Uzasadnienie
Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] orzeczeniem nr [...] z dnia [...] marca 2019 r. uznała M. R. za zdolnego do pełnienia zawodowej służby wojskowej - kategoria Z (według załącznika nr 1 gr. II do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r.). W orzeczeniu tym rozpoznano: 1. Pourazowa, powysiłkowa niewydolność ruchowa lewej kończyny dolnej ze zmniejszeniem tolerancji wysiłkowej po przebytej ranie odłamkowej kolana lewego z obecnością ciał obcych w tym kolanie i osłabieniem czucia po stronie bocznej (§ 77 pkt 6), 2. Liczne w części szpecące poodłamkowe blizny nadgarstka lewego, przedramienia lewego, okolicy jarzmowej lewej, nosa, uda i podudzia lewego, grzbietu II palca ręki lewej z pozostawieniem odłamków w tkankach miękkich (§ 3 pkt 2), 3. Przebyte, wygojone bez trwałych następstw uszkodzenie ścięgna prostownika wspólnego palców ręki lewej bez § bez pkt, 4. Przebyty uraz akustyczny bez trwałych następstw (bez § bez pkt), 5. Astygmatyzm z niedowidzeniem oka prawego z zaburzeniami widzenia obuocznego (§13 pkt 5, § 11 pkt 3), 6. Stożek rogówki oka prawego leczony operacyjnie metodą Crosslinking (§ 14 pkt 2), 7. Przebyta laseroterapia rozwarstwionej siatkówki obu oczu (§14 pkt 3), 8. Braki i wady uzębienia z utratą zdolności żucia do 67% przy zachowanych zębach przednich (§ 24 pkt 1), 9. Znamię barwnikowe wrodzone przedramienia prawego (§ 2 pkt 1).
Komisja stwierdziła, że schorzenia ad. 1,2,3,4 rozpoznania pozostają w związku ze służbą wojskową jako następstwo wypadku pozostającego w związku z tą służbą - podstawa: Wyrok Sądu Rejonowego w [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sygn. [...] z dnia [...] 02.2017 r. Pozostałe schorzenia ad.5,6,7.8,9 nie pozostają w związku ze służbą wojskową.
W uzasadnieniu Komisja wskazała, że stwierdzone w wyniku wykonanych badań rozpoznania nie stanowią przeciwwskazania do pełnienia zawodowej służby wojskowej na podstawie Zał. Nr 1 rozp. MON z dnia 3 czerwca 2015 r. (Dz. U. 2015r. poz. 761 z poźn. zm.) w grupie badanych II.
Od orzeczenia tego M. R., reprezentowany przez adwokata, złożył odwołanie. Pełnomocnik wskazał m.in., że rozpoznane u wymienionego schorzenia, a w szczególności uraz lewej kończyny dolnej z niewydolnością ruchową powoduje, iż jest on osobą niezdolną do służby wojskowej. Podkreślił, że obecne schorzenia i stan kończyny uniemożliwiają orzekanemu sprawne realizowanie w/w szkoleń i obowiązków wynikających z pełnienia służby wojskowej. Orzekany ma znaczne problemy z poruszaniem się, a wykonywanie przez niego ćwiczeń o dużym obciążeniu i wymagających bardzo dobrej kondycji i sprawności ruchowej jest praktycznie wykluczone, a to ze względu na zalegające w kończynie orzekającego ciała obce, upośledzające jego sprawność ruchową. Pełnomocnik wskazał, że orzeczenie to jest dla orzekanego niezrozumiałe również z tego względu, iż ta sama Komisja orzeczeniem nr [...] z dnia [...].05.2018r. (a więc zaledwie kilka miesięcy wcześniej), na podstawie dokładnie łych samych schorzeń uznała go za niezdolnego do służby poza granicami państwa.
Pełnomocnik wniósł o ponowne przeprowadzenie badania lekarskiego i badania specjalistycznego orzekanego przez CWKL.Podniósł też, że orzekany w związku z leczeniem u lekarza zdrowia psychicznego przedłoży opinię wydaną przez lekarza psychiatrę dotyczącą ewentualnego związku przyczynowo skutkowego pomiędzy dolegliwościami natury psychicznej występującymi w związku z służbą wojskową oraz urazem jaki poniósł w trakcie pełnienia służby wojskowej poza granicami kraju. Pełnomocnik wskazał, że w/w opinię orzekany przedłoży niezwłocznie po jej otrzymaniu.
