Uzasadnienie
Uchwałą z dnia [...] listopada 2021 r. Zarząd Dzielnicy [...] odmówił zakwalifikowania A. K. do udzielenia pomocy mieszkaniowej.
W uzasadnieniu wskazano, że strona od 6 lat stale zamieszkuje w lokalu nr [...] przy [...] w [...], którego najemcą jest matka ww. Zainteresowana posiada zgodę na bezpłatne używanie części ww. lokalu - aktualna zgoda udzielona jest do dnia 31.08.2023 r. Przedmiotowy lokal składa się z 1 pokoju z wnęką kuchenną. Powierzchnia użytkowa lokalu wynosi 19,38 m2 powierzchnia mieszkalna wynosi 14,22 m2. W lokalu zamieszkują 2 osoby, a metraż uprawniający do udzielenia pomocy mieszkaniowej dla jednoosobowego gospodarstwa domowego zainteresowanej nie może przekroczyć 14,00 m2 powierzchni mieszkalnej. Wskazano także, iż zainteresowana posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności - leczy się w [...] Centrum Zdrowia [...].
Organ ustalił, że średni miesięczny dochód w jednoosobowym gospodarstwie domowym wnioskodawczyni wynosi 1066,30 zł i kwalifikuje, na dzień rozstrzygania wniosku, do udzielenia pomocy mieszkaniowej poprzez najem socjalny lokalu.
Dalej wskazano, że mimo pozytywnej opinii Komisji mieszkaniowej Zarząd Dzielnicy [...] rozstrzygnął wniosek negatywnie na podstawie § 4 w związku z § 5 ust.1 w związku z ust. 2 pkt 1 i § 5 ust. 3 i § 7 ust. 1 Nr XXI11/669/2019 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy z późniejszymi zmianami- przekroczone kryterium metrażowe.
Organ wskazał także, że stan zdrowia zainteresowanej nie daje podstaw do zwolnienia z ww. kryterium metrażowego. Zarząd Dzielnicy stoi na stanowisku, iż udzielając zgody na użyczenie części lokalu udzielił pomocy mieszkaniowej zainteresowanej.
Od powyższej uchwały skargę do tut. Sądu wywiodła A. K..
Powyższej uchwale zarzuciła, iż narusza jej "podstawowe uprawnienie do posiadania warunków mieszkaniowych, których wymaga mój stan zdrowia i nie jest zgodna z zasadami współżycia społecznego".
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, iż jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym ze względu na schorzenia [...] (symbol niepełnosprawności [...]) i że uczestniczy na stałe w leczeniu w Zespole [...]. Wskazała, że w związku w tym jej stan zdrowia wymaga szczególnego spokoju i warunków, które pozwolą zachować spokój, równowagę psychiczną i zminimalizują stresy. Wspólne zamieszkiwanie z 68-letnią matką nie służy zaś zdrowiu psychicznemu i stabilizacji emocjonalnej, bowiem dla osoby cierpiącej [...] mieszkanie z matką na powierzchni kilkunastu metrów kwadratowych jest wyzwaniem ponad siły.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137, dalej: "p.u.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Na wstępie należało podkreślić, że uchwała objęta przedmiotową skargą, należy do kognicji Sądów administracyjnych. Dotyczy bowiem działań organów gmin, podejmowanych w innej niż umowa, prawnej formie działania administracji, a mianowicie w drodze nienormatywnych aktów ogólnych organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej. Na poprawność powyższej konkluzji nie rzutuje forma ostatecznie udzielanej pomocy mieszkaniowej. Samo zawarcie cywilno-prawnej umowy najmu jest bowiem czynnością wtórną w stosunku do uchwały wyrażającej stanowisko co do samej zasadności udzielenia takiej pomocy. Przedmiotem niniejszej sprawy jest zaś przecież właśnie owa uchwała, rozstrzygająca samą zasadność przyznania pomocy mieszkaniowej. Przepis art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.
Skarga oceniania w świetle powołanych wyżej przepisów jawiła się więc jako dopuszczalna a także jako merytorycznie uzasadniona.
Przechodząc do meritum niniejszej sprawy uznać należało, że jej istota, sprowadzała się do oceny tego, czy organ ustalił i następnie ocenił stan faktyczny przez pryzmat przesłanek opisanych w ust. 4 § 7 uchwały nr XXIII/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. Powyższy przepis określa odstępstwa od warunków opisanych w § 7 ust. 1 w/w uchwały (tj. od kryterium dochodowego i metrażowego).
