Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 23 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2286/19

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", utrzymano w mocy orzeczenie Komendanta [...] Policji z [....] maja 2019 r., o odmowie wydania p. P.N., zwanemu dalej "Wnioskodawcą", pozwolenia na broń palną do celu sportowego.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przywołał następujące okoliczności faktyczne i prawne uwarunkowania sprawy:

1. - Wnioskodawca zwrócił się - pismem z [...] stycznia 2019 r. - o wydanie pozwolenia na posiadanie [...] egzemplarzy broni palnej do celu sportowego; do wniosku dołączył, m.in. orzeczenie lekarskie oraz psychologiczne o braku przeciwwskazań do dysponowania bronią, patent [...] oraz aktualną licencję, niezbędną do uprawiania [...] sportowego w dyscyplinach: [...], a także zaświadczenie potwierdzające jego członkowstwo w Stowarzyszeniu [...] "[...]" i udział w zawodach [...] - organizowanych przez [...] i stowarzyszenie, którego jest członkiem,
2. - w toku postępowania organ I instancji uzyskał informację z Krajowego Rejestru Karnego o niekaralności Wnioskodawcy, pozytywną o nim opinię z miejsca zamieszkania oraz wyroki, z których wynika, że w przeszłości skazano go za przestępstwa:
3. - z art. 159 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz.U. z 2019 r., poz. 1950 ze zm.), zwanej dalej "K.k." – tak orzeczenie Sądu Rejonowego w [...] z [...] lutego 2006 r. (sygn. akt [...]),
4. - z art. 222 § 1 i art. 226 § 1 K.k. – tak orzeczenie Sądu Rejonowego w [...] z [...] grudnia 2009 r. (sygn. akt [...]),
5. - ponownie z art. 222 § 1, w zw. z art. 226 § 1 i art. 11 § 2, K.k. – tak orzeczenie Sądu Rejonowego w [...] z [...] maja 2015 r. (sygn. akt [...]);

