Uzasadnienie
W piśmie z dnia [...] listopada 2019 r. S. B. (dalej także: "skarżąca" lub "strona skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę uchwałę Rady Dzielnicy [...] (dalej także: "Rada Dzielnicy" lub "organ") z dnia [...] października 2019 r., nr [...], w sprawie rozpatrzenia jej skargi na działanie Dyrektora Przedszkola nr [...] "[...]", dotyczące rozpatrzenia wniosków o odwołanie, w trybie natychmiastowym z pełnionych funkcji trzech członków Rady Rodziców Przedszkola nr [...] w [...].
W odpowiedzi na skargę Rady Dzielnicy [...], reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o jej odrzucenie z uwagi na brak kognicji sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Przystępując do rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 - dalej powoływanej jako: "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- 4) inne, niż określone w pkt 1-3, akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a P.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.)
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Uwzględniając powyższe zapisy należy stwierdzić, że w pierwszej kolejności Sąd obowiązany jest zbadać dopuszczalność skargi, tzn. ustalić, czy przedmiot zaskarżenia mieści się w zakresie właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 § 2 P.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest uchwała Rady Dzielnicy [...]z dnia [...] października 2019 r., nr [...], którą organ ten rozpatrzył skargę skarżącej na działanie Dyrektora Przedszkola nr [...] "[...]" w [...]. Sporna uchwała została wydana na podstawie art. 237 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. - dalej: "k.p.a."), a więc przepisów regulujących postępowanie skargowe, znajdujących się w Dziale VIII k.p.a.
Wskazać należy, że - w świetle art. 227 k.p.a. - przedmiotem skargi wniesionej w trybie uregulowanym w Dziale VIII k.p.a. może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe ograny albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Załatwienie zaś takiej skargi następuje na podstawie art. 238 § 1 k.p.a., poprzez zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi, które stanowi prawną formę działania organu administracji, będącą czynnością materialno-techniczną.
Określony natomiast w art. 3 § 2 P.p.s.a. katalog aktów lub czynności organów administracji, które można zaskarżyć do sądu administracyjnego, wyklucza możliwość dokonywania kontroli przez ten sąd tzw. skarg powszechnych, składanych w trybie art. 227 k.p.a. i odpowiedzi na nie udzielanych.
W tej sytuacji, oczywistym jest więc, że w sprawach skarg i wniosków (Dział VIII k.p.a.) nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, co wynika z brzmienia art. 3 § 2 P.p.s.a., albowiem postępowanie to nie jest zakończone jednym z aktów, o którym mowa w powołanym przepisie.
Powyższe stanowisko znajduje swoje potwierdzenie w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 1997 r., sygn. akt III SAB 1/97, LEX nr 29038; podobnie: /w:/ postanowienie NSA z dnia 12 kwietnia 2001 r., sygn. akt I SA 2668/00, LEX nr 5426, czy tez postanowienie NSA z dnia 23 lipca 2001 r., sygn. akt II SAB 213/00, LEX nr 5455).
Należy również zauważyć, że wprawdzie załatwienie skargi przez radę dzielnicy [...] polega na wydaniu uchwały, a uchwały organów przedstawicielskich samorządu terytorialnego mogą, jako takie być zaskarżane do sądu administracyjnego, jednakże - zdaniem Sądu - w takiej sytuacji jak niniejsza, uznanie skargi do sądu administracyjnego za dopuszczalną tylko z tego powodu, iż zawiadomienie przybrało postać uchwały, powodowałoby nierówność prawną podmiotów, której uzasadnienia nie ma w przepisach prawa: wnoszących skargi, w których właściwe są rady gmin, czy też rady powiatów, oraz wnoszących skargi powszechne w innych sprawach, ponieważ tym, których skarga nie została załatwiona w formie uchwały, skarga do sądu administracyjnego nie służyłaby na czynność informującą o sposobie załatwienia. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2001 r., sygn. akt I SA 2668/00, LEX nr 54426).
Reasumując, należy stwierdzić, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych, w rozumieniu działu VIII k.p.a., a więc skarg związanych z krytyką nienależytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników (art. 227 i następne k.p.a.), nawet jeżeli zawiadomienie o załatwieniu skargi ma formę uchwały rady powiatu (gminy), ponieważ sprawy te nie zostały poddane jego kontroli ani na podstawie art. 3 P.p.s.a., ani na podstawie przepisów ustaw szczególnych (por. m.in. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 24 listopada 2006 r., sygn. III SA/Wa 948/06, LEX nr 295005).
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że sprawa niniejsza nie należy do kognicji sądu administracyjnego, co w konsekwencji powoduje, że na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. należało skargę odrzucić, jako niedopuszczalną.