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] orzeczeniem z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), art. 5 ust. 6 i 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. 2019 r., poz. 330), § 3 oraz § 11 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r. poz. 1013 ze zm.) a także § 7 pkt 1, § 23 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U z 2015 r., poz. 761 ze zm.), uchyliła w całości orzeczenie RWKL w [...] z dnia [...] marca 2019 r. oraz wydała nowe orzeczenie.
CWKL uznała M. R. za zdolnego do pełnienia zawodowej służby wojskowej - kategoria Z (według załącznika nr 1 gr. II do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r.). CWKL w [...] ustaliła rozpoznanie: 1. Pourazowa, powysiłkowa niewydolność ruchowa lewej kończyny dolnej ze zmniejszeniem tolerancji wysiłkowej po przebytej ranie odłamkowej kolana lewego z obecnością ciał obcych w tym kolanie i osłabieniem czucia po stronie bocznej (§ 77 pkt 6), 2. Liczne w części szpecące poodłamkowe blizny nadgarstka lewego, przedramienia lewego, okolicy jarzmowej lewej, nosa, uda i podudzia lewego, grzbietu II palca ręki lewej z pozostawieniem odłamków w tkankach miękkich (§ 3 pkt 2), 3. Przebyte, wygojone bez trwałych następstw uszkodzenie ścięgna prostownika wspólnego palców ręki lewej bez § bez pkt, 4. Przebyty uraz akustyczny bez trwałych następstw (bez § bez pkt), 5. Astygmatyzm z niedowidzeniem oka prawego z zaburzeniami widzenia obuocznego (§ 13 pkt 5, § 11 pkt 3), 6. Stożek rogówki oka prawego leczony operacyjnie metodą Crosslinking (§ 14 pkt 2), 7. Przebyta laseroterapia rozwarstwionej siatkówki obu oczu (§ 14 pkt 3), 8. Braki i wady uzębienia z utratą zdolności żucia do 67% przy zachowanych zębach przednich (§ 24 pkt 1), 9. Znamię barwnikowe wrodzone przedramienia prawego (§ 2 pkt 1), 10. zaburzenia adaptacyjne § 67 pkt 1.
CWKL stwierdziła, że schorzenia ad. 1, 2, 3, 4 rozpoznania pozostają w związku ze służbą wojskową jako następstwo wypadku pozostającego w związku z tą służbą - podstawa: Wyrok Sądu Rejonowego w [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sygn. Akt [...] z dnia [...].02.2017 r. oraz orzeczenie RWKL w [...] Nr [...] z dnia [...].05.2018r. Pozostałe schorzenia ad. 5,6, 7, 8,9,10 nie pozostają w związku ze służbą wojskową.
W uzasadnieniu CWKL wskazała, że na podstawie § 23 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. rozpatrzyła odwołanie w oparciu o dokumenty znajdujące się w aktach sprawy. Podała, że RWKL wydała orzeczenie nr [...] z dnia [...].03.2019 r. opierając się w szczególności na wynikach badań i konsultacji specjalistycznych wykonanych przez orzekanego na zlecenie komisji lekarskiej w [...] Wojskowym Szpitalu Klinicznym [...] w [...], w tym konsultacji ortopedy, neurologa, psychologa, psychiatry z dnia [...].03.2019 r. oraz okulisty z dnia [...].03.2019r., po uwzględnieniu przedstawionej przez orzekanego dokumentacji z diagnostyki i leczenia okulistycznego w latach 2017/2018. Na tej podstawie RWKL ustaliła rozpoznania wymienione w pkt 8 orzeczenia.
