Uzasadnienie
Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2014 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] października 2014 r. w przedmiocie zwolnienia P. P. z dniem [...] grudnia 2014 r. ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.).
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Komendant Główny Policji wskazał, co następuje:
Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. poinformował Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o fakcie wydania w dniu [...] kwietnia 2014 r. postanowienia o przedstawieniu [...] P. P. następujących zarzutów:
- - w dniu [...] czerwca 2011 r., w [...], poprzez podstępne wprowadzenie w błąd władz Wyższej Szkoły Zarządzania i Administracji w [...], reprezentowanej przez Rektora, będącego inną osobą upoważnioną do wystawienia dokumentu, co do autorstwa pracy licencjackiej pt.: "[...]", stanowiącej podstawę przystąpienia do egzaminu dyplomowego i ukończenia studiów wyższych oraz uzyskania dyplomu i tytułu zawodowego licencjata i przedłożenie jako własnej, uprzednio zakupionej gotowej pracy licencjackiej, wyłudził poświadczenie nieprawdy w postaci dyplomu ukończenia studiów wyższych oraz uzyskania tytułu zawodowego licencjata zarządzania personelem, tj. o przestępstwo z art. 272 Kodeksu karnego;
- - w dniu [...] czerwca 2013 r., w [...], poprzez podstępne wprowadzenie w błąd władz Wyższej Szkoły Zarządzania i Administracji w [...], reprezentowanej przez Rektora, będącego inną osobą upoważnioną do wystawienia dokumentu, co do autorstwa pracy magisterskiej pt.: "[...]", stanowiącej podstawę przystąpienia do egzaminu magisterskiego i ukończenia studiów wyższych oraz uzyskania dyplomu i tytułu zawodowego magistra i przedłożenie jako własnej, uprzednio zakupionej gotowej pracy magisterskiej, wyłudził poświadczenie nieprawdy w postaci dyplomu ukończenia studiów wyższych oraz uzyskania tytułu zawodowego magistra zarządzania personelem, tj. o przestępstwo z art. 272 Kodeksu karnego.
Następnie, postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] przedstawione [...] P. P. zarzuty uzupełnił i zarzucił wymienionemu dodatkowo to, iż:
- - w dniu [...] stycznia 2012 r. w [...], w Komendzie Powiatowej Policji użył poprzez przedłożenie kserokopii dokumentu w postaci dyplomu ukończenia studiów wyższych oraz uzyskania tytułu zawodowego licencjata zarządzania personelem, stanowiącego załącznik do raportu skierowanego do Komendanta Powiatowego Policji w [...], który został wystawiony w wyniku wyłudzenia poświadczenia nieprawdy, po uprzednim wprowadzeniu w błąd władz Wyższej Szkoły Zarządzania i Administracji w [...], reprezentowanej przez Rektora, będącego inną osobą upoważnioną do wystawienia dokumentu, co do autorstwa pracy licencjackiej pt.: "[...]", stanowiącej podstawę przystąpienia do egzaminu dyplomowego i ukończenia studiów wyższych oraz uzyskania dyplomu i tytułu zawodowego licencjata i przedłożenie jako własnej, uprzednio zakupionej gotowej pracy licencjackiej, tj. o przestępstwo z art. 273 Kk;
- - w dniu [...] listopada 2013 r. w [...], w Komendzie Powiatowej Policji użył poprzez przedłożenie kserokopii dokumentu w postaci dyplomu ukończenia studiów wyższych oraz uzyskania tytułu zawodowego magistra zarządzania personelem, stanowiącego załącznik do raportu skierowanego do Komendanta Powiatowego Policji w [...], który został wystawiony w wyniku wyłudzenia poświadczenia nieprawdy, po uprzednim wprowadzeniu w błąd władz Wyższej Szkoły Zarządzania i Administracji w [...], reprezentowanej przez Rektora będącego inną osobą upoważnioną do wystawienia dokumentu, co do autorstwa pracy magisterskiej pt.: "[...]", stanowiącej podstawę przystąpienia do egzaminu magisterskiego i ukończenia studiów wyższych oraz uzyskania dyplomu i tytułu zawodowego magistra i przedłożenie jako własnej, uprzednio zakupionej gotowej pracy magisterskiej, wyłudził poświadczenie nieprawdy w postaci dyplomu ukończenia studiów wyższych oraz uzyskania tytułu zawodowego magistra zarządzania personelem, tj. o przestępstwo z art. 273 Kk.
