Uzasadnienie
I. S., jako była funkcjonariusz Policji, została skierowana przez Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji na badanie komisyjne do [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] w celu uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą.
[...] Rejonowa Komisja Lekarska w [...] orzeczeniem z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] przyznała funkcjonariuszce kategorię C – niezdolna do służby w Policji stwierdzając, że jest zdolna do pracy, zaliczyła do trzeciej grupy inwalidzkiej ustalając, że inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą i nie powstało wskutek wypadku w służbie ani wskutek choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby na podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2018 r. poz. 2035).
Po rozpatrzeniu odwołania od powyższego orzeczenia Centralna Komisja Lekarska orzeczeniem z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] utrzymała w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Pismem z dnia [...] lipca 2021 r. I. S. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej wnosząc o uznanie, że stwierdzone w tym rozstrzygnięciu inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą i uznanie, iż inwalidztwo powstało wskutek choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby w Policji lub chorób, które ujawniły się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Sąd administracyjny rozpoznając skargę w pierwszej kolejności bada, czy wniesiona skarga jest dopuszczalna. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.); zwanej dalej P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r. 360, z późn. zm.), zdolność fizyczną i psychiczną do służby ustalają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.
Z przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 398, z późn. zm.) wynika, że orzekają one o zdolności kandydatów i funkcjonariuszy do służby, a także m.in. o uznaniu funkcjonariuszy zwolnionych ze służby za inwalidów lub uznania ich za niezdolnych do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą, ustalenia zdolności do pracy funkcjonariuszy zwolnionych ze służby w celu określenia grupy inwalidzkiej.
Z przepisów powołanej ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych wynika, że orzekają one o zdolności kandydatów i funkcjonariuszy do służby, a także m.in. o uznaniu funkcjonariuszy zwolnionych ze służby za inwalidów lub uznania ich za niezdolnych do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą, ustalenia zdolności do pracy funkcjonariuszy zwolnionych ze służby w celu określenia grupy inwalidzkiej.
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że orzeczenia komisji lekarskich dzielą się na dwie zasadnicze grupy.
Pierwsza z nich obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby lub zwolnienia ze służby. Podlegają one zaskarżeniu do sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a.
Druga grupa orzeczeń, to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa, m.in. dla celów emerytalno-rentowych. Podstawą tych orzeczeń są odrębne przepisy m.in.:
- a) rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2018 r. poz. 2035),
- b) rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2019 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1046).
Tego rodzaju orzeczenia są poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji, wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Orzeczenia z tej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 93/10; z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 667/08; uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1998 r., sygn. akt OPS 8/97; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 września 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1116/17, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 108/17, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W sprawie jest bezsporne, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane na skutek skierowania przez Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w [...] w zakresie uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą. Skarżąca jest byłym funkcjonariuszem Policji, która została zwolniona ze służby z dniem [...] września 2015 r. Oznacza to, że należy ono do grupy orzeczeń niepodlegających kontroli sądów administracyjnych. Ustalenia Sądu w tym zakresie nie zmienia zawarte w treści orzeczenia dodatkowe wskazanie "trwale niezdolna do służby w Policji". Od tego rodzaju orzeczeń nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Są one poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach emerytalno-rentowych lub odszkodowawczych. Orzeczenie komisji lekarskiej jest w tym wypadku elementem sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, do których rozpoznania powołane są sądy powszechne.
Biorąc zatem pod uwagę powyższe rozważania, należy stwierdzić, że rozpoznawana sprawa nie ma charakteru sprawy administracyjnej, gdyż zaskarżony akt nie mieści się w katalogu aktów prawnych lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. – i jako taki – nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.