Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy decyzję podjętą w dniu [...] października 2004 r. i odmówił przyznania, małoletniej M. W. reprezentowanej przez matkę S. W., renty rodzinnej po zmarłym ojcu C. W. w drodze wyjątku.
W uzasadnieniu do w/w decyzji Prezes ZUS podniósł, że przyznanie świadczenia na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z roku 2004 Nr 39 poz. 353), jest możliwe, jeżeli wnioskodawca spełnia następujące warunki:
jest lub był osobą ubezpieczoną lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym;
nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczeń wskutek szczególnych okoliczności;
nie może podjąć pracy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek;
nie ma niezbędnych środków utrzymania.
Prezes ZUS wyjaśnił również, że do przyznania świadczenia w drodze wyjątku wszystkie przesłanki, o jakich mowa w tym przepisie powinny być spełnione łącznie. Brak spełnienienia przez wnioskodawcę którejkolwiek z przesłanek wyklucza możliwość przyznania mu świadczenia w drodze wyjątku. Renta rodzinna jest pochodną świadczenia osoby zmarłej. Dlatego też Prezes ZUS zbadał przede wszystkim okoliczności odnoszące się do zmarłego ojca dziecka. W trakcie postępowania stwierdzono, że w okresie od [...] września 1969 r. do [...] września 2001 r., a więc na przestrzeni 32 lat, C. W. udokumentował łącznie okres zatrudnienia wynoszący 23 lata, 9 miesięcy i 21 dni. Od ostatnio udokumentowanego okresu składkowego we wrześniu 2001 r. do zgonu w dniu [...] lipca 2003 r., przez okres 1 roku i 10 miesięcy nie udowodniono jakiegokolwiek okresu składkowego, a w tym okresie ojciec dziecka był osobą zdolną do pracy.
W związku z tym, organ nie dopatrzył się szczególnych okoliczności, które mogłyby być powodem do przyznania renty. Nadto organ wskazał, że sama trudna sytuacja materialna strony nie może być podstawą do przyznania świadczenia, ponieważ nie ma ono charakteru socjalnego.
W ocenie Prezesa ZUS brak jest więc warunków do przyznania świadczenia z art. 83 cyt. ustawy.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi pani S. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca podniosła zarzut, że zmarły ojciec dziecka chciał podjąć pracę, ale nie mógł tego uczynić ze względu na wysokie bezrobocie oraz wskazał na trudną sytuację materialną swojej rodziny.
W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o jej oddalenie przytaczając argumenty zawarte w decyzji wydanej w drugiej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz.1269). sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Rozpatrywana pod tym względem skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy zaznaczyć, że świadczenie z art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jest umiejscowione w systemie ubezpieczeń społecznych. Wynika z tego, że musi być ono w określony sposób powiązane z występowaniem określonego okresu ubezpieczenia, połączonego z należytym opłacaniem składek. Organ podejmując decyzję o przyznaniu, lub odmowie przyznania świadczenia, powinien wziąć pod uwagę odpowiednio długi okres opłacania składki i powody, dla których osoba uprawniona nie otrzymałaby świadczenia w trybie zwykłym. W sprawie bezspornym jest, że ojciec dziecka posiada długi, bo prawie 24-letni okres ubezpieczenia. Okres, w którym nie był on ubezpieczony jest stosunkowo krótki i przekracza tylko o 4 miesiące termin, o którym mowa w art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku.
Nie można więc mówić, że ojciec dziecka miał krotki okres ubezpieczenia, który nie pozwalałby mu na wypracowanie świadczenia. W tym czasie był on zarejestrowany w PUP i jak wynika z pism skarżącej złożonych w toku postępowania administracyjnego, poszukiwał pracy, ale ze względu na stan zdrowia nie mógł jej znaleźć. Warto wskazać, iż region, w którym zamieszkuje strona, jest dotknięty wysokim bezrobociem. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych powinien wziąć pod uwagę te okoliczności wydając decyzję w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.