Komendant Wojewódzki Policji w [...], rozkazem personalnym z dnia [...] kwietnia 2014 r., zawiesił P. P. w czynnościach służbowych z dniem [...] maja 2014 r. na okres 1 miesiąca, tj. do dnia [...] maja 2014 r.
Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2014 r. zastępca Naczelnika Wydziału Kadr i Szkolenia Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] o zwolnienie [...] P. P., [...] Zespołu Dyżurnych Sztabu Policji Komendy Wojewódzkiej Policji w [...], ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. W uzasadnieniu wniosku, powołano się na wskazane powyżej okoliczności dotyczące przedstawienia policjantowi zarzutów popełnienia przestępstw z art. 272 i art. 273 Kk, wskazano, że zarzucane policjantowi czyny związane są ściśle z wykonywaniem przez niego czynności służbowych i bezpośrednio rzutują na wizerunek Policji. Podkreślono, że P. P. swoim postępowaniem naruszył zaufanie obywateli do Policji, co wyrażone zostało w artykułach prasowych, a także w programach telewizyjnych.
Zawiadomieniem z dnia [...] czerwca 2014 r., doręczonym w dniu [...] czerwca 2014 r., P. P. został poinformowany o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia go ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Jednocześnie policjant został poinformowany o prawie do czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu.
Realizując obowiązek wynikający z treści art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, Komendant Wojewódzki Policji w [...], pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. zwrócił się w przedmiotowej sprawie o opinię do organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów.
W piśmie z dnia 16 czerwca 2014 r. Przewodniczący Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów w [...], poinformował, że Zarząd stoi na stanowisku, iż czyny, jakie zarzuca się P. P. bez wątpienia są niegodziwe i w przypadku ich udowodnienia, zwolnienie policjanta, który się ich dopuścił, jest w pełni uzasadnione, jednakże w przedmiotowym postępowaniu brak jest, na obecnym etapie prowadzonych czynności, konkretnych przesłanek i dowodów, że działania P. P. wyczerpywały znamiona czynu zabronionego. Wskazał też, że zwolnienie funkcjonariusza w tych okolicznościach jest przedwczesne i narusza istotne zasady obowiązujące w systemie prawnym, a doniesienia medialne nie mogą stanowić podstawy do podejmowania ważnych decyzji administracyjnych, mających niewątpliwy wpływ na życie i przyszłość funkcjonariuszy Policji. Ponadto Przewodniczący Zarządu poinformował, że nie wnosi uwag do wniosku w sprawie zwolnienia P. P. ze służby w Policji.
W dniu 23 czerwca 2014 r. do Komendy Wojewódzkiej Policji w [...], wpłynął wniosek pełnomocnika policjanta o przedłużenie terminu do zapoznania się z aktami oraz zajęcia stanowiska w sprawie. W treści tego wniosku pełnomocnik wskazał, iż wyznaczony w zawiadomieniu z dnia [...] czerwca 2014 r. trzydniowy termin do zapoznania się z aktami sprawy nie mógł być dochowany z uwagi na problemy zdrowotne strony, a tym samym brak możliwości realizacji przedmiotowych uprawnień, gdyż w chwili obecnej policjant przebywa na zwolnieniu lekarskim do dnia [...] czerwca 2014 r., zażywa silne [...], a w dniu [...] czerwca 2014 r. ma zaplanowaną wizytę u specjalisty - [...]. Pełnomocnik wniósł także o wyznaczenie nowego terminu do zajęcia stanowiska w sprawie, przypadającego po dniu, kiedy to obecna przeszkoda uniemożliwiająca stronie wzięcie czynnego udziału w postępowaniu powinna ustać. Do powyższego pisma załączona została kopia zaświadczenia lekarskiego.
W dniu 30 czerwca 2014 r. do Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] wpłynęło pismo pełnomocnika strony, w którym powołując się na załączone zaświadczenie lekarskie dotyczące P. P., wniesiono o niepodejmowanie żadnych czynności dowodowych w terminie objętym tym zwolnieniem, tłumacząc powyższe brakiem możliwości czynnego udziału strony w prowadzonym postępowaniu. W dniu 7 lipca 2014 r. do organu wpłynął kolejny wniosek pełnomocnika strony w sprawie wydania kserokopii określonych dokumentów z akt osobowych policjanta.
Pismem z dnia 16 lipca 2014 r. organ zwrócił się do Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] o przekazanie uwierzytelnionych kopii dokumentów dotyczących postępowania o sygn. akt [...], prowadzonego przeciwko P. P. Pismem z dnia 16 lipca 2014 r. poinformowano pełnomocnika strony o treści art. 10 Kpa w związku z art. 32 i art. 33 § 1 Kpa, wskazując jednocześnie, iż swoje uprawnienia może realizować w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia pisma, co też nastąpiło w dniu 21 lipca 2014 r.
