Uzasadnienie
T.S. (dalej także jako "skarżący" lub "strona skarżąca") w dniu [...]kwietnia 2019 r. został skierowany przez Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] do [...]Rejonowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w [...], w celu ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej kandydata do służby w Służbie Więziennej na stanowisku strażnika działu ochrony/kierowcy działu kwatermistrzowskiego.
W dniu [...] maja 2019 r. [...]Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] wydała orzeczenie nr [...], w którym stwierdziła w rozpoznaniu:
- 1. [...]
- 2. [...]
- 3. [...]
W konsekwencji powyższych ustaleń, [...] Rejonowa Komisja Lekarska w [...] stwierdziła w pkt. 12 orzeczenia określającym zdolność do służby, że skarżący jest niezdolny do służby.
Od powyższego orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] strona skarżąca w piśmie z dnia [...] maja 2019 r. wniosła odwołanie do Centralnej Komisji Lekarskiej.
W wyniku rozpoznania odwołania strony skarżącej, Centralna Komisja Lekarska - działając na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 345) - wydała w dniu [...] września 2019 r. orzeczenie nr [...], na mocy którego uchyliła sporne orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] z dnia [...] maja 2019 r. w części i wydała własne orzeczenie, rozpoznając:
- 1. [...]
- 2. [...]
- 3. [...]
Orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] września 2019 r. nr [...] stało się przedmiotem skargi T.S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że uzasadnienie orzeczenia jest lakoniczne i powierzchowne. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podał, że uzasadnienie powinno w sposób wyczerpujący informować stronę o motywach, którymi kierował się organ rozstrzygając sprawę. Strona może skutecznie bronić swych interesów, tylko w sytuacji, gdy znane są jej kompletne przesłanki powziętej decyzji. Podkreślił, że żadne z wydanych w sprawie orzeczeń nie spełnia wymogów należytego uzasadnienia. W konsekwencji, bez podania merytorycznego uzasadnienia, skarżący uznany został za osobę o nieprawidłowej osobowości, co zamyka mu drogę do służby więziennej.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie wskazując, że rozstrzygnięcie Centralnej Komisji Lekarskiej zostało postawione na podstawie dokumentacji medycznej zebranej w sprawie konsultacji specjalistycznych oraz badania przedmiotowego. W ocenie organu administracji, w rozpoznawanej sprawie, został prawidłowo ustalony stan faktyczny, a wnioski zostały zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej także: "P.p.s.a.").
W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga T.S. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] września 2019 r. nr [...]narusza przepisy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że Centralna Komisja Lekarska, rozpoznając odwołanie skarżącego od orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] maja 2019 r. nr [...]w sprawie ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej kandydata do służby w Służbie Więziennej dopuściła się przede wszystkim istotnego naruszenia art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, albowiem wydając sporne orzeczenie z powołaniem się na ten przepis, nie zawarła w treści swojego orzeczenia żadnego wyraźnego rozstrzygnięcia, z którego wynikałoby, w jakiej części Centralna Komisja Lekarska uchyliła zaskarżone orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w [...]z dnia [...] maja 2019 r.
Przechodząc do oceny legalności spornego orzeczenia, na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 4 ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie, stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.).
Wobec powyższego, zgodnie z zasadą praworządności, wyrażoną w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, organy władzy publicznej zobowiązane są działać na podstawie i w granicach prawa. Powtórzeniem zasady praworządności przyjętej w Konstytucji RP jest przepis art. 6 k.p.a., wedle którego organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.
Działanie na podstawie prawa w postępowaniu administracyjnym obejmuje dwa zasadnicze elementy, a mianowicie ustalenie przez organ administracji publicznej zdolności prawnej do prowadzenia postępowania w danej sprawie oraz zastosowanie przepisów prawa materialnego i przepisów prawa procesowego przy rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy.
W niniejszej sprawie zaskarżone orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] września 2019 r. nr [...], zostało wydane w oparciu o przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.
W przepisie art. 47 ust. 1 ustawy określone zostały rodzaje rozstrzygnięć, jakie mogą być wydane przez Centralną Komisję Lekarską po rozpatrzeniu odwołania. Zgodnie z tym przepisem, Centralna Komisja Lekarska po rozpatrzeniu odwołania:
- 1) utrzymuje w mocy zaskarżone orzeczenie albo
- 2) uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i wydaje nowe, albo
- 3) uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez rejonową komisję lekarską.
