Uzasadnienie
Dyrektor Zaocznej Policealnej Szkoły "[...]" w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] września 2014 r. na podstawie art. 84 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 ze zm.) art. 104 Kpa, [...] Statutu Szkoły oraz uchwały Rady Pedagogicznej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., skreślił D. W. z listy słuchaczy semestru 1 z dniem [...] sierpnia 2014 r. z uwagi na brak promocji na semestr programowo wyższy.
W odwołaniu od powyższej decyzji D. W. podniósł, iż powodem skreślenia go z listy słuchaczy nie są oceny niedostateczne, gdyż po oddaniu wszystkich prac pisemnych i 100% obecności, z ważnych powodów nie przystąpił do egzaminów. Zarzucił też, że działalność placówki jest sprzeczna z ustawą o systemie oświaty, w szczególności w zakresie bezpieczeństwa słuchaczy.
[...] Kurator Oświaty decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r., na podstawie art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w związku z art. 31 ust.1 pkt 5 lit.b ustawy o systemie oświaty, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu podał, że D. W. uzyskał w wyniku klasyfikacji semestralnej oceny niedostateczne z czterech przedmiotów, a z trzech przedmiotów był nieklasyfikowany z uwagi na nieprzystąpienie do egzaminów.
Uzyskanie z egzaminów semestralnych 4 ocen niedostatecznych oraz nieklasyfikowanie z 3 przedmiotów, skutkowała brakiem promocji na semestr programowo wyższy, zgodnie z przepisem § 20 ust.3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych (Dz. U. z 2007 r. nr 83, poz. 562 ze zm.).
W ocenie organu uchwała w sprawie skreślenia strony z listy słuchaczy została podjęta przez Radę Pedagogiczną zgodnie z jej kompetencjami określonymi w § 12 ust. 1 pkt 2 Statutu Szkoły.
Co prawda nie dołączono do niej uzasadnienia, lecz jak wynika z § 25a w/w rozporządzenia, skreślenie słuchacza z listy słuchaczy szkoły dla dorosłych jest obligatoryjne w przypadku nieotrzymania promocji na semestr programowo wyższy. Organ odwoławczy wskazał, że Dyrektor Szkoły nie poinformował słuchacza o wszczęciu postępowania w sprawie skreślenia go z listy słuchaczy zgodnie z art. 61 ust.4 Kpa, jednakże uchybienie to nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Natomiast samo skreślenie z listy słuchaczy nastąpiło na podstawie obowiązujących przepisów prawa oświatowego i statutu szkoły.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie D. W. wniósł o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu zwrócił uwagę, iż [...] Kurator Oświaty sam przyznał, iż decyzja o skreśleniu go z listy słuchaczy została wydana z naruszeniem przepisów postępowania. Ponadto ponowił i rozwinął argumentację dotyczącą nieprawidłowości w działaniu Szkoły.
Z kolei w uzupełnieniu skargi pełnomocnik skarżącego z urzędu zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:
- 1) przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 § 4 Kpa poprzez stwierdzenie, iż naruszenie przepisów postępowania w postaci braku zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania, nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy pomiędzy stronami postępowania widoczne są rozbieżności co do kwestii udziału skarżącego w egzaminach semestralnych,
- 2) przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 Kpa poprzez niepodjęcie wszelkich czynności zmierzających do wyjaśnienia sprawy, brak rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego i stwierdzenie, że skarżący nie podszedł do żadnego z siedmiu egzaminów, a tym samym nie mógł uzyskać oceny niedostatecznej z któregokolwiek przedmiotu,
- 3) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. § 20 rozporządzenia w sprawie warunków i sposobu ocenienia, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych w zw. z § 26 ust. 10 i 11 Statutu Szkoły.
Wniósł w związku z tym o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę [...] Kurator Oświaty wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej stwierdzając, że faktycznym powodem skreślenia skarżącego z listy słuchaczy był brak uzyskania przez niego promocji na II semestr. Zarówno nieprzystąpienie do egzaminów semestralnych, jak też otrzymanie ocen niedostatecznych z egzaminów semestralnych wywołują jednakowy skutek – brak promocji słuchacza na semestr programowo wyższy.
Natomiast w odpowiedzi na uzupełnienie skargi organ wniósł o jego odrzucenie z uwagi na braki formalne – brak pełnomocnictwa, a w przypadku uzupełnienia braków, o jego oddalenie jako bezzasadnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie, niesprzeczna jest okoliczność, że postępowanie w sprawie skreślenia D. W. z listy słuchaczy Zaocznej Policealnej Szkoły "[...]" w [...] zostało wszczęte z urzędu.
Stosownie do treści art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) dalej "Kpa" o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie.
Wskazać należy, iż postępowanie administracyjne opiera się na zasadzie skargowości i oficjalności działania, jednakże w postępowaniach wszczynanych z urzędu nie można ograniczać praw strony jedynie do doręczenia jej decyzji w sprawie i pouczenia o możliwości wniesienia odwołania. Podkreślenia wymaga, że zawiadomienie strony o wszczęciu postępowania w sprawie jest jednym z najistotniejszych aspektów realizacji zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu.
Gwarancją realizacji tego prawa jest sankcja wzruszenia decyzji w trybie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Zarówno w piśmiennictwie jak również w judykaturze podnosi się, że naruszenie czynnego udziału strony w postępowaniu jest kwalifikowaną wadą procesową decyzji, która stanowi przesłankę wznowienia postępowania uzasadniającą uchylenie decyzji, i to bez względu na to, czy miało ono wpływ na wynik sprawy (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 74; J. Chlebny, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego, 2008 Nr. 3 poz. 50; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2009 r., wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 września 2000r., sygn.. akt IV SA/595/99, z dnia 28 kwietnia 1999 r., sygn.. akt IV SA 1229/96 – niepubl.)
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu określona w art. 10 Kpa sprowadza się do obowiązku zapewnienia stronom przez organy administracji publicznej czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań.
W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, iż o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy słuchaczy Szkoły, nie został on zawiadomiony, co przyznał organ drugiej instancji. Tym samym w sposób oczywisty omawiana zasada została przez organ pierwszej instancji naruszona.
W konsekwencji powyższego uzasadniony jest również zarzut naruszenia art. 7 i 77 § Kpa.
Natomiast w odniesieniu do zarzutu naruszenia § 20 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych w zw. z § 26 ust. 10 i ust.11 Statutu Szkoły należy stwierdzić, iż w okolicznościach wskazanych wyżej naruszeń przepisów postępowania, jawi się on jako przedwczesny.
Rozpoznając sprawę ponownie organy winny mieć na uwadze w szczególności obowiązek zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania z urzędu oraz prowadzenie postępowania z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności jego zasad ogólnych.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono w oparciu o art. 152 § 1 ww. aktu.