W dniu 23 lipca 2014 r. do organu wpłynęło pismo pełnomocnika zawierające kopię zwolnienia lekarskiego P. P. i wniosek o nieprzeprowadzanie żadnych czynności objętych postępowaniem dowodowym w okresie powyższego zwolnienia.
W dniu 25 lipca 2014 r. do organu wpłynęło pismo Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] wraz załączonym do niego zarządzeniem z dnia [...] lipca 2014 r. o udostępnieniu akt głównych postępowania o sygn. akt [...].
W dniu 29 lipca 2014 r. do Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] wpłynęło pismo pełnomocnika strony o przedłużenie terminu do zajęcia stanowiska w sprawie, do czasu ustania przeszkody uniemożliwiającej P. P. realizację uprawnienia z art. 10 § 1 Kpa.
Pismem z dnia 29 lipca 2014 r., doręczonym pełnomocnikowi strony w dniu 31 lipca 2014 r., organ poinformował pełnomocnika strony, że Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje możliwości nieprzeprowadzania żadnych czynności objętych postępowaniem dowodowym w okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim strony postępowania. Kolejny raz organ wskazał na treść art. 32 Kpa, a także podkreślił, iż organ nie planuje prowadzić żadnych czynności, które wymagałyby osobistego uczestnictwa w nich policjanta, w tym m.in. przesłuchania strony.
Kolejnym pismem z dnia 31 lipca 2014 r., doręczonym w dniu 1 sierpnia 2014 r., organ ponownie wyznaczył termin trzydniowy (od dnia doręczenia pisma) do składania uwag i wniosków, wskazując, iż jest to termin ostateczny. Ponadto pismem z dnia 1 sierpnia 2014 r. pełnomocnikowi strony zostały przesłane kserokopie określonych w aktach dokumentów (łącznie 41 kart). Pismo to doręczono w dniu 5 sierpnia 2014 r.
W dniu 4 sierpnia 2014 r. pełnomocnik strony zapoznał się w siedzibie organu z aktami przedmiotowego postępowania, jednocześnie dokonując fotokopii poszczególnych kart.
Następnie w dniu 6 sierpnia 2014 r. pracownik Komendy Wojewódzkiej Policji w [...], w siedzibie Prokuratury Rejonowej w [...], dokonał fotokopii wybranych materiałów postępowania przygotowawczego o sygn. akt [...] prowadzonego przeciwko P. P., które następnie zostały włączone do akt niniejszego postępowania.
W dniu 7 sierpnia 2014 r. do Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] wpłynęło pismo pełnomocnika strony, w którym zarzucono organowi naruszenie art. 10 § 1 Kpa i wniesiono o powołanie biegłego lekarza [...], celem wydania opinii [...], zawierającej stwierdzenia dotyczące aktualnego stanu zdrowia psychicznego P. P. oraz jego zdolności do udziału w toczącym się postępowaniu, a także o zawieszenie toczącego się postępowania administracyjnego do momentu wydania opinii.
W dniu [...] sierpnia 2014 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] wydał postanowienie o odmowie dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu wskazywanego przez pełnomocnika oraz postanowienie o odmowie zawieszenia przedmiotowego postępowania administracyjnego. Powyższe postanowienia doręczono pełnomocnikowi strony w dniu [...] sierpnia 2014 r.
W dniu 25 sierpnia 2014 r. do organu wpłynęło kolejne pismo pełnomocnika strony wraz z załączonym do niego zaświadczeniem lekarskim dotyczącym niezdolności do służby z powodu choroby P. P. oraz wnioskiem o nieprzeprowadzanie czynności dowodowych w okresie zwolnienia.
W dniu 27 sierpnia 2014 r. do organu wpłynęło pismo P. P. z dnia 26 sierpnia 2014 r., w którym policjant poinformował, iż w dniu 22 sierpnia 2014 r. wypowiedział adwokatowi G. S. pełnomocnictwo do reprezentowania w niniejszym postępowaniu administracyjnym. P. P. wniósł o doręczanie wszelkiej korespondencji na jego adres zamieszkania i poinformował, iż od dnia [...] sierpnia 2014 r. będzie przebywał w szpitalu, a hospitalizacja potrwa około 30 dni, tym samym nie będzie w stanie uczestniczyć w prowadzonym postępowaniu administracyjnym i realizować przysługujących mu uprawnień. Wniósł o niepodejmowanie żadnych czynności w sprawie do momentu zakończenia leczenia szpitalnego. Do pisma załączono oświadczenie o cofnięciu pełnomocnictwa z dnia 22 sierpnia 2014 r. oraz zaświadczenie z Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej, Zespołu Opieki Zdrowotnej w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., potwierdzające, że z dniem [...] sierpnia 2014 r. została przyjęta na leczenie szpitalne na Oddział [...].
Organ zawiadomieniem z dnia [...] września 2014 r. poinformował P. P. o zakończeniu zbierania materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym, wskazując jednoczenie na przysługujące mu prawo do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w terminie do 3 dni od dnia otrzymania pisma. Zawiadomienie powyższe doręczono stronie w dniu 24 września 2014 r., przy czym wymieniony osobiście pokwitował jego odbiór pod adresem zamieszkania.
Pismem z dnia 18 września 2014 r. P. P. wniósł o powołanie biegłego lekarza [...], celem wydania opinii [...], stwierdzającej aktualny stan jego zdrowia psychicznego oraz zdolność do udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym, załączając jednocześnie kopię zaświadczenia lekarskiego. Jednocześnie wniósł o zawieszenie przedmiotowego postępowania administracyjnego do czasu wydania takiej opinii. Pismem z dnia [...] września 2014 r. policjant wystąpił z wnioskiem o przedłużenie terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym do dnia przypadającego po dacie 15 października 2014 r., tj. po dniu, w którym niezdolność stwierdzona przez lekarza [...] powinna ustać.
W dniu [...] września 2014 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] wydał postanowienie którym odmówił zawieszenia przedmiotowego postępowania administracyjnego. Ponadto postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] odmówił dopuszczenia i przeprowadzenia wskazywanego przez stronę dowodu. Postanowienia te zostały doręczone w trybie art. 44 § 4 Kpa, w dniu [...] i [...] października 2014 r.
Organ zawiadomieniem z dnia [...] września 2014 r. poinformował P. P. o zakończeniu zbierania materiału dowodowego w niniejszym postępowaniu, wskazując jednocześnie na przysługujące mu prawo do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w terminie do 3 dni od daty otrzymania pisma. Zawiadomienie zostało doręczone, zgodnie z art. 44 § 4 Kpa, w dniu [...] października 2014 r.
Komendant Wojewódzki Policji w [...] rozkazem personalnym z dnia [...] października 2014 r., na podstawie art. 104 Kpa oraz art. 41 ust. 2 pkt 5, art. 43 ust. 3 i art. 45 ust. 1 ustawy o Policji oraz § 19 i § 20 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. z 2013 r., poz. 644 ze zm.) zwolnił [...] P. P. ze służby w Policji z dniem [...] grudnia 2014 r. Decyzji tej, zgodnie z treścią art. 108 § 1 Kpa, organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu rozkazu wskazano między innymi, iż dalsze pozostawienie w służbie P. P. będzie naruszać dobro tej służby, gdyż policjant utracił nieposzlakowaną opinię, czyli jeden z głównych przymiotów, którymi w myśl art. 25 ust. 1 ustawy o Policji powinny być obdarzone osoby wykonujące zawód policjanta. Zwolnienie wymienionego policjanta ze służby w Policji leży zatem w interesie służby, tożsamym z interesem społecznym i ma na celu m.in. przeciwdziałanie negatywnym skutkom obniżenia zaufania społecznego do Policji i policjantów.
W dniu 31 października 2014 r. do Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] wpłynął wniosek dowodowy P. P. z dnia [...] października 2014 r. o dołączenie do akt prowadzonego postępowania wszystkich dostępnych materiałów prasowych, w których jako funkcjonariusz Policji przekazywał informacje o pracy [...] Policji.
W dniu [...] listopada 2014 r. P. P. złożył, z zachowaniem ustawowego terminu, odwołanie od rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] października 2014 r., zarzucając rozkazowi naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 77 § 1 i art. 80 Kpa, poprzez brak wyczerpującego zbadania, rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego, art. 7 Kpa, poprzez brak podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, art. 10 § 1 Kpa, poprzez prowadzenie postępowania pomimo licznych wniosków o jego wstrzymanie do czasu ustania usprawiedliwionej przyczyny uniemożliwiającej branie czynnego udziału, naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, poprzez uznanie, iż spełnione zostały przesłanki uzasadniające zwolnienie go ze służby oraz naruszenie art. 108 § 1 Kpa, poprzez jego błędne zastosowanie. W uzasadnieniu odwołania policjanta wskazał między innymi na stanowisko przedstawione przez Zarząd Wojewódzki NSZZ Policjantów w [...] w jego sprawie.