Z powyższego przepisu wynika jednoznacznie, że Centralna Komisja Lekarska, jako organ odwoławczy, nie jest uprawniona do wydania orzeczenia o sentencji innej, niż wymienione expressis verbis w treści cytowanego przepisu.
Tymczasem, należy zauważyć, że w analizowanej sprawie Centralna Komisja Lekarska, w wyniku rozpoznania odwołania skarżącego od orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] maja 2019 r., w oparciu o rozpoznanie zawarte w pkt 11 - "[...]", stwierdziła w pkt. 12 wydanego orzeczenia, określającym kategorię zdolności badanego do służby lub do pracy, że skarżący jest "niezdolny do służby". W konsekwencji Centralna Komisja Lekarska uchyliła wydane w pierwszej instancji orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w [...], nie precyzując w sentencji orzeczenia, w jakiej dokładnie części uchyla zaskarżone odwołaniem orzeczenie z dnia [...] maja 2019 r.
Zdaniem Sądu, tego rodzaju postępowanie nie znajduje umocowania w przepisach obowiązującego prawa. Wskazać należy bowiem, że wydane w trybie odwoławczym orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] września 2019 r. - pomimo powołanego w jej komparycji przepisu art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych - nie zawiera doprecyzowanego rozstrzygnięcia w przedmiocie orzeczenia organu pierwszej instancji.
Tymczasem orzeczenie komisji lekarskiej, wydane w postępowaniu odwoławczym, musi być wyartykułowane w sposób stanowczy, niepowodujący żadnych wątpliwości co do jego zakresu i - co ważne - winno zawierać jedno z rozstrzygnięć opisanych w art. 47 cyt. ustawy. Treści i faktycznego zakresu rozstrzygnięcia organu, nie można się bowiem domyślać.
Nadto skoro przepis art. 47 ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych zawiera zamknięty katalog rozstrzygnięć Centralnej Komisji Lekarskiej, jako organu odwoławczego, oznacza to, że organ ten nie jest uprawniony do wydania orzeczenia o sentencji innej, niż wymienione w komentowanym przepisie.
Zdaniem Sądu, uznać należy w związku z tym, że wskazane powyżej uchybienie, daje podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] września 2019 r.
Warto zauważyć w tym miejscu, że stosownie do treści § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie określenia wzoru orzeczenia komisji lekarskiej oraz wzoru rejestru orzeczeń, rozporządzenie określa w załączniku 1 wzór orzeczenia komisji lekarskiej, w którym w części F powinno być zawarte "szczegółowe uzasadnienie orzeczenia". Uzasadnienie orzeczenia winno zaś w sposób logiczny i przekonujący wyjaśniać to, dlaczego (na jakiej podstawie) zostało stwierdzone u skarżącego schorzenie, czy też ułomność fizyczna określone w wykazie schorzeń i ułomności, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2018 r., poz. 2035), a także jak stwierdzone rozpoznanie przekłada się na możliwość pełnienia przez osobę badaną służby w Służbie Więziennej.
Uzasadnienie orzeczenie komisji winno być więc sporządzone tak, aby w oparciu o nie, można było dokonać oceny wydanego rozstrzygnięcia. W przypadku więc wydania orzeczenia częściowo uchylającego rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne, uzasadnienie organu odwoławczego także winno szczegółowo opisywać powyższą materię.
W ocenie Sądu zatem uznać należy, że naruszenie art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, stanowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Skarżone orzeczenie, nie precyzując zakresu częściowego uchylenia rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, pozbawiło tut. Sąd realnej możliwości weryfikacji swojej merytorycznej poprawności. Tego typu uchybienie, w konsekwencji musiało spowodować uchylenie spornego orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskiej oraz zobowiązanie tego organu do wzięcia pod uwagę przy ponownym rozpoznawaniu sprawy rozważań Sądu w zakresie koniecznych elementów decyzji administracyjnej.
Mając na względzie powyższe, należy - zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - uznać, że wydając sporne orzeczenie, organ odwoławczy dopuścił się - mającego zasadniczy wpływ na wynik sprawy - naruszenia zasady praworządności wyrażonej w przepisie art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a., oraz art. 7 Konstytucji RP.
Jednocześnie, Sąd uznał, że Centralna Komisja Lekarska, rozstrzygając w niniejszej sprawie, dopuściła się również naruszenia przepisu art. 8 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa i stosowanego przez nie prawa.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł, jak w sentencji wyroku.