Uzasadnienie
M. C. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] września 2011 r. utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w B. z dnia [...] lipca 2011 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Zakładu Karnego nr [...] w G. z dnia [...] września 2010 r., przyznającej równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania.
W uzasadnieniu skargi M. C. zarzuciła przyjęcie przez organ błędnej i naruszającej zasadę równości wykładni pojęcia "tytułu prawnego do lokalu", o którym mowa w ustawie o Służbie Więziennej z dnia 26 kwietnia 1996 r.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Generalny Służby Więziennej wniósł o jej oddalenie na podstawie art. 151 p.p.s.a., uznając za bezzasadne zarzuty skargi, zwłaszcza dotyczące interpretacji pojęcia "tytułu prawnego do lokalu", o którym mowa w ustawie o Służbie Więziennej z dnia 26 kwietnia 1996 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej przepisu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd w pierwszej kolejności musiał rozważyć kwestię właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania sprawy. W konsekwencji, Sąd uznał, że istnieją podstawy do odrzucenia skargi, zawarte w treści art. 58 § 1 pkt 1) p.p.s.a. Powołany przepis stanowi, że sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
W dniu 13 sierpnia 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej. Zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja zostały wydane po wejściu w życie tej ustawy. Również decyzja, której dotyczy stwierdzenie nieważności – wydana przez Dyrektora Zakładu Karnego nr [...] w G., przyznająca równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania – pochodzi z dnia [...] września 2010 r., czyli została wydana po wejściu w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej.
Ustawa z 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej wprowadziła odmienne od dotychczasowych rozwiązania prawne w zakresie rozstrzygania spraw z zakresu stosunku służbowego funkcjonariuszy Służby Więziennej, ograniczające administracyjny tryb orzekania w tego typu sprawach, a co za tym idzie kognicję sądów administracyjnych w tym zakresie. Szczegółowe uwagi na ten temat poczynione zostały w uzasadnieniu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2012 r. (sygn. akt I OSK 1443/11).
Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że przepisy rozdziału 20 nowej pragmatyki służbowej w przepisach art. 217 – 220 ustanawiają trzy rodzaje procedur regulujących postępowania w sprawach ze stosunku służbowego:
- 1. według treści art. 218 ust.1-2 i 4-5, sprawy dotyczące: zwolnienia ze służby, przeniesienia z urzędu do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, przeniesienia na niższe stanowisko służbowe i zawieszenia w czynnościach służbowych są rozstrzygane w formie decyzji (ust. 1). Od decyzji tych przysługuje odwołanie do wyższego przełożonego (ust. 2). Do postępowań tych stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (ust. 4), zaś od decyzji organu odwoławczego przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego (ust. 5);
- 2. art. 219 ust. 1 pkt 1-6 statuuje, że sprawy wynikające z podległości służbowej, dotyczące: powołania oraz mianowania na stanowiska służbowe, odwoływania oraz zwalniania ze stanowisk służbowych i przenoszenia do dyspozycji, nadawania stopni Służby Więziennej, delegowania do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, oddelegowania do wykonywania zadań służbowych poza Służbą Więzienną w kraju lub poza granicami państwa i powierzenia obowiązków służbowych na innym stanowisku służbowym, rozstrzyga się w formie rozkazu personalnego. Zgodnie z art. 219 ust. 2 formę rozkazu personalnego stosuje się również do stwierdzenia wygaśnięcia stosunku służbowego. Od rozkazu personalnego odwołanie nie przysługuje. W tego typu sprawach nie można także złożyć skargi do sądu administracyjnego;
- 3. zgodnie z dyspozycją art. 220 ustawy o Służbie Więziennej sprawy ze stosunków służbowych, wymienione w art. 217 ust. 2, a niewymienione w art. 218 ust. 1 i w art. 219 ust. 1 i 2. rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy. W tej grupie znajdują się sprawy o realizację uprawnień wynikających ze stosunku służbowego, a więc także sprawy o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.
Naczelny Sąd Administracyjny w cytowanym postanowieniu podkreślił, że przepis art. 220 ustawy o Służbie Więziennej w sposób niebudzący wątpliwości wskazuje kognicję sądu pracy w zakresie roszczeń nieprzekazanych na drogę innych postępowań (por. Tadeusz Kuczyński, Wybrane problemy orzecznictwa sądowoadministracyjnego w sprawach z zakresu stosunków służbowych, ZNSA 2010/5-6, s. 257). Takie odesłanie wyklucza możliwość stosowania domniemań co do właściwości sądu powszechnego lub sądu administracyjnego w sprawach ze stosunków służbowych funkcjonariuszy Służby Więziennej.
Skarga wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie podlegała zatem odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).