Organ odwoławczy nie podzielił zasadności zarzutów odwołania i utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...].
Komendant Główny Policji wskazał na swoje obowiązki wynikające z zasad postępowania odwoławczego co do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, przeanalizował orzecznictwo i doktrynę w zakresie stosowania art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, zwłaszcza w zakresie ważenia interesów skarżącego i interesu służby, wskazał na ścisły związek powyższego przepisu z art. 25 ust. 1 i art. 27 ust. 1 ustawy pragmatycznej.
Podkreślił, iż w przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że przeciwko P. P. toczy się postępowanie karne, w którym policjantowi zarzucono popełnienie przestępstw z art. 272 oraz art. 273 Kk. W ocenie Komendanta Głównego Policji podejrzenie policjanta o popełnienie wymienionych wyżej przestępstw, które są czynami o znacznym ciężarze gatunkowym, spotykającymi się z jednoznacznie negatywnym odbiorem społecznym (co można zaobserwować na podstawie dołączonych do akt postępowania artykułów prasowych pt. "[...]" oraz zamieszczonych do tych artykułów komentarzy) sprawia, iż P. P. niewątpliwie utracił przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu.
Negatywny wydźwięk medialny w niniejszej sprawie ma niebagatelne znaczenie, brak bowiem stosownych działań wobec policjanta, oskarżonego o popełnienie przestępstw umyślnych, ściganych z oskarżenia publicznego może mieć niekorzystny wpływ na wizerunek i dobre imię Policji oraz niewątpliwie nie sprzyja budowaniu autorytetu omawianej formacji i jej funkcjonariuszy. Sprawne działanie tej formacji opiera się (w szczególności) na zaufaniu społecznym. Policja w odbiorze społecznym musi być postrzegana jako instytucja zdolna organizacyjnie i osobowo do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Społeczeństwo musi mieć uzasadnione podstawy do przekonania, że służbę w Policji pełnią i pełnić będą wyłącznie osoby niekarane oraz pozostające poza sferą jakichkolwiek podejrzeń o łamanie przepisów prawa, a ponadto, że formacja ta jest w stanie zwalczać i zapobiegać wszelkim przejawom patologii społecznej, nawet we własnych szeregach.
Zdolność do natychmiastowej reakcji na takie zjawiska jest przy tym niezbędna nie tylko do umacniania autorytetu Policji i państwa, w imieniu którego formacja ta realizuje powierzone jej zadania. Jest ona niezbędna także do umacniania dyscypliny i zapewnienia odpowiedniego poziomu etycznego wszystkich funkcjonariuszy Policji. Policjanci muszą mieć świadomość, że w tej formacji nie można tolerować żadnych zachowań nielicujących z honorem, godnością i dobrym imieniem służby, oraz że podejrzenia o działania niezgodne z prawem, powinny być przez właściwych przełożonych surowo sankcjonowane.
Nie ulega wątpliwości, że pozostawienie P. P. w służbie mogłoby wpłynąć demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także nie pozostawać bez wpływu na właściwe funkcjonowanie i realizację zadań służbowych przez jednostkę organizacyjną, w której skarżący pełnił dotychczas służbę.
Zauważyć przy tym należy, iż P. P. podejrzany jest zarówno o wyłudzenie poświadczenia nieprawdy poprzez podstępne wprowadzenie w błąd władz uczelni której był studentem (art. 272 Kk) jak również o posłużenie się wyłudzonymi dokumentami (art. 273 Kk) - poprzez przedłożenie ich kserokopii przełożonemu, to jest Komendantowi Powiatowemu Policji w [...]. Wskazać przy tym warto, iż na obecnie zajmowanym przez P. P. stanowisku służbowym [...] w Komendzie Wojewódzkiej Policji wymagane jest posiadanie wykształcenia wyższego. Niewątpliwie zatem czyny zarzucane policjantowi łączą się z pełnioną przez niego służbą.
Toczące się wobec policjanta postępowanie karne wszczęte zostało i jest prowadzone nie na podstawie pomówień osób trzecich, lecz m.in. w wyniku działań operacyjnych wewnętrznych organów kontrolnych. Nie sposób przy tym pominąć treści dokumentów uzyskanych z Prokuratury Rejonowej w [...], m.in. zeznań świadków, czy też opinii biegłego z zakresu językoznawstwa, który przeprowadził analizę porównania tekstów pracy licencjackiej i magisterskiej P. P. z zawartością plików tekstowych zabezpieczonych u świadka. Z opinii tych wynika, iż stopień wskazanego podobieństwa porównanych tekstów nie pozostawia wątpliwości, że są one tożsame pod względem merytorycznym, technicznym i formalnym w 98,4% - praca licencjacka i w 95,4% - praca magisterska.
