Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 9b ust. 6 w związku z art. 9b ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 1997r. Nr 56, poz. 357 z późn. zm.) i art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2000r. Nr 19, poz. 239 z późn. zm.), [...] Kurator Oświaty odmówił R. C. - nauczycielce [...] w Szkole Podstawowej Nr [...] w B. - nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego. W uzasadnieniu organ podał, że skarżąca nie miała uprawnień do odbycia stażu w wymiarze 9 miesięcy.
W odwołaniu do Ministra Edukacji Narodowej i Sportu od powyższej decyzji, nazwanym zażaleniem, R. C. wniosła o skierowanie do Sądu Najwyższego pytania następującej treści: "Czy art. 7 ustawy z dnia 18 lutego 2000r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 19, poz. 239 z późn. zm.) daje prawo do podjęcia postępowania kwalifikacyjnego na stopień nauczyciela dyplomowanego nauczycielom mianowanym na mocy art. 7 ust. 1, którzy ukończyli studia podyplomowe po wejściu w życie ustawy?". Zaznaczyła, że rozstrzygnięcie [...] Kuratora Oświaty rażąco narusza prawo przez uznanie, że art. 7 ustawy zmieniającej ustawę - Karta Nauczyciela nie daje prawa do odbycia skróconego stażu nauczycielom, którzy uzyskali wymagane ku temu kwalifikacje po dniu 6 kwietnia 2000r.. Podała, że jest jej znana grupa nauczycieli, którzy ukończyli studia podyplomowe po dniu 6 kwietnia 2000r. i otrzymali pozytywną decyzję w przedmiocie awansu zawodowego.
W dniu [...] października 2004r. Minister Edukacji Narodowej i Sportu, reprezentowany przez A. R. - Podsekretarza Stanu, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 9b ust. 7 pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. - Karta Nauczyciela, wydał decyzję, którą utrzymał w mocy decyzję [...] Kuratora Oświaty.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że zgodnie z art. 9b ust. 1 ustawy - Karta Nauczyciela, warunkiem nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego jest spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela oraz uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej. W myśl art. 9b ust. 6 ustawy - Karta Nauczyciela w przypadku niespełnienia przez nauczyciela ww. warunków, organ sprawujący nadzór pedagogiczny odmawia, w drodze decyzji administracyjnej, nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego.
Do odbycia stażu w wymiarze 9 miesięcy uprawnieni są nauczyciele spełniający warunki określone w art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Stosownie do treści art. 7 ust. 2 pkt 1 do złożenia wniosku o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego na stopień nauczyciela dyplomowanego po odbyciu stażu w wymiarze 9 miesięcy uprawnieni są nauczyciele, którzy w dniu wejścia w życie ustawy, tj. w dniu 6 kwietnia 2000r., byli zatrudnieni na podstawie mianowania, a ponadto spełniali jeden z wymienionych warunków: posiadali III stopień specjalizacji zawodowej lub kwalifikacje trenerskie klasy mistrzowskiej, posiadali stopień naukowy doktora lub doktora habilitowanego, posiadali ukończone studia podyplomowe zgodne z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć, posiadali kwalifikacje do nauczania co najmniej dwóch przedmiotów, posiadali uznany dorobek zawodowy, potwierdzony otrzymaniem nagrody ministra, kuratora oświaty lub równorzędnej albo Medalu Komisji Edukacji Narodowej.
Na dzień 6 kwietnia 2000r. R. C. nie spełniała żadnego z powyższych warunków. Studia podyplomowe ukończyła dopiero w dniu [...] czerwca 2000r., a zatem brak było podstaw do odbycia skróconego stażu w wymiarze 9 miesięcy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności wydanych w sprawie decyzji lub alternatywnie o ich uchylenie. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procedury administracyjnej. W jej ocenie, spełniła warunki zawarte w art. 7 ust. 2 ustawy, a wydane w sprawie decyzje są wadliwe.
W odpowiedzi na skargę Minister Edukacji Narodowej i Sportu wniósł o jej oddalenie, wskazując na ustalenia faktyczne i prawne, jakie zawarł w wydanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, ale z powodów całkowicie odmiennych, aniżeli podnosi skarżąca. Zezwala na to przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), a mianowicie sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany granicami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jednakże sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
Przede wszystkim zbadania wymagała kwestia, czy A. R. - Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej i Sportu - była osobą uprawnioną (upoważnioną przez Ministra Edukacji Narodowej i Sportu) do wydania w tej sprawie decyzji administracyjnej.
W aktach sądowych niniejszej sprawy znajduje się pismo Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 14 czerwca 2005r., z którego wynika, że A. R. nie miała upoważnienia organu do podpisania w jego imieniu decyzji administracyjnej z dnia [...] października 2004r. nr [...].
W związku z tym, uznać należy, że decyzja organu II instancji nie jest podpisana przez osobę upoważnioną do wydania decyzji. Decyzja administracyjna wydana przez osobę nieposiadającą umocowania do jej wydania jest z mocy art. 156 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) nieważna. W tej sytuacji Sąd zmuszony był stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji.
Warto w tym miejscu zaznaczyć, że określenie kompetencji podsekretarza stanu w ramach zakresu czynności (zarządzenie ministra) nie jest tożsame z udzieleniem pełnomocnictwa do działania w imieniu organu. Ustalenie zakresu obowiązków oznacza jedynie powierzenie i koordynację zadań w ramach struktury urzędu, którego rolą jest obsługa ministra jako organu. Osoba ministra personifikuje organ i tylko wyraźne upoważnienie ministra pozwala na działanie w jego imieniu. Brak takiego upoważnienia narusza przepisy o właściwości i stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności wydanego aktu w trybie art. 156 § 1 pkt 1 Kpa..
Wobec treści rozstrzygnięcia zbyteczne są rozważania w zakresie zarzutów podniesionych w skardze.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości.