Uzasadnienie
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), którą odmówił G.J. przyznania renty w drodze wyjątku.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał m.in., że przedmiotowe świadczenie może zostać przyznane, o ile wnioskodawca spełnia łącznie określone w art. 83 ust. 1 powołanej ustawy warunki, tzn.;
- 1) jest lub był osoba ubezpieczoną lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym,
- 2) nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczeń wskutek szczególnych okoliczności,
- 3) nie może podjąć pracy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek,
- 4) nie ma niezbędnych środków utrzymania.
W toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego organ ustalił, że z akt sprawy nie wynikają szczególne okoliczności, na skutek których G.J. nie uzyskała uprawnień do świadczenia ustawowego. Organ stwierdził, iż na przestrzeni 42 lat życia wnioskodawczyni udokumentowała okres składkowy i nieskładkowy wynoszący 13 lat 4 miesiące i 8 dni, który jest nieadekwatny do jej wieku. Z przebiegu ubezpieczenia wynika, iż w okresach od [...] grudnia 1988 r. do[...] grudnia 1991 r. oraz od [...] października 1993 r. do [...] października 1996 r. G.J. przebywała na urlopach wychowawczych.
Nadto w okresach od[...] grudnia 1991 r. do [...] października 1993 r. oraz od [...] października 1996 r. do [...] stycznia 2005 r. występują nieuzasadnione przerwy w wykonywaniu zatrudnienia lub inne działalności objętej ubezpieczeniem społecznym, pomimo braku przeciwwskazań do podjęcia zatrudnienia. Za niezdolną do pracy wnioskodawczyni została uznana dopiero orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] listopada 2005 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie G.J. wniosła o ponowne rozpatrzenie jej wniosku. W uzasadnieniu skargi wskazała, iż [...] września 1990 r. utraciła pracę w wyniku likwidacji zakładu pracy. W związku z tym, będąc zarejestrowana w Urzędzie Pracy, nie otrzymała żadnej propozycji, bowiem w regionie, w którym mieszka trudno jest znaleźć, jak to określiła, "legalną" pracę.
W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania. Natomiast art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z powodów całkowicie odmiennych, niż podniesione w skardze.
Na wstępie należy zwrócić uwagę art. 107 § 1 k.p.a., który określa składniki decyzji. Jednym z nich jest podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji.
Stosownie do treści art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z póżn. zm.), Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać świadczenie w drodze wyjątku, w wysokości określonej tym przepisem, o ile wnioskodawca spełni łącznie zawarte w nim warunki.
W tym miejscu zasadnym jest przytoczenie treści art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a., zgodnie z którym ilekroć w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego jest mowa o organach administracji publicznej – rozumie się przez to ministrów, centralne organy administracji rządowej, wojewodów, działające w ich lub we własnym imieniu terenowe organy administracji rządowej (zespolonej i niezespolonej), organy jednostek samorządu terytorialnego oraz organy i podmioty wymienione w art. 1 pkt 2 (Kodeks postępowania administracyjnego normuje postępowanie przed innymi organami państwowymi oraz przed innymi podmiotami, gdy są one powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumień do załatwiania spraw określonych w pkt 1).
W świetle przytoczonych powyżej przepisów nie ulega wątpliwości, że Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest organem administracji publicznej.
Zgodnie z art. 124 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w postępowaniu w sprawach o świadczenia określone w ustawie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że niniejsza ustawa stanowi inaczej.
Określona powyżej ustawa nie zawiera przepisu, który w sposób odmienny niż to zostało określone w art. 268a k.p.a. regulowałby kwestie związane z udzielaniem przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych pracownikom upoważnień do działania w jego imieniu. Zgodnie z tym przepisem, organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń.
Decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia w drodze wyjątku została podpisana z upoważnienia Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przez E.N.– wicedyrektora Departamentu [...]
W aktach rozpoznawanej sprawy, co prawda znajduje się pełnomocnictwo dla ww. do wydawania decyzji w tym zakresie, ale zostało ono podpisane przez członka Zarządu – [...].
Należy stwierdzić, że w świetle przytoczonych powyżej przepisów, pełnomocnictwo to nie spełnia warunku określonego w art. 268a k.p.a., gdyż nie zostało udzielone przez organ administracji publicznej.
Skoro więc decyzja została podpisana przez osobę, która nie posiadała wymaganego prawem upoważnienia, to jest ona dotknięta wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., gdyż wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości. Natomiast zaskarżona decyzja, która utrzymała tę decyzję w mocy została wydana z rażącym naruszeniem prawa określonym w art. 156 § 1 pkt k.p.a.
W tym stanie rzeczy Sąd odstąpił o badania zasadności podniesionych w skardze przez skarżącego zarzutów.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 119 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. oraz art. 152 pierwszej z powołanych ustaw, orzekł jak w sentencji wyroku.