CWKL wskazała, że z przeprowadzonej przez nią analizy dokumentacji medycznej zawartej w aktach sprawy wynika, że orzekany uczestniczył w działaniach wojennych w [...], podczas których dnia [...].08.2013r. doznał wypadku na skutek wybuchu pocisku [...], którego następstwem były liczne rany po odłamkach w okolicach lewej połowy twarzoczaszki, ramienia, przedramienia i ręki lewej, uda i podudzia lewego. Po zakończeniu wielospecjalistycznej diagnostyki i leczenia orzekanego zdefiniowano następujące następstwa zdrowotne przebytego urazu:
- 1. Pourazowa, powysiłkowa niewydolność ruchowa lewej kończyny dolnej ze zmniejszeniem tolerancji wysiłkowej po przebytej ranie odłamkowej kolana lewego z obecnością ciał obcych w tym kolanie i osłabieniem czucia po stronie bocznej.
- 2. Liczne w części szpecące poodłamkowe blizny nadgarstka lewego, przedramienia lewego, okolicy jarzmowej lewej, nosa, uda i podudzia lewego, grzbietu II palca ręki lewej z pozostawieniem odłamków w tkankach miękkich 3. Przebyte, wygojone bez trwałych następstw uszkodzenie ścięgna prostownika wspólnego palców ręki lewej.
- 4. Przebyty uraz akustyczny bez trwałych następstw.
CWKL wskazała, że uzasadnienie wyroku Sądu Rejonowego w [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sygn. Akt [...] z dnia [...].02.2017 r. wskazuje na opinię biegłego sądowego - lekarza specjalisty w dziedzinie ortopedii i traumatologii z której wynika, że: cyt. " schorzenia ortopedyczne, będące następstwem spornego wypadku powodują długotrwały uszczerbek na zdrowiu wnioskodawcy w wysokości 5 %. Uszczerbek ten jest związany z niedomogą czynnościowo-bólową kolana lewego tj. okresowymi bólami tego kolana i osłabieniem czucia po jego bocznej stronie a także z obecnością ciał obcych w tym kolanie".
CWKL wskazała, że konsultant neurolog badający orzekanego na zlecenie RWKL dnia [...].03.2019 r. nie stwierdził objawów uszkodzenia układu nerwowego. Wynik badania ortopedycznego przeprowadzonego zarówno przez biegłego sądowego - lekarza specjalistę w dziedzinie ortopedii i traumatologii zacytowany powyżej oraz wynik badania ortopedy, który badał orzekanego na zlecenie RWKL dnia [...].03.20I9r. nie wykazały istotnego upośledzenia ruchomości lewej kończyny dolnej, niestabilności pourazowej lewego stawu kolanowego i innych patologii, które skutkowałyby znacznym upośledzeniem lokomocji. Przyczyną zmniejszenia tolerancji wysiłkowej jest okresowo występujący zespół bólowy kolana lewego o czym jednoznacznie świadczy zawarta w aktach sprawy dokumentacja medyczna, w tym opinia biegłego ortopedy - traumatologa. Występujące subiektywne dolegliwości bólowe, nawracające okresowo, będące następstwem przebytego urazu o którym mowa powyżej nie upośledzają sprawności ruchowej orzekanego w stopniu znacznym, co oznacza, że rozpoznana pourazowa, powysiłkowa niewydolność ruchowa lewej kończyny dolnej ze zmniejszeniem tolerancji wysiłkowej po przebytej ranie odłamkowej kolana lewego z obecnością ciał obcych w tym kolanie i osłabieniem czucia po stronie bocznej, mieszcząca się w definicji § 77 pkt 6 Załącznika Nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. została przez RWKL w grupie badanych II prawidłowo zakwalifikowana do kategorii Z. CWKL wskazała, że na podstawie wyników badań psychologa i psychiatry wykonanych przez orzekanego na zlecenie wojskowej komisji lekarskiej pierwszej instancji w [...] Wojskowym Szpitalu Klinicznym [...] w [...] dnia [...].03.2019 r. oraz ekspertyzy psychiatrycznej z dnia [...].04.2019 r., dołączonej przez pełnomocnika orzekanego do akt sprawy rozpoznała zaburzenia adaptacyjne.
