczynił;
5. - art. 32 ust. 1 w zw. z art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 67 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w zw. z art. 14 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, polegające na nieuzasadnionym, dyskryminującym zróżnicowaniu uprawnień skarżącego o charakterze majątkowym wynikających ze służby po roku 1990 i obniżeniu świadczeń emerytalnych należnych mu z tytułu tej służby, w stosunku do osób, które nie pełniły służby w okresie PRL oraz w stosunku do innych osób pełniących służbę wojskową w okresie PRL, w sposób naruszający zasadę równości wobec prawa. Skarżący wskazał, że inni żołnierze zawodowi WSW pełniący służbę wojskową na identycznych stanowiskach jak skarżący, w wymiarze czasowym nawet o wiele dłuższym, którzy przeszli po 1990 r. np. do Żandarmerii Wojskowej lub na emeryturę - nie zostali poddani represji w postaci drastycznego obniżenia emerytury;
6. - art. 45 ust. 1 w zw, z art. 10 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 42 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 6 ust. 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, polegające na zastosowaniu represji bez wykazania winy indywidualnej, zastąpienie w tym zakresie władzy sądowniczej władzą ustawodawczą i odwróceniu w ten sposób zasady domniemania niewinności przez uznanie wszystkich żołnierzy niektórych formacji wojskowych będących w służbie przed 31 sierpnia 1990 r. za winnych działań zasługujących na penalizację;
7. - art. 64 ust. 1 i 2 w zw. z art. 67 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w zw. z art. 14 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, polegające na naruszeniu osobistych praw majątkowych i prawa do poszanowania mienia skarżącego, które podlegają równej dla wszystkich ochronie, na skutek nieproporcjonalnego naruszenia prawa skarżącego do zabezpieczenia społecznego, co stanowi przejaw nieuzasadnionej represji ekonomicznej.
8. - art. 2 Konstytucji RP i art. 8 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. obowiązującej w prawie administracyjnym zasady in dubio pro libertate, wg której organ w razie wątpliwości nie powinien sprawy rozstrzygać na niekorzyść obywatela.
9. - art. 8a ust. 1 i 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące błędnym przyjęciem, iż skarżący nie spełnia warunków o których mowa ww. przepisie
10. - art. 7,7a, 77, 80, 81a k.p.a. poprzez ich niezastosowanie oraz błędną wykładnię prawną co z wynika z dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, w tym w szczególności braku systematyzacji oraz zgodnych z prawem kryteriów podstawowych pojęć dowodowych takich jak "szczególnie uzasadniony przypadek", "rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia", "krótkotrwałość służby przed dniem 31 lipca 1990 r." co doprowadziło do ich nadinterpretacji oraz zdecydowanego przekroczenia ram uznania administracyjnego na niekorzyść skarżącego.

Skarżący wniósł o przesłuchanie go na okoliczności wskazane w treści skargi a także dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów wymienionych w treści skargi na okoliczności powołane w treści uzasadnienia w tym także dowodu z: akt emerytalno -rentowych posiadanych przez organ, akt osobowych świadczeniobiorcy znajdujących się w Instytucie Pamięci Narodowej oraz Archiwum Szkoły Policji w [...] - na okoliczność przebiegu służby; uwag Sądu Najwyższego do rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej,

Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin z dnia [...] grudnia 2016 r. l.dz. [...], (załącznik Nr 26, str. 2-6); opinii [...] Fundacji [...] do rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin z dnia [...] grudnia 2016 r., (druk sejmowy [...], l.dz.; [...], (załącznik nr 27, str. 3,5,6)); opinii Biura Legislacyjnego Kancelarii Senatu z dnia [...] grudnia 2016 r. do ustawy o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin druk nr [...], (Załącznik nr 31, str. 3,4,6); opinii prawnej [...] M. C. z dnia [...] listopada 2016 r. w przedmiocie oceny zgodności z Konstytucją projektu ustawy o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej,

Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (wersja projektu ustawy z dnia [...] listopada 2016 r., (Załącznik nr 25, str. 8,9,10,11,12,14,15,16,17,18,21,22,23,24,25).

