Uzasadnienie
We wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym na urzędowym formularzu PPF w dniu [...] marca 2013 r.) skarżący S. M. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. We wniosku podał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Wynajmuje lokal o powierzchni 8 m kw. Jako jedyny składnik majątku wskazał nieruchomość o powierzchni 0,42 ar., a jako wyłączne źródło utrzymania – emeryturę w kwocie 669 zł.
Z dokumentów nadesłanych przez skarżącego przy piśmie z dnia [...] marca 2013 r. (w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego) wynika, że skarżący w roku 2012 osiągnął dochód w wysokości 35.857,88 zł z tytułu świadczeń emerytalnych, a jego małżonka uzyskała dochód w kwocie 11.599 zł tytułem alimentów (informacje [...] skarżącego i jego żony w aktach sprawy). Skarżący wynajmuje pokój o powierzchni 8 m kw z używalnością kuchni i łazienki. Z tego tytułu uiszcza na rzecz wynajmującego czynsz najmu w kwocie 200 zł oraz ryczałt za media w wysokości 150 zł miesięcznie (umowa najmu w aktach sprawy).
Skarżący przedstawił również wyciąg ze swojego rachunku bankowego za okres od [...] lutego do [...] marca 2013 r., na którym zgromadzono środki pieniężne w kwocie 1.242,10 zł.
Orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w C. z dnia [...] lutego 2009 r. skarżący został zaliczony na stałe do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności (ww. orzeczenie w aktach sprawy). Do akt sprawy skarżący przedłożył szereg faktur za zakup leków.
Skarżący oświadczył też, że nie korzysta obecnie, jak również nigdy nie korzystał, z żadnych form pomocy społecznej.
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu (referendarza sądowego) w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319).
W ocenie referendarza sądowego, wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim podkreślić należy, iż skarżący nie przedstawił w sposób pełny swojej sytuacji majątkowej. W piśmie z dnia [...] marca 2013 r. skarżący nadmienił, że orzeczeniem Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] lutego 2012 r. [...] na rzecz jego małżonki zasądzono świadczenia alimentacyjne w wysokości 1.900 zł miesięcznie, począwszy od grudnia 2011 r., jednak nie wskazał kto jest zobowiązany do uiszczania tych świadczeń. Nie wyjaśnił też czy prowadzi z żoną wspólne gospodarstwo domowe. Nie wiadomo zatem czy sytuację materialną skarżącego należy rozpatrywać w kontekście stanu majątkowego jego małżonki. W tym miejscu podkreślić należy, iż to sprawą skarżącego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, a Sąd (referendarz sądowy) nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych strony skarżącej nie są znane.
Fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r., sygn. akt l OZ 895/09).
Zaakcentować również należy, iż instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Niedopuszczalna jest zatem sytuacja, gdy strona regulując ciążące na niej zobowiązania żąda, by koszty sądowe oraz koszty zastępstwa procesowego pokrywał jej Skarb Państwa. Przepis art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ogranicza krąg osób, którym Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, do osób bardzo ubogich, które mają problemy z zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych (takich jak np. wyżywienie czy zakup leków niezbędnych w procesie leczenia) i nie są w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów postępowania.
Tymczasem środki zgromadzone na rachunku bankowym skarżącego pozwalają co najmniej na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do wpisu od skargi w kwocie 200 zł.
W świetle powyższego, nie jest możliwe uznanie, że skarżący wypełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.