akty te będą przywoływane dalej przez podanie ich sygnatur,

1. - organ I. instancji odmówił Wnioskodawcy pozwolenia na broń palną do celu sportowego, jako podstawę orzeczenia przywołano art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2019 r. poz. 284), zwanej dalej "ustawą o broni",
2. - wobec wniesienia odwołania sprawę rozpatrzono ponownie,
3. - zgodnie z art. 10 ust. 1 i 2 pkt 4 oraz ust. 3 pkt 3 ustawy o broni, pozwolenie na broń wydaje się, jeżeli wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz przedstawi ważną przyczynę jej posiadania; przy tym - w przypadku broni palnej do celów sportowych - ważną przyczyną jest w szczególności udokumentowane członkostwo w stowarzyszeniu o charakterze [...] posiadanie kwalifikacji sportowych, o których mowa w art. 10b, oraz licencji właściwego związku sportowego,
4. - jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 lutego 2014 r. (sygn. akt II OSK 2060/12 – dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA"), przesłanka zagrożenia porządku lub bezpieczeństwa publicznego jest zawsze spełniona, gdy wnioskodawcę skazano prawomocnym wyrokiem za przestępstwo wymienione art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a i b ustawy o broni; w takim przypadku nie trzeba rozważać wpływu konkretnego wyroku skazującego na rozstrzygnięcie w przedmiocie udzielenia pozwolenia na broń (lub jego cofnięcia); nie oznacza to jednak, że tylko skazanie prawomocnym wyrokiem uniemożliwia wydanie pozwolenia na broń; odmówić prawa do broni można także wówczas, jeżeli - w konkretnym stanie faktycznym - okaże się, że wnioskodawca z innych przyczyn może stanowić zagrożenie dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego; gdyby było inaczej, ustawodawca - zamiast w art. 10 ust. 1 ustawy o broni stawiać wymaganie, by wnioskodawca nie stanowił zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego - odwołałby się do pełnego brzmienia art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy; w przepisie tym chodzi zatem o takie zdarzenia bądź fakty, które nie mają źródła w skazaniu (które np. uległo już zatarciu), ale stanowią zagrożenie w sposób niejako samoistny -. niepowiązany z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a i b ustawy o broni; dlatego organ, badający zasadność wniosku o pozwolenie na broń, nie musi oceniać jedynie przesłanek z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a i b.,
5. - gdy karalność ubiegającej się o pozwolenie na broń osoby uległa już zatarciu i nie ma negatywnych przesłanek, wynikających z art. 15 ust. 1 ustawy o broni (jak ma to miejsce w tej sprawie) organ bada jeszcze - przed wydaniem pozwolenia na broń - cechy charakterologiczne wnioskodawcy, takie jak skłonności do [...] itp.; od osób, starających się o pozwolenie na broń palną - bez względu na jej rodzaj i cel przeznaczenia - należy bowiem wymagać nie tylko przestrzegania przepisów prawa, ale także cech charakteru oraz zachowania niebudzącego wątpliwości z punktu widzenia ochrony porządku prawnego,
6. - w niniejszej sprawie okoliczność, że Wnioskodawca stanowi zagrożenie dla siebie, porządku oraz bezpieczeństwa publicznego wynika z konkretnych ustaleń - w przeszłości, działając wspólnie i w porozumieniu, brał udział w [...] (czyn z art. 159 K.k. – wyrok o sygn. akt [...]); ponadto - co wynika z wyroku o sygn. akt [...] - szarpał rękoma za mundur [....], czym naruszył ich nietykalność cielesną podczas i w związku z pełnieniem przez nich obowiązków służbowych (czyn z art. 222 § 1 K.k.) i - w tym samym miejscu i czasie - używając słów wulgarnych znieważył funkcjonariuszy Policji podczas i w związku z pełnieniem przez nich obowiązków służbowych (czyn z art. 226 § 1 K.k.); co więcej - wyrokiem o sygn. akt [...] - ponownie skazano go za to, że znieważył funkcjonariuszy Policji podczas i w związku z pełnieniem przez nich obowiązków służbowych, w ten sposób, że wyzywał ich słowami wulgarnymi powszechnie uznanymi za obelżywe oraz w tym samym miejscu i czasie naruszył nietykalność cielesną funkcjonariusza Policji w ten sposób, że szarpał go za ręce oraz odpychał używając siły fizycznej (czyn z art. 222 § 1 w zw. z art. 226 § 1 i 11 § 2 K.k.),
7. - wprawdzie - jak słusznie podniesiono w odwołaniu - nastąpiło już zatarcie skazań za powyższe czyny, ale - w świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego - zatarcie skazania nie wyklucza negatywnej oceny osoby ubiegającej się (lub posiadającej pozwolenie na broń); zatarcie skazania nie oznacza zmiany oceny danej osoby w sferze jej dotychczasowego życia oraz sposobu postępowania i nie stanowi przeszkody do dokonania ustaleń w trybie art. 75 K.p.a.; ustawodawca przyznał organom właściwym w sprawach pozwoleń na broń prawo do określania przesłanek świadczących o zagrożeniu m.in. dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego; uznał, że nałożony na nie ustawowo obowiązek ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, powinien być realizowany także poprzez odpowiednią politykę w sprawie dostępu do broni palnej, kształtowaną przez pryzmat interesu społecznego (tak wyrok WSA o sygn. akt II SA/Wa 753/17 – dostępny w CBOSA); okoliczności te uwzględnił zatem także organ odwoławczy na mocy art. 75 § 1 K.p.a.; stanowi on, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem; wbrew zarzutom odwołania nie jest to naruszeniem przepisów prawa materialnego i postępowania; przeciwnie - w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych – jest to dopuszczalne, a nawet wskazane w tak istotnej sferze stosunków społecznych, jak posiadanie broni palnej (tak wyrok WSA o sygn. akt VI SA/Wa 1879/04 – dostępny w CBOSA),
8. - ujawnione fakty z przeszłości Wnioskodawcy wskazują na istnienie zagrożenia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy o broni, także obecnie; dlatego na rozstrzygnięcie nie może mieć wpływu, co do istoty, pozytywna opinia o Wnioskodawcy w miejscu zamieszkania; nie niweluje ona obawy, że może on stworzyć zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego,
9. - okoliczność, że Wnioskodawca w przeszłości [...], dwukrotne znieważył funkcjonariuszy Policji i naruszył ich nietykalność, ujawniły u niego takie cechy charakterologiczne ([...]), które świadczą, że może stworzyć zagrożenie, o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy o broni; takie osoby nie powinny posiadać pozwolenia na broń; nie dają bowiem gwarancji bezpiecznego jej używania,
10. - prawo do posiadania broni palnej jest szczególnym i wyjątkowym; osoby ubiegające się o nie winny szczególnie gwarantować dotychczasową postawą życiową, że będą przestrzegać porządku prawnego; Wnioskodawca - z uwagi na karalność w przeszłości - nie daje takiej gwarancji.