Wyniki badań z dnia [...].03.2019 r. oraz ekspertyza z dnia [...].04.2019 r. świadczą o tym, że orzekany nie leczy się psychiatrycznie, nie korzystał również z pomocy psychiatry w 2013 r., po przebytym wypadku. Ekspertyza psychiatryczna dołączona do akt sprawy zawiera wnioski, z których wynika, że zaburzenia adaptacyjne nie są trwałym uszkodzeniem, trwają zwykle do 6m-cy po zadziałaniu czynnika stresującego. Konsultant psycholog po badaniu dnia [...].03.2019r. wskazał, że orzekany jest obecnie w trudnej sytuacji pod względem psychologicznym. Przyczyną tej trudnej sytuacji jest konieczność korzystania ze zwolnień lekarskich wynikająca z aktualnego stanu zdrowia oraz brak zrozumienia tego faktu w jednostce wojskowej. Na tej podstawie zespół CWKL uznał, że rozpoznane zaburzenia adaptacyjne spełniają kryteria zaburzeń stanu psychicznego zdefiniowane w § 67 pkt 1 Załącznika Nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. Informacja o warunkach i przebiegu służby wojskowej dla celów wojskowych komisji lekarskich z dnia [...].02.2019 r., wystawiona przez Dowódcę Jednostki Wojskowej Nr [...] i załączona do skierowania do RWKL świadczy o tym, że w trakcie zawodowej służby wojskowej orzekany nie był zatrudniony w warunkach szkodliwych, uciążliwych i niebezpiecznych dla zdrowia.
CWKL wskazała, że schorzenia ad. 1,2,3,4 rozpoznania pozostają w związku ze służbą wojskową jako następstwo wypadku pozostającego w związku z tą służbą - podstawa: wyrok Sądu Rejonowego w [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sygn. Akt [...] z dnia [...].02.2017 r. oraz orzeczenie RWKL w [...][...] z dnia [...].05.2018 r. Na podstawie rozporządzenia MON z 31 marca 2003 r. CWKL uznała, że schorzenia wymienione w orzeczeniu własnym w pkt 8 ppkt 5,6,7,8,9,10 nie pozostają w związku ze służbą wojskową, ponieważ dokumentacja orzecznicza nie zawiera danych świadczących o tym, że przyczyną ich wystąpienia są właściwości lub warunki służby wojskowej, którą pełni orzekany. Brak jest też przesłanek przemawiających za tym, że schorzenia te istniały przed rozpoczęciem służby i uległy pogorszeniu na skutek szczególnych jej warunków i właściwości.
CWKL stwierdziła, że zgromadzone w sprawie dokumenty nie wskazują na występujące w czasie służby wojskowej narażenie na właściwości i warunki służby wojskowej powodujące chorobę wymienioną w załączniku nr 1 lub szczególne właściwości i warunki służby wojskowej powodujące pogorszenie stanów chorobowych w czasie trwania służby wymienione w załączniku nr 2 do rozporządzenia MON z 31 marca 2003 r. Zespół CWKL stwierdził, że z uwagi na konieczność uzupełnienia rozpoznania orzeczenie RWKL należało uchylić i w to miejsce wydać orzeczenie własne, zgodnie z aktualnym stanem faktycznym oraz obowiązującymi przepisami.
Orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] stało się przedmiotem skargi M. R., reprezentowanego przez adwokata, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Pełnomocnik wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych, zarzucił:
- 1. naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach tj.:
- - § 20 pkt. 4 oraz § 23 pkt. 2 tego rozporządzenia, poprzez nieprzeprowadzenie ponownych badań lekarskich i specjalistycznych w celu rozstrzygnięcia czy M. R. jest zdolny do służby wojskowej pomimo przedłożenia przez orzekanego nowej dokumentacji tj. opinii psychiatrycznej, z której wynika, że u orzekanego wystąpiła trwała zmiana osobowości po wypadku i że z pewnością ma ona związek z pełnioną służbą wojskową, a która winna zostać oceniona i skonfrontowana z dotychczasowym materiałem dowodowym;
- - § 19 tego rozporządzenia w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia orzeczenia nie odpowiadającego wymogom wskazanym w w/w przepisie, w której CWKL nie dokonuje dostatecznej analizy zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności nie poddaje go stosownej i szczegółowej ocenie i nie ustosunkowuje się do zastrzeżeń, które zawarł orzekany w odwołaniu od orzeczenia RWKL w [...], tj. nie dokonuje oceny zdolności orzekanego do służby wojskowej przy uwzględnieniu kwestii wymagań tej służby w zakresie wysiłkowości i konieczności pozostawania żołnierza w perfekcyjnym stanie zdrowia oraz nie wyjaśnia dlaczego wcześniejszym orzeczeniem ta sama Komisja uznała orzekanego za niezdolnego do służby poza granicami Państwa;
- 2. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że:
- - schorzenia psychiczne występujące u orzekanego nie mają charakteru utrwalonego i nie mają związku ze służbą wojskową podczas gdy ze zgromadzonych w sprawie dokumentów, a w szczególności z przedłożonej przez orzekanego opinii psychiatrycznej wynika, że zaburzenia te pozostają w związku ze służbą i mają charakter utrwalony co powinno skłonić CWKL przynajmniej do powtórzenia badań u orzekanego w tym zakresie;
- - pourazowa, powysiłkowa niewydolność ruchowa lewej kończyny dolnej opisana w pkt. 1 orzeczenia nie powoduje niezdolności do zawodowej służby wojskowej pomimo braku przeprowadzenia kompleksowych badań w tym zakresie, a w szczególności nie nadanie dostatecznego znaczenia zaświadczeniu lekarskiemu z dnia [...].10.2018 r., zalegającemu w aktach sprawy a wydanego przez dr. R. B., z którego wynika, iż wobec orzekanego wskazane jest bezterminowe ograniczenie wysiłku fizycznego kończyny, co powinno skłonić CWKL przynajmniej do powtórzenia badań u orzekanego w tym zakresie, a co ma bardzo istotne znaczenie biorąc pod uwagę, ze w wy wypadku żołnierzy z grupy II Załącznika nr 1 do rozporządzenia MON w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, przy stwierdzeniu urazu z § 77 pkt. 6 Załącznika (tak jak w przypadku M. R.) żołnierza można uznać za zdolnego lub niezdolnego do służby wojskowej (Z/N w tabeli), co powoduje szczególną konieczność zachowania ostrożności w orzekaniu co do tego schorzenia i kompleksowego wytłumaczenia dlaczego w wypadku orzekanego pomimo możliwości uznania go za niezdolnego do służby na podstawie w/w jednostki chorobowej finalnie uznano go za zdolnego do zawodowej służby wojskowej.
W uzasadnieniu pełnomocnik rozszerzył argumentację w zakresie podniesionych zarzutów. Wskazał, że z rozstrzygnięciem CWKL nie sposób się zgodzić, gdyż jest ono zdecydowanie przedwczesne. Pełnomocnik podkreślił, że sporządzone przez Komisję uzasadnienie nie wyjaśnia dlaczego M. R. został zakwalifikowany jako zdolny do służby wojskowej. Wskazał, że ekspertyza psychiatryczna przedłożona przez orzekanego we wnioskach jasno stwierdza, że u orzekanego wystąpiła trwała zmiana osobowości po przeżytym wypadku. Natomiast CWKL przedmiotowy dowód oceniła pobieżnie powołując się wyłącznie na zapis mówiący o tym, że zaburzenia adaptacyjne rozpoznane u orzekanego zwykle trwają do 6 miesięcy. Komisja praktycznie pomija dalszą część wniosków, z których wynika, że u orzekanego wystąpiły trwałe zmiany osobowości co jest osobną przesłanką orzeczniczą (§ 68 Załącznika łub § 67 pkt5 Załącznika) zwykle powodującą niezdolność do służby wojskowej.
Zdaniem pełnomocnika istnienie takich wniosków w ekspertyzie dostarczonej Komisji a sporządzonej przez lekarza psychiatrę powinny były skłonić Komisję przynajmniej do powtórnego badania orzekanego w tym zakresie celem ustalenia ostatecznej jednostki chorobowej w zakresie zdrowia psychicznego orzekanego. Uzasadnienie orzeczenia CWKL nie spełnia wszystkich koniecznych przesłanek, które pozwalałyby poddać go w pełni merytorycznej kontroli przez orzekanego. Pełnomocnik podniósł, że wydane orzeczenie zdaniem orzekanego jest przedwczesne i nie uwzględnia całokształtu jego stanu zdrowia.
