Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] października 2017 r. G. B. wniósł do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu zażalenie na przewlekłe prowadzenie postepowania przez Instytut Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Oddziałowe Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej w [...] w przedmiocie niewydania decyzji administracyjnej w sprawie odmowy udzielenia materiałów o sygn. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...].
W uzasadnieniu zażalenia G. B. wyjaśnił, że wnioskami z dnia [...] marca 2017 r. oraz z dnia [...] kwietnia 2017 r. zwrócił się do Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Oddziałowe Archiwum IPN w [...] o udostępnienie dokumentów w celu przeprowadzenia badań naukowych, na postawie art. 36 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Organ udostępnił stronie część z wnioskowanych dokumentów, wskazał na dokumenty, które zostaną udostępnione i zawiadomił o dokumentach, które nie zostaną udostępnione. W związku z niewydaniem przez organ rozstrzygnięcia odmawiającego udostępnienia dokumentów w formie decyzji administracyjnej, strona skierowała do organu pisma, w których wniosła o wydanie rozstrzygnięcia odmawiającego udostępnienia dokumentów w formie decyzji administracyjnej. Pomimo tego organ nie wydał rozstrzygnięcia w przewidzianej prawem formie.
Prezes Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, po rozpatrzeniu przedmiotowego zażalenia, działając na podstawie art. 37 § 2 w zw. z art. 123 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego w brzmieniu obowiązującym przed dniem 01 czerwca 2017 r. (Dz. U. z 2016 r., poz.
23) – dalej: kpa, postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...], uznał za niezasadne zażalenie G. B. z dnia [...] października 2017 r. na przewlekłą realizację przez Dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w [...] wniosków z dnia [...] marca 2017 r. i [...] kwietnia 2017 r. w części dotyczącej udostępnienia dokumentów o sygn. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...].
Organ pouczył stronę, że przedmiotowe postanowienie jest ostateczne i nie przysługuje na nie żaden środek zaskarżenia.
Pismem z dnia 28 grudnia 2017 r. G. B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. postanowienie Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 P.p.s.a.).
Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 ppsa, sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 ppsa).
W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca przedmiotem skargi do WSA w Warszawie uczyniła postanowienie Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, wydane na podstawie art. 37 kpa.
Wyjaśnić należy, że postanowienie wydane na podstawie art. 37 kpa zaliczane jest do grupy postanowień wydawanych w toku postępowania administracyjnego, dotyczących poszczególnych kwestii wynikających w toku tego postępowania (incydentalnych), lecz nie rozstrzygających o istocie sprawy. Akt wydany na podstawie art. 37 kpa nie kończy zatem postępowania, nie rozstrzyga sprawy co do istoty, nie przysługuje też na niego zażalenie. Akt ten nie mieści się w kategorii postanowień, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 2 ppsa, a więc nie przysługuje również na taki akt skarga do sądu administracyjnego.
Postanowienie wydane na podstawie art. 37 kpa ma charakter wpadkowy (incydentalny), a zatem nie kończy postępowania w sprawie i nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Jest to postanowienie mające na celu likwidację bezczynności organu administracyjnego w trybie administracyjnym.
Skoro na zaskarżone postanowienie nie przysługuje zażalenie, postanowienie to nie kończy postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga istoty sprawy, to skarga na nie jest niedopuszczalna i na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlega odrzuceniu.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 oraz § 3 wskazanej wyżej ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.
O zwrocie wpisu od skargi Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.