W skardze zarzucono naruszenie przepisów:

1. - art. 10 ust. 1 ustawy o broni, przez błędną wykładnię i nieudzielenie pozwolenia na posiadanie broni w celach sportowych, gdy Wnioskodawca nie jest osobą stanowiącą zagrożenie dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego,
2. - art. 10 ust. 2 pkt 4 ustawy o broni, przez błędną wykładnię i nieudzielenie pozwolenia na posiadanie broni w celach sportowych, gdy Wnioskodawca spełnił wszystkie ustawowe wymogi do posiadania broni oraz przedstawił je do akt postępowania,
3. - art. 10 ust. 3 pkt 3 ustawy o broni, przez błędną wykładnię i nieudzielenie pozwolenia na broń, gdy Wnioskodawca spełnił wszystkie warunki wymagane przez dany przepis i dowody na powyższe - w postaci dokumentów - przedstawił do akt postępowania,
4. - art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni przez niewłaściwe zastosowanie i uznanie Wnioskodawcy za osobę, która stanowi zagrożenie dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego ze względu na skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za popełnienie przestępstwa, gdy powoływane skazania uległy zatarciu,
5. - art. 75 § 1 K.p.a., przez dopuszczenie do przedmiotowej sprawy dowodów sprzecznych z prawem - wyroków o sygn. akt [...], [...] i [...]; w konsekwencji - pomimo zatarcia skazania – Wnioskodawcę zaliczono do grona osób zagrażających porządkowi lub bezpieczeństwu publicznemu,
6. - art. 106 K.k., przez błędną jego wykładnię oraz dopuszczenie i powołanie się w skarżonej decyzji na wskazane wcześniej wyroki, gdy - na zasadzie art. 106 K.k. - skazania Wnioskodawcy uległy zatarciu i uważa się je za niebyłe; organ nie mógł zatem opierać się na tych wyrokach przy wydaniu decyzji.

W szerokim uzasadnieniu skargi rozwinięto powyższe zarzuty. Wywodzono, że błędna jest konstatacja organu, jakoby w sprawie wystąpiły negatywne przesłanki wydania pozwolenia, gdy w obiegu prawnym nie ma względem Wnioskodawcy wyroków skazujących, które nie uległy by zatarciu. Niedopuszczalne było przeprowadzenie dowodów z wyroków dotyczących skazań, które uległy zatarciu i ocena na tej podstawie, że Wnioskodawca stanowi zagrożenie dla porządku publicznego. Przeczy temu stosowna opinia organu Policji a zachowanie Wnioskodawcy jest od wielu lat nienaganne. Art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni określa wyczerpujący katalog negatywnych przesłanek wydania pozwolenia na broń ze względu na skazanie. Nie występują one w sprawie, skoro skazanie uległo zatarciu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

W trakcie rozprawy (k.