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...], reprezentowana przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniosła o odrzucenie skargi w części dotyczącej ustalenia związku rozpoznanych schorzeń ze służbą wojskową, ponieważ sprawy związane z ustaleniem chorób ze służbą wojskową nie należą do kognicji sądów administracyjnych, natomiast w części dotyczącej ustalenia zdolności do zawodowej służby wojskowej wniosła o oddalenie skargi z powodu merytorycznej niezasadności. Organ podtrzymał ustalenia dokonane w zaskarżonym orzeczeniu. Pełnomocnik podniósł, że chybiony jest zarzut strony skarżącej wskazującej na konieczność przeprowadzenia przez CWKL dodatkowych ponownych badań lekarskich. Wskazał, że zgodnie z zapisem § 20 ust. 4 i § 23 ust. 2 rozporządzenia MON z dnia 3 czerwca 2015 r. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...], rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy i tylko w razie potrzeby może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów.
W przedmiotowej sprawie w ocenie CWKL zgromadzone dokumenty były wystarczające do rozstrzygnięcia w przedmiocie określenia zdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej, zatem nie było potrzeby wydłużania procesu orzeczniczego i przeprowadzania dodatkowych badań lekarskich skarżącego. Odnosząc się do zarzutów skargi pełnomocnik wskazał też, że orzekając żołnierza o zdolności do służby wojskowej poza granicami państwa wojskowa komisja lekarska orzeka wg. kryteriów określonych w grupie III załącznika nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 03.06.2015 r., a orzekając o zdolności do zawodowej służby wojskowej - wg. kryteriów określonych w grupie II załącznika Nr.
1. Kryteria zdrowotne dla żołnierzy chcących pełnić służbę wojskową poza granicami państwa są ostrzejsze, bardziej rygorystyczne, stąd to samo schorzenie może powodować niezdolność do służby wojskowej poza granicami państwa - kat. N i jednocześnie zdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej - kat. Z. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga w części jest niezasadna, w części zaś niedopuszczalna.
Wojskowe komisje lekarskie orzekają w dwóch reżimach prawnych, stąd orzeczenia tych komisji dzielą się na dwie grupy (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2005 r. sygn. akt OSK 1203/04, orzeczenia.nsa.gov.pl). Pierwsza grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich obejmuje kwestię zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i samej zdolności do służby wojskowej. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są wiążące dla organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub o zwolnieniu z tej służby. Od takich orzeczeń służy skarga do sądu administracyjnego, gdyż orzeczenia te mają charakter decyzji rozstrzygających istotę sprawy - zdolność do służby wojskowej.
Natomiast drugą grupę orzeczeń wojskowych komisji lekarskich stanowią orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego, ustalenia stopnia inwalidztwa. Podstawę takich orzeczeń stanowią przepisy ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2193), ustawa z 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1950), ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 289). Orzeczenia te poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zaopatrzenia emerytalnego.
Decyzje administracyjne w tych sprawach wydawane są nie przez wojskowe komisje lekarskie, lecz przez inne organy (wojskowy organ emerytalny lub ZUS). Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych postępowaniach mają charakter orzeczenia wstępnego jako jedna z przesłanek rozstrzygnięcia sprawy i nie podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego, co trafnie wskazał organ w odpowiedzi na skargę.
W świetle powyższego sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawie skargi na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie ustalenia związku schorzenia ze służbą wojskową, ustalenia inwalidztwa, czy związku inwalidztwa ze służbą wojskową (v. uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r., sygn. akt III ZP 9/99, OSNP 2000/5/167, postanowienie Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 1/100, ONSA 2001/2/47, wyrok NSA z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1203/04, a także w wyroku z dnia 20 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 2227/11).
Skarga na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w zakresie dotyczącym związku schorzeń ze służbą wojskową jest niedopuszczalna i w tym zakresie podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albowiem sprawa będąca przedmiotem zaskarżenia w tym zakresie nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Uznając za dopuszczalną skargę na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] w zakresie ustalenia zdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej Sąd stwierdził, że skarga w tym przedmiocie nie jest zasadna.