W uzasadnieniu skargi skarżący rozszerzył argumentację postawionych zarzutów a także przedstawił m.in. przebieg swojej służby. Podniósł też, że odchodząc na emeryturę policyjną wojewódzka komisja lekarska uznała go za całkowicie niezdolnego do służby w Policji przyznając III grupę inwalidzką, wskazując jednocześnie, że wykazane schorzenia pozostają w związku ze służbą w Policji i są trwałe. Wskazał, że za wzorową służbę został w dniu [...] lipca 2005 r. odznaczony Brązowym Krzyżem Zasługi przez Prezydenta RP oraz innymi wieloma resortowymi wyróżnieniami. Skarżący wskazał m.in., że jest niezrozumiałe aby w państwie prawa, w imię sprawiedliwości dziejowej, karano żołnierzy w myśl zasady jeden za wszystkich, wszyscy za jednego. Podniósł, że nie mieści się to w kanonach demokracji. Skarżący wskazał, że pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. Komendant Szkoły Policji w [...]

1. - w odpowiedzi na pismo skarżącego z dnia [...] czerwca 2018 r. - stwierdził: "Reasumując, na podstawie przeprowadzonej analizy dokumentacji archiwalnej, stwierdzić należy, że w okresie pełnionej służby w Szkole Policji w [...], wykonywał Pan rzetelnie zadania i obowiązki służbowe w tym również z narażeniem życia i zdrowia, co wynika co najmniej z przypadków określonych w pkt 3 i 5, w których odnotowano obrażenia odniesione przez kilkudziesięciu policjantów będące skutkiem działania osób trzecich" (załącznik nr 21 do skargi). Skarżący wskazał, że korzystając z przysługujących uprawnień w piśmie z dnia [...] czerwca 2018 r. poinformował organ o stanowisku Komendanta Szkoły Policji w [...] (załącznik nr 19). Jednakże tej opinii organ już nie zauważył, nie odniósł się do niej w swojej decyzji.

W ocenie skarżącego organ zdecydowanie przekroczył ramy uznania administracyjnego. W przypadku interpretacji pojęcia "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r." oraz "w szczególności z narażeniem zdrowia i życia" - organ powinien wykazać wnioskodawcy nierzetelność lub nienarażanie zdrowia i życia. Skarżący podniósł, że istnieje uzasadnione domniemanie, że każdy policjant, który nie został zwolniony ze służby dyscyplinarnie lub na podstawie negatywnych opinii służbowych wykonywał swoje zadania i obowiązki rzetelnie i z narażeniem życia i zdrowia. Wskazał, że decyzja organu jest niesprawiedliwa, ma charakter karny. Karze za sam fakt pracy w służbach PRL, natomiast w żaden sposób nie uwzględnia faktu pracy na rzecz wolnej Polski. Jako załączniki do skargi, które objęte zostały wnioskiem dowodowym, skarżący wskazał: 1. Zaświadczenie z przebiegu służby w Policji;

1. 2. Pismo [...] A. R.;
2. 3. Świadectwo służby;
3. 4. Odpis z przebiegu służby wojskowej z akt personalnych żołnierza;
4. 5. Zaświadczenie z zakładu pracy;
5. 6. Przydział organizacyjno-mobilizacyjny do Jednostki Wojskowej;
6. 7. List uznania;
7. 8. Legitymacja odznaczenia Brązowym Krzyżem Zasługi z dnia [...] lipca 2005 r.;
8. 9. Pismo Nr [...] z dnia [...] września 1990 r. Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] w sprawie przyjęcia do Policji;
9. 10. Krótka charakterystyka psychologiczna z [...] marca 1990 r., - przed przyjęciem do policji;
10. 11. Orzeczenie Nr [...] Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej z dnia [...] kwietnia 1990 r. przed przyjęciem do policji;
11. 12. Orzeczenie nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej;
12. 13. Wypis z treści orzeczenia Komisji Lekarskich MSW z dnia [...] stycznia 2014 r.;
13. 14. Orzeczenie nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w [...];
14. 15. Decyzja Dyrektora ZER MSWiA Nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. o ustaleniu wysokości policyjnej renty inwalidzkiej w związku z zaliczeniem do tej samej grupy inwalidztwa;
15. 16. Zaświadczenie lekarskie;
16. 17. Wniosek o nadanie odznaczenia Brązowym Krzyżem Zasługi;
17. 18. Decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] października 2018 r.
18. 19. Pismo do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2018 r, 20. Pismo do Komendanta Szkoły Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r.
19. 21. Odpowiedź Komendanta Szkoły Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r.
20. 22. Pismo Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] stycznia 2018 r. adresowane do Komendanta Głównego Policji.
21. 23. Pismo Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] stycznia 2018 r. adresowane do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej.
22. 24. Pismo Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] stycznia 2018 r. adresowane do Ministra Obrony Narodowej, 25. Opinia [...] M. C. z dnia [...] listopada 2016 r. dot. m.in. definicji "państwa totalitarnego".
23. 26. Opinia Sądu Najwyższego z dnia [...] grudnia 2016 r, dot. projektu Ustawy.
24. 27. Opinia [...] Fundacji [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. dot. projektu Ustawy.
25. 28. Zdjęcie pisma Komendy Głównej Policji z dnia [...] kwietnia 2018 r.
26. 29. Zdjęcie notatki służbowej Komendanta Szkoły Policji w [...] z dnia [...] marca 2018 r.
27. 30. Opinia Sejmu RP z dnia [...] października 2018 r.
28. 31. Opinia Senatu z [...] grudnia 2016 r. do projektu Ustawy.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo pełnomocnik wskazał, że zgodnie z ww. art. 13 a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), na wniosek organu emerytalnego Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu sporządza na podstawie posiadanych akt osobowych i, w terminie 4 miesięcy od dnia otrzymania wniosku, przekazuje organowi emerytalnemu informację o przebiegu służby wskazanych funkcjonariuszy na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b. Stosownie zaś do art. 13a ust. 5 ustawy informacja o przebiegu służby, o której mowa w ust. 1, jest równoważna z zaświadczeniem o przebiegu służby sporządzanym na podstawie akt osobowych przez właściwe organy służb. W myśl art. 13a ust. 6 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) do informacji, o której mowa w ust. 1, nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji jest zatem związany z treścią informacji o pełnieniu służby sporządzoną przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na rozprawie w dniu 9 lipca 2019 r., na podstawie art. 106 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie uwzględnił wniosków dowodowych zawartych w skardze.