1. 42) pełnomocnik Wnioskodawcy podkreślał, że jego mocodawca potrzebuje broni wyłącznie do celów sportowych. Nie będzie jej używał do innych celów.

Sąd zważył, co następuje

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Trafna jest argumentacja organu administracji. Z uwagi na uprzednie szerokie przytoczenie, ponowne jej powtarzanie byłoby bezzasadne. Sąd przyjmuje ją za własną. Organ odwoławczy właściwie skonstatował brak wystąpienia w sprawie przesłanek dla wydania na rzecz Wnioskodawcy pozwolenia na broń palną dla celów sportowych.

Wobec zarzutów skargi dodać należy jedynie, co następuje.

Na wstępie należy odnotować, że - wedle przyjętej w Polsce koncepcji dostępu obywateli do broni - możliwość jej posiadania nie należy do podstawowych praw obywatelskich, lecz stanowi pewnego rodzaju przywilej. Odzwierciedleniem tego jest brzmienie art. 10 ust. 1 ustawy o broni, gdzie wskazano warunki, kiedy można uzyskać pozwolenie na broń. Prawo do jej posiadania nie jest więc powszechne lecz prawodawca uzależnił je od wystąpienia określonych przesłanek, których wystąpienie musi stwierdzić odpowiedni organ władzy publicznej. Jedynie w takim przypadku może wydać stosowne pozwolenie.

Wskazanymi przez ustawodawcę warunkami są:

1. - brak zagrożenia wnioskodawcy dla samego siebie i porządku publicznego i
2. - ważna przyczyna posiadania broni.

W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, czy Wnioskodawca spełnia warunek wystąpienia ważnej przyczyny dla posiadania broni. Wobec wywodów skargi należy jednak wskazać, że spełnienie wyłącznie tego warunku nie jest wystarczające dla uzyskania pozwolenia.

Spór sprowadza się do tego, czy słusznie uznano że Wnioskodawca nie jest osobą, która nie stanowi zagrożenie dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego, przywołując wyroki o skazaniu, gdy skazanie w danym zakresie uległo zatarciu, co w sprawie jest poza sporem.

Należy więc wskazać, że - wbrew wywodom skargi – art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni nie stanowi lex specialis wobec normy ogólnej z art. 10 ust. 1, w ten sposób, że zakreśla wyczerpujące przesłanki gdy osobę można kwalifikować jako zagrażającą porządkowi bądź bezpieczeństwu publicznemu. Przepis ten ma jedynie o tyle szczególny charakter, że wskazuje przypadek, gdy obligatoryjne jest uznanie braku wystąpienia przesłanki wskazanej jako pierwsza w art. 10 ust. 1 ustawy o broni. Oznacza to, że istnieć mogą także inne sytuacje, gdy - pomimo braku wystąpienia przesłanek z art. 15 ust. 1 pkt 6 - brak będzie podstaw dla uznania przez właściwy organ wystąpienia warunku wydania pozwolenia w postaci niestwarzania przez wnioskującego o broń zagrożenia dla porządku i bezpieczeństwa publicznego.

Chybione są także zarzuty skargi, jakoby w danym postępowaniu organ nie mógł przywoływać faktów ustalonych na podstawie treści wyroków sądów, gdzie skazanie uległo już zatarciu. Wbrew bowiem stanowisku Wnioskodawcy, instytucja zatarcia skazania dotyczy wyłącznie procedowania w sprawach karnych - jest istotna z perspektywy wymierzania kar w tym postępowaniu. Samo zatarcie skazania nie ma natomiast - w ogólnym porządku prawnym - takiego skutku, że na fakt skazania nie można się powoływać w innym postępowaniu (tak w postępowaniu o uzyskanie pozwolenia na broń: wyrok NSA o sygn. akt II OSK 973/18, zaś np. w sprawach dotyczących legalizacji pobytu cudzoziemców: wyrok NSA o sygn. akt 1479/19 – dostępne w CBOSA).

