Uzasadnienie
R. R. złożył skargę na decyzję Prezesa Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w [...] z dnia [...] grudnia 2019 roku nr [...], wydaną w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.
Adwokat R. R. w dniu [...] listopada 2019 roku r. wniósł o udostępnienie informacji publicznej w postaci:
- 1. wykazu sygnatur postępowań dyscyplinarnych dotyczących osoby adwokata R. G. (nr legit. [...]) prowadzonych w okresie od dnia [...] marca 2015 roku do dnia udzielenia żądanej informacji,
- 2. wykazu sygnatur postępowań przed Sądem Dyscyplinarnym Izby Adwokackiej w [...] zainicjowanych odwołaniem wniesionym od postanowienia Rzecznika Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w [...] (uprzednio Rzecznika Dyscyplinarnego Okręgowej Rady Adwokackiej w [...]) w przedmiocie odmowy wszczęcia dochodzenia dyscyplinarnego lub umorzenia dochodzenia dyscyplinarnego prowadzonego w sprawie dotyczącej adwokata R. G. lub przeciwko temu adwokatowi w okresie od dnia [...] grudnia 2000 roku do dnia udzielenia żądanej informacji,
- 3. treści orzeczeń Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w [...] wraz z uzasadnieniami, wydanych w toku postępowań, o których mowa powyżej w pkt. 1 i 2.
Pismem z dnia [...] grudnia 2019 roku organ poinformował wnioskodawcę, że informacja żądana w pkt 1 i 2 ww. wniosku jest informacją przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.) i zobowiązał wnioskodawcę do wykazania, że uzyskanie wnioskowanych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Poinformowano wnioskodawcę nadto o skutkach niewykazania powyższego.
Żądanie zawarte w pkt 3 wniosku było przedmiotem zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji.
Organ wskazał, iż wnioskodawca żąda wydania treści orzeczeń Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w [...]. W świetle orzecznictwa sądów administracyjnych przesądzono, że jest to informacja publiczna, a Sąd Dyscyplinarny jest podmiotem zobowiązanym do jej udzielenia. Organ stwierdza jednak, że orzeczenia, których jako informacji publicznej domaga się wnioskodawca zawierają w swej osnowie okoliczności objęte tajemnicą ustawowo chronioną, jaką jest tajemnica adwokacka. Charakter tej tajemnicy, określony przez art. 6 ustawy Prawo o adwokaturze, uniemożliwia udzielenie żądanej informacji publicznej, bowiem tajemnica adwokacka na gruncie przepisów o ustroju Adwokatury ma charakter bezwzględny, jest nieograniczona czasowo, a ustawa o dostępie do informacji publicznej, nie czyni w tym względzie żadnego wyjątku i nie jest przepisem lex specialist względem przepisów ustawy Prawo o adwokaturze.
Organ wskazał, iż analiza treści orzeczeń wraz z uzasadnieniami, co do których to dokumentów skierowano wniosek o udostępnienie informacji publicznej, prowadzi nadto do konstatacji, że udostępnienie tej informacji publicznej prowadziłoby do naruszenia prywatność osób fizycznych, których dotyczyły postępowania.
Organ zważył, iż godne z art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej". Art. 5 ust. 1 stanowi, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Stosownie do art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.
Mając na uwadze materię objętą niniejszą sprawą przepisem ograniczającym dostęp do informacji publicznej żądanej przez wnioskodawcę jest art. 6 ustawy Prawo o adwokaturze. W świetle tego przepisu Adwokat obowiązany jest zachować w tajemnicy wszystko, o czym dowiedział się w związku z udzielaniem pomocy prawnej. Obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej nie może być ograniczony w czasie. Przytoczony przepis w rozumieniu art. 5 ust. 1 i art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej ogranicza dostęp do informacji mającej charakter informacji publicznej, albowiem tajemnica adwokacka na gruncie przepisów o ustroju Adwokatury ma charakter bezwzględny. Wobec faktu, iż orzeczenia wraz z uzasadnieniami, które są wskazane we wniosku o udostępnienie informacji publicznej, zawierają w swej osnowie okoliczności objęte tajemnicą adwokacką brak jest możliwości udostępnienia żądanej przez wnioskodawcę informacji.