Nie budzi wątpliwości Sądu administracyjnego, iż przy rozpoznawaniu spraw, w trakcie którego organ odnosi się do kryteriów opisanych w ust. 1 § 7 omawianej regulacji, jego bezwzględnym obowiązkiem jest dokonanie ustaleń stanu faktycznego w granicach przedmiotowych zakreślonych przepisami zarówno owego ust. 1, jak i ust. 4 uchwały nr XXIII/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, a następnie dokonanie szczegółowej oceny stanu faktycznego przez pryzmat powyższej normy prawnej. Oczywistym jest też to, że efekt powyższych działań organu powinien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu uchwały. Uzasadnienie winno prezentować zarówno stanowisko organu odnośnie ustaleń faktycznych, jak też jego wnioski wysnute z analizy faktów przez pryzmat stosownego przepisu prawa materialnego, oraz sposób dochodzenia do owych wniosków.
Tylko bowiem znając motywy jakimi kierował się organ przy rozstrzyganiu sprawy, strona postępowania, a następnie Sąd administracyjny będą w stanie dokonać oceny poprawności samej uchwały. Tak więc tylko uzasadnienie uchwały zawierające zarówno ustalenia faktyczne, jak też ocenę faktów w granicach § 7 ust. 1 i 4 omawianej regulacji prawnej, będzie mogło być uznane za poprawne i poddające się weryfikacji sądowej.
Przenosząc powyższe na realia faktyczne niniejszej sprawy uznać należało, że organ nie podołał ciążącym na nim obowiązkom. Pomimo tego, iż już we wniosku inicjującym przedmiotowe postępowanie strona uwypukliła problematykę własnej niepełnosprawności, organ w zasadzie zignorował ową kwestię. Przytoczył wyłącznie w uzasadnieniu ten fakt i arbitralnie stwierdził, że "nie daje on podstaw do zwolnienia zainteresowanej z kryterium metrażowego". Nie wyjaśnił jednakże motywów takiego wniosku ad meriti. Z uzasadnienia skarżonej uchwały nie wynika, aby w ogóle powyższa okoliczność była przedmiotem analizy organu. W każdym razie uzasadnienie nie zawiera wskazania powodów, które sprawiły, dlaczego stan zdrowia strony organ uznał za nieistotny z punktu widzenia normy ust. 4 § 7 uchwały nr XXIII/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy.
Przedmiotowe zaniechanie organu jest zaś o tyle istotne w realiach faktycznych niniejszej sprawy, gdyż pozostaje w bezpośrednim związku z wynikiem postępowania. Gdyby bowiem organ bezpodstawnie uznał, że wnioskodawca w związku z warunkami mieszkaniowymi znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej – co nie dawałoby się pogodzić z zasadami współżycia społecznego – istniałaby możliwość pozytywnego dla skarżącej rozpoznania sprawy przez organ. Sąd nie znając jednakże motywów jakie kierowały organem przy ocenie okoliczności wyłączającej konieczność stosowania kryterium metrażowego, nie ma możliwości weryfikacji poprawności całego rozstrzygnięcia.
Powyższe w ocenie tut. Sądu świadczy więc niezbicie, iż organ nie udowodnił przyjętej przez siebie tezy, że w odniesieniu do wnioskodawczyni, winny znaleźć zastosowanie wymogi opisane w § 7 ust. 4 uchwały nr XXIII/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy.
Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że zaskarżona uchwała wydana została z rażącym naruszeniem przepisu § 7 ust. 1 i 4 oraz § 32 uchwały Nr XXIII/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy.
Zaszły zatem podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały na podstawie art. 147 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nadto mając na względzie to, że skoro od dnia podjęcia zaskarżonej uchwały, nie minął jeszcze jeden rok do dnia orzekania, to tym samym nie zachodziło wyłączenie o jakim mowa w art. 94 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594 ze zm.), który to przepis wyłącza możliwość stwierdzenia nieważności uchwały z uwagi na upływ jednego roku od jej podjęcia.
Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobligowany do wyczerpującego ustalenia i szczegółowej oceny stanu faktycznego sprawy, przez pryzmat przesłanek z przepisu § 7 ust. 4 uchwały nr XXIII/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy oraz do poprawnego i wyczerpującego uzasadnienia rozstrzygnięcia.