W świetle powyższego należy uznać, że zgromadzone w niniejszym postępowaniu materiały nie pozostawiają wątpliwości, co do konieczności rozwiązania z P. P. stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
W ocenie organu drugiej instancji, Komendant Wojewódzki Policji w [...] przeprowadził postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji w sposób prawidłowy. Komendant Wojewódzki Policji w [...] prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, w zakresie niezbędnym do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy, prawidłowo uzasadnił swoje rozstrzygnięcie, zgodnie z normą art. 107 Kpa, oraz zważył, stosownie do art. 7 Kpa, słuszny interes strony oraz interes społeczny, zasadnie dając prymat temu drugiemu. Zachowano także wymogi określone art. 43 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
Komendant Wojewódzki Policji w [...] zasadnie nadał zaskarżonej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Wykonanie decyzji nieostatecznej ma charakter wyjątkowy, dlatego też przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności poddawane są wykładni ścisłej. Jedną z tych przesłanek jest "niezbędność" niezwłocznego wprowadzenia rozstrzygnięcia decyzji w życie. Odwołując się do wskazanego pojęcia należy podkreślić, że może to nastąpić wówczas, gdy w danym czasie i w danej sytuacji nie można się obejść bez wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym, określonym w art. 108 § 1 Kpa.
Odnosząc się do wniosku dowodowego P. P., który wpłynął do organu I instancji już po wydaniu zaskarżonego rozkazu personalnego, Komendant Główny Policji wskazał, iż stosownie do art. 78 § 1 Kpa żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. W ocenie Komendanta Głównego Policji treść wniosku dowodowego strony z dnia [...] października 2014 r. nie ma znaczenia dla przedmiotowej sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe oraz fakt, iż w aktach postępowania administracyjnego oraz aktach osobowych policjanta znajduje się pełen materiał dowodowy dotyczący niniejszej sprawy, brak jest zasadności dołączania do tego materiału wskazanych przez stronę dokumentów.
Organ podkreślił, iż skarżący był reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, który miał dostęp do materiału sprawy, wraz z prawem do sporządzania fotokopii.
P. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której rozkazowi personalnemu, wydanemu w dniu [...] grudnia 2014 r. przez Komendanta Głównego Policji, zarzucił:
- 1. naruszenie przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, poprzez bezzasadne przyjęcie, iż spełnione zostały przesłanki uzasadniające zwolnienie ze służby funkcjonariusza z uwagi na ważny interes służby;
- 2. naruszenie przepisów prawa postępowania, mających wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 Kpa poprzez brak wszechstronnego i dokładnego zbadania przez organ drugiej instancji wszystkich okoliczności sprawy w konsekwencji wydanie rozstrzygnięcia z pominięciem dokładnego ustalenia stanu faktycznego i prawnego istotnego w sprawie.
Wskazując na powyższe zarzuty P.P. wniósł o:
- 1. uchylenie w całości skarżonego rozkazu Komendanta Głównego Policji oraz poprzedzającego go rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], względnie
- 2. uchylenie skarżonego rozkazu oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,
- 3. zasadzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazał, między innymi, iż organ naruszył art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, albowiem nie wykazał, aby za zwolnieniem skarżącego przemawiał ważny interes służby. Przesłanka "ważnego interesu służby" powinna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana przez wskazanie okoliczności faktycznych składających się na taką ocenę. Użycie w przepisie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji zwrotu "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie takie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Stąd też decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu powinna uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes skarżącego.
W ocenie organu interes służby wymaga, aby z uwagi na cele realizowane przez Policję, służbę w niej pełniły tylko osoby o nieposzlakowanej opinii. Samo postawienie zarzutów popełnienia umyślnego przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego uzasadnia zdaniem organu utratę przymiotu nieposzlakowanej opinii. Nie sposób zgodzić się z powyższą argumentacją. Organ, dokonując ustaleń w niniejszej sprawie, oparł się na materiale zgromadzonym w postępowaniu karnym. Podkreślić należy, iż postępowanie to nie zostało jeszcze zakończone, zatem wina skarżącego nie została stwierdzona. Nadto organ administracyjny nie dokonał samodzielnych ustaleń pozwalających na przyjęcie, czy skarżący popełnił czyn uniemożliwiający dalsze jego pozostawanie w Policji.