Nadto osnowa orzeczeń wraz z uzasadnieniami, co do których to dokumentów skierowano wniosek o udostępnienie informacji publicznej, prowadzi do stwierdzenia, że udostępnienie tej informacji publicznej prowadziłoby do naruszenia prywatność osób fizycznych, których dotyczyło postępowanie.
R.R. złożył skargę na decyzję Prezesa Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w [...] z dnia [...] grudnia 2019 roku nr [...], wydaną w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.
Na podstawie przepisu art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a. zaskarżonej decyzji zarzucał nieważność z uwagi na zaistnienie przyczyny, o której mowa w przepisie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., tj. wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości, albowiem ani ustawa z dnia 26 maja 1982 roku Prawo o adwokaturze ani ww. ustawa, ani żadne inne przepisy prawa powszechnie obowiązującego nie nadają prezesowi sądu dyscyplinarnego izby adwokackiej przymiotu organu samorządu zawodowego adwokatów, nie upoważniają też prezesa sądu dyscyplinarnego izby adwokackiej do podejmowania decyzji administracyjnych w charakterze podmiotu reprezentującego ten sąd.
Biorąc pod uwagę powyższe skarżący na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. wnosił o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a. wnosił o zobowiązanie Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w [...] do udostępnienia żądanej przez skarżącego informacji publicznej w terminie 7 dni od uprawomocnienia się zapadłego wyroku,
W przypadku nieuwzględnienia podniesionego wyżej zarzutu nieważności: Zaskarżonej decyzji zarzucał naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. przepisów art. 16 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publiczne (dalej "u.d.i.p.") zw. z art. 6 ust. 1 i 2 ustawy Prawo o adwokaturze poprzez nieprawidłowe ich zastosowanie i odmowę udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej w całości z uwagi na ochronę tajemnicy ustawowo chronionej - tajemnicy adwokackiej oraz prywatności osób fizycznych, pomimo tego, że istniała możliwość udostępnienia żądanej informacji w sposób nieprowadzący do ujawnienia tajemnicy adwokackiej oraz nienaruszający prywatności osób fizycznych chociażby poprzez dokonanie przez organ stosownej anonimizacji.
Mając powyższe na względzie skarżący wnosił na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b k.pa. o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
Skarżący w pierwszej kolejności podnosił, iż zaskarżona decyzja dotknięta jest zasadniczą wadą prawną, jaką jest nieważność spowodowana wydaniem decyzji przez organ niewłaściwy, tj. przez Prezesa Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w [...], zamiast przez organ samorządu zawodowego adwokatów, jakim jest Sąd Dyscyplinarny izby Adwokackiej w [...]. Zgodnie z przepisem art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej obowiązane do udostępniania informacji publicznej są organy samorządów zawodowych. Natomiast w świetle przepisu art. 39 ustawy Prawo o adwokaturze organami izby adwokackiej jest: 1) zgromadzenie izby, 2) okręgowa rada adwokacka, 3) sąd dyscyplinarny, 3a) rzecznik dyscyplinarny oraz 4) komisja rewizyjna.
W świetle przepisu art. 51 ust. 1 Sąd dyscyplinarny składa się z prezesa, wiceprezesa, członków oraz zastępców członków, zatem prezes sądu dyscyplinarnego nie jest jego organem, a tylko jednym z członków kolegialnego organu samorządu adwokackiego, jakim jest sąd dyscyplinarny izby adwokackiej. Żaden z przepisów ustawy Prawo o adwokaturze ani innego powszechnie obowiązującego aktu prawa nie nadaje prezesowi sądu dyscyplinarnego uprawnienia do reprezentacji sądu dyscyplinarnego wobec osób fizycznych w zakresie podejmowania decyzji administracyjnych.