W sprawie niniejszej nie zachodziły podstawy do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, albowiem nie było to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie, jak wymaga tego powołany przepis. Akta postępowania administracyjnego zawierają dokumenty niezbędne do rozpatrzenia sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie podlegała uwzględnieniu.

Organ nie naruszył przepisów prawa materialnego i prawa procesowego w stopniu, który miałby wpływ na wynik sprawy. Zarzuty naruszenia art. 7, art. 7a, art. 77, art. 80, art. 81 k.p.a. nie są zasadne. Organ podjął czynności konieczne do należytego rozpatrzenia niniejszej sprawy, dokonał w tym zakresie niezbędnych ustaleń faktycznych. Ocena zgromadzonego materiału dowodowego nie był dowolna. Odmienna ocena strony co do spełnienia przesłanek określonych w art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) od oceny organu, nie stanowi o naruszeniu art. 80 k.p.a. Przesłanka dotycząca okresu pełnienia służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) ustalona została przez organ na podstawie pisma Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] kwietnia 2017 r. tj. informacji o przebiegu służby Nr [...].

Biorąc pod uwagę, że zgodnie z art. 13a ust. 6 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), do informacji, o której mowa w ust. 1, nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, nie można zarzucić organowi w niniejszej sprawie błędu w ustaleniach faktycznych w odniesieniu do okresu wskazanego przez IPN w informacji o przebiegu służby, jako okresu służby, o którym mowa w art. 13b powołanej ustawy. Informacja o przebiegu służby jest równoważna z zaświadczeniem o przebiegu służby sporządzanym na podstawie akt osobowych przez właściwe organy służb, o których mowa w art. 12.

Stosownie do treści art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (pkt 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (pkt 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Zgodnie z art. 8a ust. 2 tej ustawy, do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2).

Zgodnie z art. 11 powołanej ustawy, w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Podkreślenia wymaga, że decyzja wydawana przez organ na podstawie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) ma charakter decyzji uznaniowej. Zakres badania decyzji posiadającej cechy uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z odpowiednim zachowaniem procedury administracyjnej. Wybór natomiast rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości pozostaje poza kontrolą sądowoadministracyjną (v. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 1488/08, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Kontrola zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny sprowadza się zatem do oceny, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, czy organ wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia i czy wyboru tego rozstrzygnięcia dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności.

W sprawie niniejszej organ dokonał istotnych ustaleń stanu faktycznego, co do okresów pełnienia służby oraz rzetelności wykonywania zadań i obowiązków. Służba skarżącego, o której mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) pełniona była przez okres 9 lat i 1 miesiąca. Całkowity okres służby skarżącego wynosi 29 lat, 6 miesięcy i 12 dni.

Dokonując oceny, czy okres służby skarżącego na rzecz totalitarnego państwa był okresem krótkotrwałym, a zatem badając spełnienie przesłanki określonej w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), organ stwierdził, że przesłanka ta nie została spełniona. W ocenie organu okres 9 lat i 1 miesiąca zarówno w ujęciu bezwzględnym, jak i w ujęciu proporcjonalnym nie może być oceniony jako krótkotrwały.