Zdaniem skarżącego, Komendant Główny Policji nie rozpoznał sprawy w sposób wszechstronny i wyczerpujący, a jedynie poparł stanowisko zaprezentowane w niniejszej sprawie przez organ pierwszej instancji, powołując się na fakt, iż przeciwko skarżącemu toczy się postępowanie karne.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wskazaną w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego.
Podkreślił, iż przesłankę "ważnego interesu służby" należy odczytywać łącznie z treścią art. 25 ust. 1 ustawy o Policji oraz podkreślił (za wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 października 2004 r., sygn. akt K 1/04), iż na osobach pełniących służbę publiczną ciąży szczególny obowiązek troski o dobro wspólne, a idea dobra wspólnego zakłada ofiarność z ich strony, z którą łączyć się mogą kwalifikowane wymagania i odpowiedzialność. Organy orzekające w sprawie nie oceniały winy skarżącego, ani też oczywistości popełnienia przypisywanego mu czynu zabronionego, istotne znaczenie miał charakter czynów, o popełnienie których został podejrzany skarżący, ich związek ze służbą, a także charakter i specyfika macierzystej formacji, a także troska o należyty wizerunek Policji oraz właściwą postawę i zdyscyplinowanie policjantów pozostających w służbie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, policjanta można zwolnić ze służby w Policji, gdy wymaga tego "ważny interes służby". Pojęcie "ważnego interesu służby" nie zostało bliżej określone. W praktyce na podstawie tego przepisu dokonuje się zwolnień takich funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby. Podkreślić również należy, że użycie w przepisie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji zwrotu "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie takie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Stąd też decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu powinna uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes skarżącego (art. 7 Kpa). Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy ustawodawca używa określeń prawnie nie zdefiniowanych (tzw. wyrażeń nieostrych) np. w postaci "ważnego interesu służby" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2002 r. sygn. akt II SA 2972/02).
Stwierdzenie nieprzydatności policjanta do służby w Policji nie musi ograniczać się do przypadków naruszenia obowiązków służbowych. Może być również uzasadnione każdym innym zachowaniem policjanta, które uniemożliwia kontynuowanie służby bez uszczerbku dla jej ważnych interesów (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 1994 r. sygn. akt II SA 426/99). Podkreślenia wymaga, że tego rodzaju zabieg legislacyjny, stosowany przez ustawodawcę przy regulacji szeregu stosunków prawnych, jest wielokrotnie zabiegiem celowym i zamierzonym. Jest on stosowany po to, by z uwagi na złożoność wielu stosunków społecznych czy gospodarczych można było poddać je odpowiedniemu reżimowi prawnemu. W takich sytuacjach oczywiście musi dojść do interpretacji tego rodzaju pojęcia, a zatem musi dojść do dokonania odpowiedniej wykładni przepisu prawa materialnego.
W art. 25 ustawy o Policji zawarto katalog cech, którymi powinien legitymować się policjant. Podkreślenia wymaga tu to, iż nie każda osoba wypełnia te cechy. Jedną z istotnych cech tego zawodu jest przestrzeganie przez policjanta prawa. Z zawodem tym wiąże się także godność i honor policjanta, a także obowiązek o dbanie o dobre imię Policji, co wynika z roty ślubowania (art. 58 ustawy).
Dlatego trafnie, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Komendant Główny Policji, analizując przepis art. 41 ust. 2 pkt 5, sięga do uregulowań zawartych w art. 25 i art. 59 ustawy o Policji.
Nie każdy może być policjantem. Nie każdy bowiem spełnia etyczne wymogi stawiane przed funkcjonariuszami tej formacji, które to wymogi zostały zawarte we wspomnianych wyżej przepisach.
W niniejszej sprawie, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie prawidłowo ustalono, iż przeciwko P. P. toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstw z art. 272 oraz art. 273 Kk, które są czynami o znacznym ciężarze gatunkowym, spotykającymi się z jednoznacznie negatywnym odbiorem społecznym. (co można zaobserwować na podstawie dołączonych do akt postępowania artykułów prasowych pt. "[...]" oraz zamieszczonych do tych artykułów komentarzy) sprawia, iż [...] P. P. niewątpliwie utracił przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu.