Skarżący podnosił również, iż w przedmiotowej sprawie, zakładając, iż żądane przez skarżącego informacje publiczne zawierają elementy chronione na postawie art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. (co powinno zostać zweryfikowane przez Sąd w postępowaniu zainicjowanym niniejszą skargą), obowiązkiem Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w [...] było ich udostępnienie w najszerszym zakresie, na jaki pozwalała realizacja tych przepisów, tj. poprzez anonimizację danych osób, których dotyczyły wnioskowane orzeczenia. Odmowa ich udostępnienia w całości stanowiła działanie w sposób oczywisty wykraczające ponad to, co jest konieczne dla ochrony tajemnicy adwokackiej oraz prywatności osób fizycznych, zatem nieproporcjonalne do tego celu i naruszające istotę konstytucyjnego prawa dostępu do informacji publicznej.
Prezesa Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w [...] wnosił o oddalenie skargi w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Stosownie do art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.
W zakresie zarzutu pierwszego skargi, tj. naruszenia art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. w następstwie rzekomego naruszenia przepisów o właściwość należy przyznać rację organowi. Na podstawie art. 50 ustawy z dnia 26 maja 1982r. Prawa o adwokaturze (Dz.U. z 2105r., poz.615 ze zm.) do zakresu działania sądu dyscyplinarnego należy wydawanie orzeczeń w sprawach dyscyplinarnych członków izby, zaś w myśl art. 51 ust 1 i 2 Prawa o adwokaturze Sąd dyscyplinarny składa się z prezesa, wiceprezesa, członków oraz zastępców członków, a nadto Sąd dyscyplinarny orzeka w kompletach składających się z trzech sędziów. Zgodnie z art. 20 k.p.a. właściwość rzeczową organu administracji publicznej (także podmiotów powołanych do załatwiania spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych) ustala się według przepisów o zakresie jego działania (art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 1 pkt 2 k.p.a.). Nie należy do kompetencji sądu dyscyplinarnego izby adwokackiej wydawanie decyzji, o których mowa w art. 17 w zw. z art. 16 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U.
Nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej "u.d.i.p."). Artykuł 17 ust. 1 ustawy o dostępnie do informacji publicznej stanowi, iż: "Do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio." Przy czym sama ustawa o dostępie do informacji publicznej oparta jest na zasadzie maksymalnego odformalizowania procedury. Sąd dyscyplinarny zgodnie z zapisami ustawy prawo o adwokaturze nie jest organem wskazanym do wydawania decyzji na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Posiłkowe zastosowanie art. 20 k.p.a. w stanie prawnym wymagającym wydania decyzji na podstawie przepisów u.d.i.p. należało zatem uznać za dopuszczalne.
Przechodząc do meritum skargi należało uznać ją za zasadną.
Adwokat R. R. w dniu [...] listopada 2019 roku r. wniósł o udostępnienie informacji publicznej w postaci:
- 1. wykazu sygnatur postępowań dyscyplinarnych dotyczących osoby adwokata R. G. (nr legit. [...]) prowadzonych w okresie od dnia [...] marca 2015 roku do dnia udzielenia żądanej informacji,
- 2. wykazu sygnatur postępowań przed Sądem Dyscyplinarnym Izby Adwokackiej w [...] zainicjowanych odwołaniem wniesionym od postanowienia Rzecznika Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w [...] (uprzednio Rzecznika Dyscyplinarnego Okręgowej Rady Adwokackiej w [...]) w przedmiocie odmowy wszczęcia dochodzenia dyscyplinarnego lub umorzenia dochodzenia dyscyplinarnego prowadzonego w sprawie dotyczącej adwokata R. G. lub przeciwko temu adwokatowi w okresie od dnia [...] grudnia 2000 roku do dnia udzielenia żądanej informacji,
Skarżący wnosił w punkcie trzecim, o udostępnienie treści orzeczeń Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w [...] wraz z uzasadnieniami, wydanych w toku postępowań, o których mowa w pkt. 1 i 2 wniosku. Żądanie zawarte w pkt 3 wniosku było przedmiotem zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji.
