Uzasadnienie
W dniu [...] września 2009 r. A.P. zarejestrował się w Urzędzie Pracy W. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, następnie w dniu [...] października 2010 r. złożył wniosek o przyznanie jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej w ramach pomocy de minimis na działalność [...].
Powyższy wniosek został oceniony przez Komisję do spraw oceny wniosków o przyznanie bezrobotnemu jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej, w tym na pokrycie kosztów pomocy prawnej, konsultacji i doradztwa związanych z podjęciem tej działalności, powołaną zarządzeniem nr [...] Dyrektora Urzędu Pracy [...] z dnia [...] września 2010 r., negatywnie pod względem formalno - prawnym. Powodem negatywnej oceny było podanie przez wnioskodawcę błędnej nazwy działalności gospodarczej wg Polskiej Klasyfikacji Działalności, niezłożenie podpisu w załączniku 5b do wniosku oraz brak uprawnień wnioskodawcy do samodzielnego wykonywania usług w zakresie wskazanym we wniosku. Z uwagi na powyższe wniosek nie został rekomendowany przez Komisję do objęcia wsparciem.
O powyższym fakcie wnioskodawca został poinformowany pismem z dnia [...] listopada 2010 r. znak: [...]. Ponadto w piśmie zawarto informację, iż nie przewiduje się procedury odwoławczej od odmowy przyznania środków. Pismo zostało wysłane do wnioskodawcy listem poleconym w dniu [...] listopada 2010 r.
W dniu [...] grudnia 2010 r. wnioskodawca złożył w Urzędzie Pracy [...] pismo, w którym zaskarżył w całości pismo organu, informujące go o odrzuceniu wniosku. Wniósł o jego uchylenie, przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku i jego ponowne rozpoznanie. Pismem z dnia [...] grudnia 2010 r. organ udzielił wnioskodawcy wyjaśnień dotyczących podstaw prawnych, w oparciu o które Prezydent W. przyznaje jednorazowo środki na podjęcie działalności gospodarczej, jak i szczegółowych wyjaśnień dotyczących oceny formalno - prawnej wniosku z dnia [...] października 2010 r.
W dniu [...] grudnia 2010 r. A.P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, której przedmiotem uczynił pismo nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r., dotyczące odrzucenia wniosku o przyznanie jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej. Wniósł o stwierdzenie, że powyższe pismo zostało wydane z naruszeniem prawa, zgodnie z zarzutami skargi. Następnie w piśmie z dnia [...] marca 2011 r. skarżący stwierdził, iż zaskarżone przez niego pismo było władczą czynnością z zakresu działania administracji państwowej w sprawie indywidualnej, stwierdzającej, że w wyniku weryfikacji wniosek został odrzucony. Stąd też powyższa czynność mieści się w katalogu zawartym w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) i jako taka podlega ocenie sądu administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej odrzucenie, jako niedopuszczalnej. Wskazał, iż przyznanie jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej nie następuje w drodze decyzji administracyjnej, a w związku z tym przepisy kodeksu administracyjnego nie mają tu zastosowania. Dlatego też zaskarżone pismo nie ma charakteru aktu, ani czynności podlegającej kognicji sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
O akcie lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 cytowanej ustawy, na który może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego, można mówić wówczas, gdy akt (czynność) podjęty jest w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, są określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego (por. wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2008 r. sygn. I OSK 52/07, publ. [numer dowodu zakryty]).
W niniejszej sprawie, Sąd stoi na stanowisku, iż zaskarżone pismo stanowi taki rodzaj czynności. Zostało ono bowiem wydane w indywidualnej sprawie – przyznania jednorazowych środków na podjęcie działalności gospodarczej, skierowane do oznaczonego podmiotu – wnioskodawcy A.P., dotyczy uprawnienia podmiotu – możliwości uzyskania dofinansowania, określonego w przepisach: art. 46 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 17 kwietnia 2009 r. w sprawie dokonywania refundacji kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego oraz przyznawania bezrobotnemu jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 62, poz. 512 z późn. zm.).
W tym miejscu należy wyjaśnić, iż Sąd podziela pogląd organu, iż samo rozdysponowanie środków na podjęcie działalności gospodarczej, określone powyżej cytowanymi przepisami, dokonywane jest na podstawie umowy cywilnoprawnej, która nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Należy jednak zauważyć, iż zawarcie umowy, poprzedzone jest pismem informującym o przyznaniu bądź odmowie przyznania środków. Taka informacja, jest czynnością upoważnionego organu administracji publicznej o charakterze władczym i jednostronnym, opartą na wyraźnej podstawie prawnej, zawierającą rozstrzygnięcie polegające na przyznaniu bądź odmowie przyznania indywidualnie określonemu podmiotowi uprawnień wynikających z przepisów prawa (przyznanie bezrobotnemu jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej oraz refundowanie kosztów pomocy prawnej, konsultacji i doradztwa dotyczących podjęcia działalności gospodarczej).
