Uzasadnienie
W dniu [...] listopada 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w P., działając na podstawie art. 223 ust. 1 i ust. 4 oraz art. 115 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, mianował W. S. z dniem 30 listopada 2009 r. na stopień służbowy aspiranta celnego w korpusie aspirantów Służby Celnej.
Po ponad roku od daty doręczenia aktu mianowania funkcjonariusz pismem nadanym w dniu 17 maja 2011 r. r. (wpływ do organu 19 maja 2011 r.) złożył odwołanie od ww. aktu, domagając się uchylenia aktu mianowania i orzeczenia co do istoty sprawy poprzez mianowanie na stopień nadkomisarza celnego w korpusie oficerów młodszych, ewentualnie uchylenia aktu mianowania i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji z uwzględnieniem dyspozycji art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej.
Dyrektor Izby Celnej w P. przesłał odwołanie do rozpatrzenia przez Szefa Służby Celnej, który pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. poinformował skarżącego o przedłużeniu rozpatrzenia odwołania do dnia 31 sierpnia 2011 r.
Szef Służby Celnej zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2011 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, po rozpoznaniu odwołania W. S. z dnia 17 maja 2011 r. od aktu mianowania Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia 27 listopada 2009 r. na stopień służbowy aspiranta celnego w korpusie aspirantów celnych, utrzymał zaskarżoną decyzję mocy w zakresie określenia korpusu.
W. S. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości. Skarżący zarzucił naruszenie przez organ art. 223 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, poprzez błędne rozumienie zawartego w tym przepisie sformułowania "przed dniem wejścia w życie ustawy". W jego ocenie sformułowanie to odnosi się do całego okresu służby przed dniem wejścia w życie ustawy, a nie jedynie okresu bezpośrednio dzień ten poprzedzającego.
W. S. zarzucił również naruszenie art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 138 § 1 Kpa.
W odpowiedzi na skargę Szef Służby Celnej wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznania niniejszej sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Badana pod tym kątem skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z przyczyn zawartych w skardze.
Potwierdzona orzecznictwem sądowym (uchwała z dnia 8 czerwca 2010 r. o sygn. akt II PZP 5/10 Sądu Najwyższego, OSN Izba Pracy z 2010 r., nr 23-24; poz. 279; orzeczenia sądów administracyjnych, to jest: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2010 r. sygn. akt I OSK 1813/10 oraz między innymi wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygnaturach akt odpowiednio; II SAB/Wa 164/10 z dnia 30 września 2010 r. oraz II SAB/Wa 175/10 z dnia 10 listopada 2010 r. orzeczenia dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl) zasada potwierdzająca możliwość kontroli przez organ II instancji w postępowaniu administracyjnym aktów mianowania funkcjonariuszy celnych, wydanych na podstawie przepisów art. 223 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej w zakresie prawidłowości przypisania danego funkcjonariusza do określonego korpusu Służby Celnej, zakłada stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie wykonywania tej kontroli.
Zgodnie z treścią art. 129 § 2 Kpa odwołanie od decyzji organu I instancji wnosi się za pośrednictwem tegoż organu do organu II instancji w terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji organu I instancji. Natomiast zgodnie z treścią art. 16 § 1 Kpa decyzja organu I instancji, od której nie wniesiono w zakreślonym terminie odwołania, staje się ostateczna.
W niniejszej sytuacji W. S. odwołanie to wniósł po upływie ponad roku od dnia doręczenia aktu mianowania, co jest w sprawie bezsporne. Nadto zainteresowany funkcjonariusz w odwołaniu tym nie zawarł wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie stwierdzenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż w niniejszej sprawie nie doszło do uchybienia terminu do złożenia odwołania od aktu mianowania, albowiem akt mianowania nie zawierał pouczenia o odwołaniu, zatem zgodnie z treścią art. 112 Kpa brak taki nie może szkodzić stronie, nie jest wystarczające. Organ myli tu pojęcia "złożenie odwołania w terminie" z pojęciem "uchybienie terminu do złożenia odwołania" oraz instytucją przywrócenie terminu. Przypomnieć należy, iż uchybienie terminu do złożenia odwołania jest w niniejszej sprawie bezsporne, tak jak i bezsporny jest brak pouczenia przez organ w akcie mianowania o przysługującym skarżącej środku zaskarżenia.
Natomiast twierdzenie organu, iż z uwagi na brak stosownego pouczenia w akcie mianowania do uchybienia terminu nie doszło, jest nieprawidłowe i narusza wprost dyspozycję art. 129 § 2 Kpa. Przepis ten z mocy prawa ustanawia czternastodniowy termin do złożenia odwołania. Brak stosownego pouczenia o odwołaniu nie spowodował ustania mocy powyższej normy, a jedynie otworzył skarżącemu drogę do przywrócenia, na jego wniosek, terminu, który został uchybiony. Brak stosownego pouczenia o środkach odwoławczych nie stwarza możliwości złożenia przez stronę odwołania w każdym czasie, ale jedynie z zachowaniem zasad określonych w art. 58 i art. 59 Kpa.
Obowiązkiem organu było w pierwszej kolejności zbadanie dopuszczalności odwołania oraz zachowania terminu jego wniesienia (art. 134 Kpa), czego organ nie uczynił i co stanowi podstawowe uchybienie proceduralne w niniejszej sprawie, skutkujące wadliwością wydanej w trybie odwoławczym decyzji. Szef Służby Celnej przystąpił do rozpatrzenia odwołania i wydał w tym zakresie decyzję, mimo iż bezsporne było wniesienie tego odwołania przez skarżącego z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Zatem samo procedowanie przez organ II instancji w przedmiocie rozpatrywania odwołania od aktu mianowania jak i wydanie decyzji w tym przedmiocie było co najmniej przedwczesne.
Dotknięta taką wadą zaskarżona decyzja Szefa Służby Celnej ostać się nie mogła albowiem rozstrzygnięto w niej materię rozstrzygniętą wcześniej decyzją ostateczną (tu aktem mianowania Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] listopada 2009 r.), co skutkuje nieważnością zaskarżonej decyzji, wskazanej w treści art. 156 § 1 pkt. 3 Kpa, co Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził w wyroku.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.