Konstatując, nie stanowiło naruszenia prawa - przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy - przywołanie skazania Wnioskodawcy stosownymi wyrokami sądu, zaś dopuszczenie ich jako dowodów nie uchybia art. 75 § 1 K.p.a.

W tak zarysowanym stanie prawnym trafna i zasadna była konstatacja organu, że - gdy o pozwolenie na broń ubiega się osoba skazana uprzednio za czyny dotyczące naruszenia nietykalności cielesnej innych osób, w tym policjantów, pobicie innej osoby oraz znieważenie policjantów i dotyczyła trzech spraw w przeciągu kilku lat - nie sposób uznać, aby spełniony był warunek braku potencjalnego zagrożenia ze strony danego Wnioskodawcy dla porządku i bezpieczeństwa publicznego. Prawidłowości tej oceny nie zmienia aktualna, pozytywna postawa i zachowanie Wnioskodawcy, potwierdzona stosowną opinią właściwej jednostki Policji. Wbrew zarzutom skargi miał ją także na uwadze orzekający w sprawie organ - dał temu wyraz w treści uzasadnienia zaskarżonego aktu. Nie ma w sprawie istotnego znaczenia deklaracja Wnioskodawcy o jego intencji wykorzystywania broni sportowej wyłącznie zgodnie z jej przeznaczeniem (tak pełnomocnik na rozprawie).

Prawodawca - oceniając ją, jako narzędzie potencjalnie niebezpieczne - objął reglamentacją także i możliwości posiadania broni do danego celu. Trafna ocena organu, że dany Wnioskodawca nie daje rękojmi braku stanowienie zagrożenia dla porządku i bezpieczeństwa publicznego wyklucza dopuszczenie możliwości dysponowania przezeń także bronią do celów sportowych.

W realiach rozpoznawanej sprawy organ nie miał przesłanek dla oceny, że Wnioskodawca nie stanowi potencjalnego zagrożenia dla porządku i bezpieczeństwa publicznego. Jedynie tego rodzaju ustalenie mogłoby stanowić przesłankę wydania mu pozwolenia na broń. Orzekający w sprawie organ musi mieć na uwadze, że - wykonując w danym zakresie kompetencje reglamentacyjne państwa w kwestii dopuszczenia do posiadania broni, która może być narzędziem zamachu na życie lub zdrowie innej osoby - winien wykazywać w danym zakresie daleko posuniętą ostrożność. Jej nie zachowanie - dopuszczenie do posiadania broni przez osobę niedającą stosownych gwarancji - skutkuje wzrostem zagrożenia powszechnego, w tym - w rozpatrywanym przypadku - także funkcjonariuszy służby mundurowych. Uprzednie wykroczenia Wnioskodawcy świadczą bowiem także o braku poszanowania godności funkcjonariuszy publicznych.

Chybione są więc zarówno zarzuty skargi, co do naruszenia przepisów prawa materialnego, zakreślających warunki wydawania pozwolenia na broń palną, jak i przepisów procesowych dotyczących prowadzenia postępowania dowodowego, w tym dopuszczenia dowodu z wyroków, gdzie skazanie uległo zatarciu, czy mylnej oceny w kwestii przesłanki niestanowienia przez Wnioskodawcę zagrożenia dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Formułując ocenę organ nie naruszył reguły ogólnej art. 7 czy 80 K.p.a., co do obowiązku pełnej i wnikliwej oceny sprawy – w tym zgromadzonych dowodów - zaś sformułowane wnioski są zgodnie z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego.

Biorąc pod uwagę powyższe uwarunkowania zaskarżony akt jest zgodny z prawem. Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy, nie ujawniły wad tego rodzaju, które mogłyby prowadzić do jego uchylenia.

Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzeczono jak w sentencji wyroku.