Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. Komendant Powiatowy Policji [...] cofnął [...] T. B. z dniem [...] stycznia 2009 r. uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz stwierdził wygaśnięcie decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r. Komendanta Powiatowego Policji [...] o przyznaniu wymienionemu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Od decyzji tej strona nie złożyła odwołania i stała się ona ostateczna.
Wnioskiem z dnia [...] maja 2010 r. T. B. wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...], podnosząc, iż została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] września 2009 r., na podstawie art. 156 § 1 ust. 2 i art. 157 k.p.a. stwierdził nieważność decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. Komendanta Powiatowego Policji [...]. W wyniku odwołania T. B., Komendant Główny Policji decyzją nr [...] uchylił decyzję organu I instancji i orzekł o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Powiatowego Policji [...] nr [...].
Decyzja Komendanta Głównego Policji stała się przedmiotem skargi T. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 26 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 386/11 uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. Sąd jako wadliwe uznał rozstrzygnięcie organu o wygaśnięciu prawa do równoważnika. W sytuacji, gdy orzekł on o cofnięciu uprawnienia, to nie zachodziła potrzeba rozstrzygania o wygaśnięciu decyzji przyznającej skarżącemu prawo do równoważnika. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd polecił rozważenie, czy zachodzą okoliczności do ewentualnego stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Powiatowego Policji [...] z dnia [...] marca 2009 r. w części.
Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2011 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...], działając na podstawie art. 156 § 1 ust. 2 i art. 157 k.p.a., stwierdził nieważność decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. w części dotyczącej stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r. Komendanta Powiatowego Policji [...], w pozostałej części ww. decyzję administracyjną nr [...] pozostawił bez zmian.
Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżoną przez T. B. decyzję organu I instancji.
W wyniku skargi T. B. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 440/12 uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji.
Sąd zauważył, iż decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] zawiera dwa rozstrzygnięcia – stwierdza nieważność części decyzji w zakresie dotyczącym stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia [...] listopada 2006 r., a w pozostałej części, czyli w zakresie cofnięcia uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego – jak to określił organ – decyzja ta została pozostawiona bez zmian.
Organ odwoławczy dokonał oceny jedynie tej części decyzji, która dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] marca 2009 r. w części dotyczącej stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia [...] listopada 2006 r., błędnie przyjmując przy tym, że organ I instancji orzekł o uchyleniu decyzji w tej części. Oznacza to, że organ odwoławczy nie orzekł co do całości treści wniosku, choć utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości w mocy.
Sąd zwrócił też uwagę, że organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, w sytuacji gdy decyzja ta zawierała nieprawidłowe rozstrzygniecie. Stwierdzenie "w pozostałej części ww. decyzję administracyjną nr [...] pozostawiam bez zamian" jest niepoprawne, gdyż nie rozstrzyga o istocie sprawy, która ma za swój przedmiot stwierdzenie nieważności.
Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] października 2012 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 92 ust. 1 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. jedn. Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.) oraz § 1 ust. 1 pkt 5 § 6 i 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 98 z późń. zm.), po ponownym rozpatrzeniu odwołania T. B. od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] października 2011 r., uchylił wskazaną decyzję w zakresie sformułowania zawartego w sentencji decyzji, a mianowicie, że "w pozostałej części ww. decyzję administracyjną Nr [...] pozostawiam bez zmian" i orzekł: odmawiam stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] marca 20009 r. Komendanta Powiatowego Policji [...] w części dotyczącej cofnięcia uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w kwocie należnej policjantowi z rodziną.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z przepisem art. 162 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeśli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Zatem tego rodzaju rozstrzygnięcie musi wynikać z przepisów prawa, a tymczasem ani ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, ani wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r., nie zawierają przepisu umożliwiającego organom administracji wygaśnięcie decyzji w sprawach dotyczących równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Stwierdzenie przez Komendanta Powiatowego Policji [...] wygaśnięcia decyzji przyznającej T. B. prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa wobec niespełnienia wymaganych prawem przesłanek do zastosowania instytucji przewidzianej w art.162 § 1 k.p.a.