Jednocześnie stanowi ono zadysponowanie funduszami publicznymi w stosunku do obywateli. Dlatego też zdaniem Sądu, nie jest to jedynie informacja, lecz jednostronne władcze rozstrzygnięcie w sprawie przyznania określonego uprawnienia wydane w indywidualnej sprawie.
W związku z powyższym, uznając, iż skarga A.P. dotyczy czynności określonej w art. 3 § 2 ust. 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy stwierdzić, iż została ona wniesiona w terminie i w sposób określony w art. 52 § 3 i art. 53 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Można bowiem uznać, iż pismo wnioskodawcy z dnia 1 grudnia 2010 r. skierowane do organu, pomimo, iż nie zostało tak nazwane, stanowi w istocie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem o charakterze pisma stanowi bowiem jego treść, a nie tytuł, czy nawet brak tego tytułu.
Przechodząc do merytorycznej oceny sprawy, należy wskazać, iż skarga A.P. zasługuje na uwzględnienie, choć z innych względów, niż w niej wskazane. Zezwala na to treść art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 46 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy starosta z Funduszu Pracy może przyznać bezrobotnemu jednorazowo środki na podjęcie działalności gospodarczej, w tym na pokrycie kosztów pomocy prawnej, konsultacji i doradztwa związane z podjęciem tej działalności, w wysokości określonej w umowie, nie wyższej jednak niż 6-krotnej wysokości przeciętnego wynagrodzenia, a w przypadku gdy działalność jest podejmowana na zasadach określonych dla spółdzielni socjalnych, wysokość przyznanych bezrobotnemu środków nie może przekraczać 4-krotnego przeciętnego wynagrodzenia na jednego członka założyciela spółdzielni oraz 3-krotnego przeciętnego wynagrodzenia na jednego członka przystępującego do spółdzielni socjalnej po jej założeniu.
Stosownie zaś do § 3 ust 2 cytowanego powyżej rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie dokonywania refundacji kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego oraz przyznawania bezrobotnemu jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej o uwzględnieniu lub odmowie uwzględnienia wniosku, o którym mowa w ust. 1, starosta powiadamia podmiot w formie pisemnej w terminie 30 dni od dnia złożenia kompletnego wniosku. W przypadku nieuwzględnienia wniosku starosta podaje przyczynę odmowy.
Z cytowanych powyżej przepisów wynika, iż organem upoważnionym do przyznania i odmowy przyznania bezrobotnemu jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej jest starosta. W rozpoznawanej sprawie z uwagi na treść art. 92 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592) funkcję starosty sprawuje Prezydent W. Zgodnie z art. 268a kpa organ administracji publicznej może upoważnić pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń.
Upoważnienie udzielone na podstawie wskazanego przepisu wywiera ten skutek, że zmienia się osoba wykonująca kompetencje organu. Czynności w prawnych formach działania administracji publicznej podejmuje zatem któryś z pracowników urzędu przydanego do pomocy organowi a nie sam piastun organu czyli osoba powołana na to stanowisko. Pracownik upoważniony do wykonywania kompetencji organu nie staje się przez to organem administracji publicznej. Wykonuje on tylko kompetencje organu. Działanie pracownika bez upoważnienia właściwego organu administracji publicznej pociąga za sobą określone negatywne konsekwencje.
W rozpoznawanej sprawie pismo nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. dotyczące przyznania jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej zostało podpisane przez Zastępcę Kierownika Działu Rynku Pracy Urzędu Pracy [...] E.P., która nie miała stosownego upoważnienia do działania w imieniu Prezydenta W. w niniejszej sprawie. Upoważnienia do załatwienia sprawy nie udzielił jej bowiem Prezydent W., a jedynie Dyrektor Urzędu Pracy [...], działający z jego upoważnienia.
Jak wskazano już wyżej, zgodnie z art. 268a kpa, upoważnić pracownika do załatwiania określonych spraw w imieniu organu administracji publicznej, którym w sprawach przyznawania jednorazowych środków na podjęcie działalności gospodarczej jest starosta, a w niniejszej sprawie Prezydent W., może wyłącznie ten organ. Dlatego brak było podstaw prawnych do udzielenia takiego upoważnienia przez Dyrektora Urzędu Pracy [...], działającego z upoważnienia Prezydenta W. Reasumując, Sąd stwierdził, iż zaskarżona czynność narusza przepis art. 268a kpa, a w związku z tym jest bezskuteczna.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 146 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.