Uzasadnienie
Komendant Główny Straży Granicznej postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r., działając na podstawie art. 58 § 1 i art. 59 § 2 Kpa, odmówił M. P. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] października 2013 r.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, co następuje:
W dniu [...] października 2013 r. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej wydał postanowienie, którym odmówił [...] M. P. sporządzenia kserokopii materiałów postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie przeniesienia ww. do dyspozycji Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej i przesłania ich na wskazany adres. Wymienione postanowienie zostało doręczone zainteresowanemu w dniu 28 października 2013 r. W dniu 7 listopada 2013 r. (data stempla pocztowego) M. P. wniósł zażalenie na przedmiotowe postanowienie, w którym korzystając z uprawnienia zawartego w art. 58 Kpa, zawarł prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Powyższe uzasadnił tym, iż niedochowanie terminu nastąpiło bez jego winy, z przyczyn, za które nie ponosi odpowiedzialności.
Termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu 4 listopada 2013 r. zatem zażalenie nadane w placówce pocztowej w dniu 7 listopada 2013 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu (3 dni po upływie terminu). Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, przy nawet największym, w danych warunkach wysiłku.
W ocenie organu, w rozpatrywanym przypadku trudno jest przyjąć, iż mamy do czynienia z winą, która nie leży po stronie zainteresowanego. W złożonym zażaleniu M. P., wskazując na przyczynę uchybienia terminu, zacytował jedynie fragment przepisu art. 58 § 1 Kpa, podając, iż niedochowanie terminu nastąpiło bez jego winy, nie określił natomiast konkretnej przyczyny, która mogłaby zostać poddana ocenie organu w kontekście uprawdopodobnienia braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu. Zatem nie zostały spełnione przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] października 2013 r.
M. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe postanowienie, zarzucając Komendantowi Głównemu Straży Granicznej:
niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, oraz zaniechania w przeprowadzeniu materiału dowodowego sprawy;
zaniechanie zwrócenia się z informacją odnośnie przesłanek przywrócenia terminu w przedmiotowej sprawie, z żądaniem przedstawienia okoliczności faktycznych i dowodów na ich poparcie, uzasadniających składane żądanie przywrócenia terminu do czynności procesowej;
w konsekwencji, powyższego naruszenie:
art. 58 § 1 Kpa;
oraz przepisów określonych w art. 7, art. 8, art.
- 10. oraz art. 11 Kpa;
naruszenie art. 10 Kpa poprzez uniemożliwienie skarżącemu wypowiedzenia się w sprawie i zgłoszenia wniosków dowodowych, do sprawy, na poparcie okoliczności podnoszonych we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia;
naruszenie obowiązku informacyjnego, o którym mowa w art. 9 Kpa co do przesłanek określonych w art. 58 § 1 Kpa i obowiązku sprecyzowania przez skarżącego okoliczności faktycznych dotyczących niezawinionego przez niego nie uchybienia terminu, którą to nieznajomość prawa aktualnie mu się wytyka w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia;
naruszenie art. 77 § 1 Kpa przez wydanie postanowienia bez zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, w tym bez przesłuchania jego na okoliczność sytuacji faktycznej i powodów dla których bez jego winy termin do wniesienia zażalenia od postanowienia [...]KSG nie został dochowany;
wydanie orzeczenia przez organ niewłaściwy.
W uzasadnieniu skargi podniósł, iż jeśli organ II instancji oczekiwał, doprecyzowania składanego zażalenia, i podania w nim okoliczności faktycznych, albo nie były one dla organu wystarczające, to winien był zwrócić się do skarżącego ze stosownym pouczeniem i z zażądaniem doprecyzowania zażalenia oraz uzupełnienia stanu faktycznego sprawy. Organ II instancji takiego działania zaniechał.
W odpowiedzi na skargę, Komendant Główny Straży Granicznej wnosił o jej oddalenie, wskazując na argumentację zawartą w uzasadnieniu postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
W myśl natomiast art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 58 Kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
W niniejszej sprawie skarżący uchybił o trzy dni terminowi do złożenia zażalenia, co jest w niniejszej sprawie bezsporne. Jednakże ani w zawartym w zażaleniu wniosku o przewrócenie terminu ani w skardze skarżący nie wskazał na faktyczne przyczyny niedochowania terminu, poprzestając jedynie na zacytowaniu fragmentu treści art. 58 Kpa.
Skarżący wadliwości zaskarżonego rozstrzygnięcia upatruje w braku uprzedniego pouczenia go przez organ o potrzebie wypełnienia normy art. 58 Kpa faktyczną treścią – faktycznymi przyczynami skutkującymi uchybieniem terminu.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie powyższy podgląd jest chybiony.
Organ ma obowiązek (art. 9 Kpa) pouczać zainteresowanego o zasadach proceduralnych, ale nie może ukierunkowywać go, co do tego jakie fakty oraz okoliczności powinien przywołać w celu udowodnienia swoich twierdzeń.
W niniejszej sprawie z treści zawartego w zażaleniu wniosku o przywrócenie terminu jasno wynika, iż skarżący jest obeznany z treścią przepisu art. 58 Kpa. Zatem trudno od organu wymagać, aby był zobowiązany w takim przypadku pouczać go o jego treści.
Z kolei skarżący świadom treści przepisu art. 58 Kpa i następnie znając z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia przyczyny odmownego załatwienia jego żądania, co do przywrócenia uchybionego terminu, powinien już w treści wniosku o przywrócenie terminu podać faktyczne powody jego uchybienia albo, chociażby w skardze, wskazać na stan faktyczny - konkretne okoliczności, które w jego mniemaniu stanowiły przyczynę uchybienia terminu. Tego jednakże nie uczynił.
Zatem w takim stanie faktycznym zasadne było uznanie przez Komendanta Głównego Straży Granicznej, iż skarżący nie wykazał przyczyn, które skutkowałyby tym, iż uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] października 2013 r. nastąpiło bez winy skarżącego.
Podkreślenia wymaga tu stwierdzenie, iż na żadnym etapie rozpatrywania przedmiotowego wniosku, faktyczna przyczyna uchybienia terminu nie została przez skarżącego wyjawiona.
Z tych względów zarzuty podniesione w skardze są chybione.
Wyjaśnić należy skarżącemu, iż w sprawie dotyczącej zagadnienia rozstrzygniętego postanowieniem Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] października 2013 r. organem II instancji jest Komendant Główny Straży Granicznej i ten właśnie organ, zgodnie z właściwością był zobowiązany do rozpatrzenia zgłoszonego w zażaleniu wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, co zaskarżonym postanowieniem organ ten uczynił.
Podjęte w niniejszej sprawie postanowienie jest prawidłowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenia prawa przy jego podejmowaniu, które mogło by skutkować jego uchyleniem bądź stwierdzeniem nieważności.
Dlatego, mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 132 i art. 151 przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji wyroku.