Zgodnie z poglądem prezentowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wojskowe komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej, podejmują rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach, w drodze decyzji administracyjnych (nazywanych orzeczeniami), do których zastosowanie znajdują w odpowiednim zakresie przepisy k.p.a. (v. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 851/14, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich dokonywana przez sąd administracyjny w tym zakresie, sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych (v. powołany już wyrok NSA z dnia 26 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 851/14).
Stosownie do treści art. 5 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska, która wydaje w tej sprawie orzeczenie. Zgodnie z art. 5 ust. 7 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, orzeczenie o zaliczeniu danego żołnierza lub innej osoby do jednej z kategorii, o których mowa w ust. 6, właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych rodzajach wojsk oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej.
Ponadto w przepisie art. 5 ust. 8 powołanej ustawy, ustawodawca zawarł upoważnienie dla Ministra Obrony Narodowej do wydania w porozumieniu z Ministrem Zdrowia, rozporządzenia regulującego orzekanie o zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia zawodowej służby wojskowej.
W § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach określono wykaz chorób lub ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa oraz wykaz chorób i ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do pełnienia służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych wymagających szczególnych predyspozycji zdrowotnych wraz ze wskazaniem kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej.
Natomiast § 2 rozporządzenia stanowi, że wykazy chorób lub ułomności, o których mowa w § 1 i 3, określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. Wykaz chorób lub ułomności, o którym mowa w § 1 pkt 2, określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.
Rozpoznane u skarżącego w punktach od 8.1 do 8.10 zaskarżonego orzeczenia schorzenia zostały prawidłowo przyporządkowane do wymienionych w orzeczeniu przepisów ujętych w załączniku nr 1 do rozporządzenia z 3 czerwca 2015 r. i organ wykazał w uzasadnieniu, że skarżący jest zdolny do zawodowej służby wojskowej. Zarzuty skargi dotyczące nienależytego uzasadnienia nie są trafne.
Z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia CWKL jednoznacznie wynika na podstawie jakich badań CWKL dokonała rozpoznań i dlaczego uznała skarżącego za zdolnego do zawodowej służby wojskowej. Subiektywne przekonanie skarżącego, że nie jest on zdolny do zawodowej służby wojskowej nie stanowi podstawy do uwzględnienia skargi.
Podkreślenia wymaga, że sąd administracyjny nie dokonuje weryfikacji medycznych ustaleń lekarzy orzekających w komisjach lekarskich. Zaznaczyć przy tym należy, że w sprawie tej nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego. Zarzut błędnych ustaleń faktycznych opiera się w istocie na odmiennej ocenie przez skarżącego charakteru schorzeń. Zdaniem Sądu CWKL w [...] uwzględniła i rozważyła cały materiał dowodowy niezbędny do wydania orzeczenia. Z § 23 ust. 2 rozporządzenia MON z dnia 3 czerwca 2015 r. wynika, że CWKL orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby CWKL w [...] może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów. W sprawie tej CWKL za wystarczające do wydania rozstrzygnięcia uznała oparcie się na dokumentach znajdujących się w aktach sprawy i Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania prawidłowości stanowiska organu w tym zakresie.
CWKL, tak jak i RWKL wydała orzeczenie opierając się w szczególności na wynikach badań i konsultacji specjalistycznych wykonanych przez orzekanego na zlecenie komisji lekarskiej w [...] Wojskowym Szpitalu Klinicznym [...] w [...], w tym konsultacji ortopedy, neurologa, psychologa, psychiatry z dnia [...].03.2019 r. oraz okulisty z dnia [...].03.2019 r., po uwzględnieniu przedstawionej przez orzekanego dokumentacji z diagnostyki i leczenia okulistycznego w latach 2017/2018. CWKL wzięła pod uwagę wielospecjalistyczną diagnostykę i leczenie po wypadku. Odwołała się także do opinii biegłego sądowego - lekarza specjalisty w dziedzinie ortopedii i traumatologii, wskazując na powołanie się na nią w wyroku Sądu Rejonowego w [...] [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sygn. Akt [...] z dnia [...].02.2017 r. CWKL wskazała, że konsultant neurolog badający orzekanego na zlecenie RWKL dnia [...].03.2019 r. nie stwierdził objawów uszkodzenia układu nerwowego.