Negatywny wydźwięk medialny w niniejszej sprawie ma niebagatelne znaczenie, brak bowiem stosownych działań wobec policjanta, oskarżonego o popełnienie przestępstw umyślnych, ściganych z oskarżenia publicznego może mieć niekorzystny wpływ na wizerunek i dobre imię Policji oraz niewątpliwie nie sprzyja budowaniu autorytetu omawianej formacji i jej funkcjonariuszy. Sprawne działanie tej formacji opiera się (w szczególności) na zaufaniu społecznym. Policja w odbiorze społecznym musi być postrzegana jako instytucja zdolna organizacyjnie i osobowo do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Społeczeństwo musi mieć uzasadnione podstawy do przekonania, że służbę w Policji pełnią i pełnić będą wyłącznie osoby niekarane oraz pozostające poza sferą jakichkolwiek podejrzeń o łamanie przepisów prawa, a ponadto, że formacja ta jest w stanie zwalczać i zapobiegać wszelkim przejawom patologii społecznej, nawet we własnych szeregach.
Zdolność do natychmiastowej reakcji na takie zjawiska jest przy tym niezbędna nie tylko do umacniania autorytetu Policji i państwa, w imieniu którego formacja ta realizuje powierzone jej zadania. Jest ona niezbędna także do umacniania dyscypliny i zapewnienia odpowiedniego poziomu etycznego wszystkich funkcjonariuszy Policji. Policjanci muszą mieć świadomość, że w omawianej formacji nie można tolerować żadnych zachowań nielicujących z honorem, godnością i dobrym imieniem służby, oraz że podejrzenia o działania niezgodne z prawem, powinny być przez właściwych przełożonych surowo sankcjonowane.
Nie ulega wątpliwości, że pozostawienie [...] P. P. w służbie mogłoby wpłynąć demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także nie pozostawać bez wpływu na właściwe funkcjonowanie i realizację zadań służbowych przez jednostkę organizacyjną, w której skarżący pełnił dotychczas służbę.
Zauważyć przy tym należy, iż P. P. podejrzany jest zarówno o wyłudzenie poświadczenia nieprawdy poprzez podstępne wprowadzenie w błąd władz uczelni, której był studentem (art. 272 Kk), jak również o posłużenie się wyłudzonymi dokumentami (art. 273 Kk), polegającym na przedłożeniu ich kserokopii ówczesnemu przełożonemu właściwemu w sprawach osobowych, tj. Komendantowi Powiatowemu Policji w [...]. Wskazać przy tym warto, iż na obecnie zajmowanym przez [...] P. P. stanowisku służbowym [...] w Komendzie Wojewódzkiej Policji wymagane jest posiadanie wykształcenia wyższego. Niewątpliwie zatem czyny zarzucane skarżącemu w postępowaniu karnym mają związek z pełnieniem służby w Policji.
Powyższe fakty i okoliczności sprawy wskazują na zasadne zastosowanie przez organy obu instancji normy art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
Z tych też przyczyn nie jest zasadny zarzut skargi naruszenia przez organ przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, poprzez bezzasadne, w ocenie skarżącego, przyjęcie, iż spełnione zostały przesłanki uzasadniające zwolnienie ze służby funkcjonariusza z uwagi na ważny interes służby.
Zebrany materiał dowodowy w postaci ustaleń dokonanych w postępowaniu karnym oraz zarzutów karnych, a także przeprowadzona przez oba organy Policji ocena zgromadzonych faktów w postępowaniu karnym w kontekście wymogów etycznych stawianych przed funkcjonariuszami Policji i w kontekście wizerunku tej formacji, przeczy powyższym tezom skargi.
Również chybiony jest zarzut skargi podnoszący naruszenie przepisów prawa postępowania, mających wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 Kpa - poprzez brak wszechstronnego i dokładnego zbadania przez organ drugiej instancji wszystkich okoliczności sprawy w konsekwencji wydanie rozstrzygnięcia z pominięciem dokładnego ustalenia stanu faktycznego i prawnego istotnego w sprawie.
W zasadzie trudno w sposób racjonalny wskazać, jakich argumentów dowodowych zabrakło w argumentacji zaskarżonej decyzji i na czym miałoby polegać dokładne ustalenie stanu faktycznego i prawnego istotnego w sprawie. Dlatego zarzut ten, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, nie posiada żadnych podstaw faktycznych i nie został także przez stronę skarżącą w żaden sposób należycie wykazany.
Z tych przyczyn skarga jest całkowicie chybiona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenia prawa, które mogłoby skutkować uchyleniem albo stwierdzeniem nieważności zaskarżonej oraz utrzymanej w mocy decyzji i dlatego na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.