Słusznie więc Komendant Wojewódzki Policji w [...], na podstawie art.156 § 1 ust. 2 k.p.a., orzekł nieważność decyzji nr [...] w części dotyczącej stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r.
Komendant Wojewódzki Policji w [...] zbadał również decyzję Komendanta Powiatowego Policji [...] w zakresie cofnięcia zainteresowanemu przedmiotowego świadczenia i stwierdził, iż w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności do zastosowania przepisów § 6, wymienionego we wstępie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r., na podstawie którego "decyzje o cofnięciu uprawnienia do wydania dotychczas przyznanego równoważnika wydaje się, jeżeli policjant przestał spełniać warunki, o których mowa w § 1 ust. 1 lub zmienił się jego stan rodziny albo w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej uzyskał lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość lub dom jednorodzinny (część domu) albo spółdzielczy własnościowy lokal mieszkalny będący przedmiotem spadku, jeżeli udział w spadku odpowiada co najmniej dwóm normom zaludnienia".
Organ Policji słusznie uznał, że zaistniała wskazana przesłanka z pkt 4 powołanego przepisu, ponieważ T. B. posiada dom w [...], a z chwilą jego przeniesienia do dalszego pełnienia służby w Komendzie Powiatowej Policji [...], miejscowość ta stała się pobliską w stosunku do miejsca pełnienia służby i policjant przestał spełniać warunki do otrzymywania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Komendant Wojewódzki Policji w [...] nie stwierdził istnienia żadnej z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. w odniesieniu do tej części decyzji nr [...], która orzeka o cofnięciu świadczenia i dlatego należało orzec o odmowie stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji w części dotyczącej cofnięcia z dniem [...] stycznia 2009 r. [...] T. B. uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Decyzja Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] października 2012 r. stała się przedmiotem skargi T. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo i zasądzenie kosztów postępowania. W skardze T. B. ponowił swoją argumentację o niedoręczeniu mu rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Powiatowego Policji [...] i nie zgodził się z argumentacją organu, iż zarzut dotyczący jego niedoręczenia powstaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd administracyjny uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
- a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W przedmiotowej sprawie takim naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jest niezastosowanie się organu odwoławczego do dyspozycji art. 138 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę zakończoną decyzją organu pierwszej instancji.
Stosownie do art. 138 § 1 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:
- 1. utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo
- 2. uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji albo
- 3. umarza postępowanie odwoławcze.
Nie jest więc dopuszczalne zakończenie postępowania odwoławczego w sposób inny niż wskazany w powołanym przepisie oraz w art. 134 k.p.a.
Komendant Główny Policji ponownie rozpoznając sprawę wskazał, iż decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] października 2011 r. zawiera de facto dwa rozstrzygnięcia:
- – stwierdza nieważność części decyzji nr [...] w zakresie dotyczącym stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r.,
- – pozostawia bez zmian decyzję nr [...] w zakresie cofnięcia uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu.
Organ odwoławczy dokonał oceny obu tych rozstrzygnięć zawartych w zaskarżonej decyzji i podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, iż stwierdzenie wygaśnięcia przez Komendanta Powiatowego Policji [...] decyzji przyznającej T. B. prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa wobec niespełnienia wymaganych prawem przesłanek do zastosowania art. 162 § 1 k.p.a. Słusznie więc Komendant Wojewódzki Policji w [...] na podstawie art. 156 § 1 ust. 2 k.p.a. stwierdził nieważność decyzji nr [...] w części dotyczącej stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r.
Jeżeli zatem rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w części decyzji było w ocenie organu odwoławczego prawidłowe, to zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w tej części decyzja powinna być utrzymana w mocy. Takiego rozstrzygnięcia decyzja organu odwoławczego nie zawiera.
Zaskarżona decyzja orzeka jedynie o uchyleniu w części decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr [...] i domawia stwierdzenia nieważności decyzji w części dotyczącej cofnięcia uprawnienia do równoważnika pieniężnego.
Powyższe przesądza o konieczności uchylenia decyzji Komendanta Głównego Policji, a zatem odnoszenie się do zarzutów skargi jest przedwczesne.
Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w wyroku.