Wynik badania ortopedycznego przeprowadzonego zarówno przez biegłego sądowego - lekarza specjalistę w dziedzinie ortopedii i traumatologii oraz wynik badania ortopedy, który badał orzekanego na zlecenie RWKL dnia [...].03.2019 r. nie wykazały istotnego upośledzenia ruchomości lewej kończyny dolnej, niestabilności pourazowej lewego stawu kolanowego i innych patologii, które skutkowałyby znacznym upośledzeniem lokomocji. CWKL podała, że występujące subiektywne dolegliwości bólowe, nawracające okresowo, będące następstwem przebytego urazu o którym mowa powyżej nie upośledzają sprawności ruchowej orzekanego w stopniu znacznym, co oznacza, że rozpoznana pourazowa, powysiłkowa niewydolność ruchowa lewej kończyny dolnej ze zmniejszeniem tolerancji wysiłkowej po przebytej ranie odłamkowej kolana lewego z obecnością ciał obcych w tym kolanie i osłabieniem czucia po stronie bocznej, mieszcząca się w definicji § 77 pkt 6 Załącznika Nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. dawała podstawy do zakwalifikowana do kategorii Z. W świetle powyższego powołanie się przez skarżącego na wydane przed przeprowadzeniem badań z [...].03.2019 r. zaświadczenie lekarskie z dnia [...].10.2018 r. nie stanowi podstawy do zakwestionowania prawidłowości działania CWKL i nie podważą stanowiska CWKL o braku konieczności ponowienia badań.
Rozpoznania schorzenia określonego w punkcie 8.10 zaskarżonego orzeczenia CWKL dokonała na podstawie wyników badań psychologa i psychiatry wykonanych przez orzekanego na zlecenie wojskowej komisji lekarskiej pierwszej instancji w [...] Wojskowym Szpitalu Klinicznym [...] w [...] dnia [...].03.2019r. oraz na podstawie ekspertyzy psychiatrycznej z dnia [...].04.2019r., dołączonej przez pełnomocnika orzekanego do akt sprawy. CWKL nie znalazła podstaw do powtórzenia badań. Zarzuty skargi w tym zakresie nie są zasadne. CWKL jednoznacznie wskazała bowiem w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, że wyniki badań z dnia [...].03.2019 r. oraz ekspertyza z dnia [...].04.2019 r. świadczą o tym, że orzekany nie leczy się psychiatrycznie, nie korzystał również z pomocy psychiatry w 2013 r., po przebytym wypadku. Ekspertyza psychiatryczna dołączona do akt sprawy zawiera wnioski, z których wynika, że zaburzenia adaptacyjne nie są trwałym uszkodzeniem, trwają zwykle do 6 m-cy po zadziałaniu czynnika stresującego.
CWKL uznała, że rozpoznane zaburzenia adaptacyjne spełniają kryteria zaburzeń stanu psychicznego zdefiniowane w § 67 pkt 1 Załącznika Nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r.
Raz jeszcze wskazania wymaga, że sąd administracyjny nie dokonuje weryfikacji medycznych ustaleń lekarzy orzekających w komisjach lekarskich. Sąd nie stwierdził zaś naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Prawidłowo organ zastosował art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Zaskarżone orzeczenie zostało prawidłowo uzasadnione. Uzasadnienie zawiera ustalenia faktyczne i prawne.
Nie pozostawia wątpliwości, z jakiej przyczyny skarżący uznany został za osobę zdolną do zawodowej służby wojskowej. Organ wziął pod uwagę istniejący materiał dowodowy, mający znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie można w tym przypadku mówić ani o braku należytego rozpatrzenia sprawy ani o błędnej ocenie organu. Okoliczność uznania skarżącego za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa nie wpływa na wynik niniejszej sprawy. Orzeczenie w tym przedmiocie jest odrębnym orzeczeniem, wydawanym na podstawie innych kryteriów.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. W punkcie 2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 powołanej ustawy.