Uzasadnienie
W dniu [...] lutego 2006 r. J.D. wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 2008/04. Postanowienie to uprawomocniło się dnia 4 października 2005 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił bowiem tego dnia skargę kasacyjną J.D. od wskazanego wyżej postanowienia (sygn. akt I OSK 921/05).
W skardze o wznowienie postępowania J.D. wskazał m.in. na fakt wykrycia błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia. Podał, że przedmiotem sporu pomiędzy nim a Ministrem Obrony Narodowej nie jest rozkaz personalny z dnia [...] stycznia 1991 r. dotyczący zwolnienia z zawodowej służby wojskowej lecz to, czy został on wykonany, tj. czy spełnione zostały "warunki obligatoryjnego trybu rozliczenia i zwolnienia ze służby". Podniósł jednocześnie, że w sprawie II SA/Wa 2008/04 pozbawiono go możności działania, w tym wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz do zgłaszania wniosków. Nie miał możliwości dowiedzenia, że sprawę rozpoznawał sędzia, który powinien być wyłączony na podstawie art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 270 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.), można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem.
Zgodnie z art. 279 powołanej ustawy, skarga o wznowienie postępowania powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia.
Podstawę wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem określają przepisy art. 271, art. 272 i art. 273 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 271 powołanej ustawy, można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli:
- 1. w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia,
- 2. strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe.
Wznowienia postępowania można żądać również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie (art. 272 § 1 powołanej ustawy). Można żądać wznowienia postępowania również na tej podstawie, że orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym (art. 273 § 1 pkt 1) lub orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa (art. 273 § 1 pkt 2).
Ustawa wskazuje także, że podstawą wznowienia postępowania jest późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2). Zgodnie natomiast z art. 273 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy.
Stosownie do art. 280 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę.
Instytucja wznowienia postępowania jest nadzwyczajnym środkiem prawnym skierowanym przeciwko prawomocnemu orzeczeniu. Taki charakter tego środka prawnego powoduje, że wznowienie postępowania może nastąpić jedynie z powodów ściśle określonych w ustawie. Skarga powinna zawierać wyraźne wskazanie podstawy wznowienia i jej uzasadnienie.
W przedmiotowej sprawie J.D. nie oparł skargi o wznowienie postępowania na żadnej z podstaw wymaganych przez powołane wyżej przepisy. Powołanie się na wykrycie błędu w ustaleniach faktycznych nie stanowi przyczyny wznowienia postępowania, o której mowa w art. 273 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołany przepis stanowi bowiem o późniejszym wykryciu okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Skarżący tymczasem w ramach polemiki z wydanym rozstrzygnięciem, zarzuca błąd Sądu w ustaleniach faktycznych.
Również zarzut pozbawienia możności działania w postępowaniu, zgłoszony w sprawie zakończonej postanowieniem wydanym na posiedzeniu niejawnym, nie opiera się na ustawowej przesłance wznowienia, mimo, że brzmienie tego zarzutu odpowiada treści art. 271 pkt 1 powołanej ustawy. Istotą posiedzenia niejawnego, na którym rozpoznano skargę J.D., jest to, że nie biorą w nim czynnego udziału strony i uczestnicy postępowania. Posiedzenie niejawne jest bowiem instytucją procesową służącą rozpoznaniu sprawy w ściśle określonym zakresie. Zgodnie z art. 58 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym.
W związku z tym, że w trakcie wstępnej kontroli stwierdzono brak przesłanki dopuszczalności skargi - sprawę skierowano na posiedzenie niejawne. Tylko wówczas, gdy przyczyna uzasadniająca odrzucenie skargi zostanie ujawniona dopiero na rozprawie, sąd odrzuca skargę postanowieniem po przeprowadzeniu rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 maja 2003 r. sygn. akt II SA 1216/03 (nie publ.) wyraził pogląd, że nie można zasadnie twierdzić, że już sam fakt uruchomienia omawianego trybu postępowania jest równoznaczny z pozbawieniem obywatela prawa do działania w postępowaniu sądowym. Nadmienić należy przy tym, że skarżący wiedział o toczącym się postępowaniu. W aktach sprawy widnieje sporządzona osobiście przez J.D. w dniu [...] lipca 2005 r. adnotacja o odbiorze odpowiedzi na skargę w przedmiotowej sprawie.
Również wywodzony przez skarżącego z braku możności działania przed Sądem zarzut braku możliwości dowiedzenia, że sprawę rozpoznawał sędzia, który powinien być z niej wyłączony na podstawie art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - nie stanowi ustawowej przesłanki wznowienia postępowania. Przepis art. 271 pkt 1 powołanej ustawy stanowi bowiem o wyłączeniu sędziego z mocy ustawy.
Mając powyższe na uwadze skargę o wznowienie postępowania należało odrzucić.
Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 280 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw.
z art. 271, art. 272, art. 273, art. 273 § 1, § 2 i § 3 powołanej ustawy, orzekł jak w sentencji.