Ocenę tę Sąd podziela. Biorąc pod uwagę, że łączny okres służby skarżącego wynosi 29 lat, 6 miesięcy i 12 dni., trafnie organ przyjął, że okres 9 lat i 1 miesiąca nie jest krótkotrwały.

Według "Słownika przypomnień" Władysława Kopalińskiego (Wydawnictwo Wiedza Powszechna – Warszawa 1992 r.) krótkotrwały to przelotny, przemijający. Według z kolei Słownika wyrazów bliskoznacznych (Wydawnictwo Wiedza Powszechna – Warszawa 1988 r.) krótkotrwały to chwilowy, przemijający, efemeryczny, przelotny, niestały, nietrwały, tymczasowy, przejściowy, dorywczy, doraźny, prowizoryczny.

Jako krótkotrwała może być rozumiana służba, której czas trwania w porównaniu do całego okresu służby nie był długi, trwał w porównaniu do tego okresu krótko, był nietrwały, przemijający. Taka sytuacja nie występuje w niniejszej sprawie. Okres aż 9 lat i 1 miesiąca nie może być uznany za przelotny, czy chwilowy.

Trafnie tym samym organ stwierdził, że skarżący nie spełnia jednego z warunków koniecznych do zastosowania art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), co wykluczało uwzględnienie wniosku. Zauważyć przy tym należy, odnosząc się do treści uzasadnienia skargi, że organ w zaskarżonej decyzji nie twierdził, że przez służbę krótkotrwałą należy rozumieć dni, tygodnie, co najwyżej kilka miesięcy. Zarzut naruszenia art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy nie jest zasadny.

Z konstrukcji art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) wynika, że przesłanki określone w tym przepisie muszą być spełnione łącznie, na co wskazuje użyty spójnik "oraz" miedzy punktami 1 i 2. Organ zasadnie zatem stwierdził, że wobec skarżącego nie ma możliwości wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Kwestia oceny spełnienia pozostałych przesłanek, tj. przesłanki dotyczącej rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem życia i zdrowia, jak i szczególnie uzasadnionego przypadku, pozostaje zatem bez wpływu na wynik niniejszej sprawy.

Niezależnie od powyższego, wskazać należy, że ustawodawca nie wymaga w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), aby przez rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989 r. rozumieć wyłącznie przypadek pełnienia służby z narażeniem zdrowia i życia. Gdyby tak było ustawodawca wprost wskazałby to w powołanym przepisie. Dodanie przez ustawodawcę, po zwrocie "rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r.", zwrotu "w szczególności" "z narażeniem zdrowia i życia" stanowi jeden z przykładów takiego wykonywania zadań i obowiązków, który uprawnia do przyjęcia, że te zadania i obowiązki były wykonywane rzetelnie. Brzmienie art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy nie zawęża tym samym rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków wyłącznie do służby pełnionej z narażeniem zdrowia i życia. Powyższe jednakże, w sytuacji, gdy organ nie kwestionował nadto rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez skarżącego, nie ma wpływu na wynik niniejszej sprawy.

Tym samym także podniesiona przez skarżącego w skardze okoliczność wskazania przez Komendanta Szkoły Policji w [...] w piśmie z dnia [...] czerwca 2018 r., że skarżący rzetelnie wykonywał obowiązki służbowe w tym również z narażeniem życia i zdrowia, jak i brak odniesienia się przez organ do tej kwestii, nie wpływa na wynik sprawy. Nie została spełniona bowiem przesłanka, o której mowa w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...)

Sąd wskazuje przy tym, że ocena, czy dany przypadek jest przypadkiem szczególnie uzasadnionym, mogłaby mieć znaczenie w sprawie wyłącznie wówczas, gdyby spełnione zostały przesłanki z pkt. 1 i pkt 2 art. 8a ust. 1 powołanej ustawy. Zaskarżona decyzja, wobec niespełnienia przez skarżącego przesłanki krótkotrwałości służby przed dniem 31 lipca 1990 r., określonej w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), nie narusza prawa.

Za nietrafne Sąd uznał pozostałe zarzuty skargi, w tym naruszenia przepisów Konstytucji RP, Protokołu nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, jak i samej Konwencji. Podkreślenia wymaga, że zaskarżona decyzja nie rozstrzyga o obniżeniu świadczenia emerytalnego. Wszelkie zarzuty dotyczące naruszenia zasady ochrony praw nabytych, jak i zasady sprawiedliwości społecznej, a także zasady domniemania niewinności nie mogły odnieść skutku w niniejszym postępowaniu. Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...).

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w wyroku.