Organ wskazał, iż wnioskodawca żąda wydania treści orzeczeń Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w [...]. W świetle orzecznictwa sądów administracyjnych przesądzono, że jest to informacja publiczna, a Sąd Dyscyplinarny jest podmiotem zobowiązanym do jej udzielenia. Organ stwierdza jednak, że orzeczenia, których jako informacji publicznej domaga się wnioskodawca zawierają w swej osnowie okoliczności objęte tajemnicą ustawowo chronioną, jaką jest tajemnica adwokacka. Charakter tej tajemnicy, określony przez art. 6 ustawy Prawo o adwokaturze, uniemożliwia udzielenie żądanej informacji publicznej, bowiem tajemnica adwokacka na gruncie przepisów o ustroju Adwokatury ma charakter bezwzględny, jest nieograniczona czasowo, a ustawa o dostępie do informacji publicznej, nie czyni w tym względzie żadnego wyjątku i nie jest przepisem lex specialis względem przepisów ustawy Prawo o adwokaturze.
Wnioskowanie organu, co do zasady słuszne (treść orzeczeń SDIA jest bowiem informacją publiczną) doprowadziło jednak organ do całkowicie błędnej konkluzji. Na marginesie można zaznaczyć, że stanowisko dotyczące zobowiązania organów dyscyplinarnych samorządów zawodowych do udzielania informacji w oparciu o u.d.i.p. jest szeroko prezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. np. wyrok z dnia 24 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 394/16; wyrok z dnia 18 listopada 2016 r. sygn. akt I OSK 1746/16; wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2015 r., sygn. akt I OSK 2057/14; postanowienie NSA z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 146/15; postanowienie NSA z dnia 18 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 294/15).
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), w art. 1 określa, iż każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w tym akcie prawnym. Ponadto na podstawie art. 2 ust. 1, każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, co jednocześnie nie oznacza, że każdy podmiot jest zobligowany do jej udostępniania. Realizacja bowiem tego prawa spoczywa na określonych w ustawie podmiotach. I tak, zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:
- 1) organy władzy publicznej,
- 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych,
- 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa,
- 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego,
- 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej są również organizacje związkowe i pracodawców reprezentatywne w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080 z późn. zm.), oraz partie polityczne (ust. 2).
Nie budzi zatem wątpliwości fakt, że Prezes Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w [...] jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze, adwokatura zorganizowana jest na zasadach samorządu zawodowego zaś zadaniem samorządu zawodowego adwokatury jest m.in. reprezentacja zawodowych, społecznych interesów tego zawodu oraz dbałość o doskonalenie zawodowe i krzewienie etyki zawodowej (art. 3 ust. 1). Z kolei w myśl art. 39 ustawy, organami izby adwokackiej są:
- 1) zgromadzenie izby składające się z adwokatów wykonujących zawód oraz delegatów pozostałych adwokatów;
- 2) okręgowa rada adwokacka;
- 3) sąd dyscyplinarny;
3a) rzecznik dyscyplinarny;
- 4) komisja rewizyjna.
Sąd dyscyplinarny rozpatruje sprawy z zakresu odpowiedzialności zawodowej członków izby. Przepis art. 50 ustawy stanowi, że do zakresu działania sądu dyscyplinarnego należy wydawanie orzeczeń w sprawach dyscyplinarnych członków izby. Wobec powyższego, skoro skarżący skierował wniosek o udostępnienie informacji publicznej i treść jego żądania była jasna, to podmiotem zobowiązanym do odpowiedzi na ten wniosek był Prezes Sąd Dyscyplinarnego, jako reprezentujący jeden z organów przy pomocy którego funkcjonuje samorząd adwokacki.
W tym miejscu przypomnieć należy, że informacją publiczną w rozumieniu ustawy jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Zatem jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą.
Ponadto informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich i są nimi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet jeżeli nie pochodzą wprost od nich. Niezależnie od powyższego, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi się odnosić do sfery faktów. W dalszej części stwierdzić należy, że zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku.
Zatem żądana przez skarżącego informacja w postaci treści orzeczeń Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w [...] wraz z uzasadnieniami, wydanych w toku postępowań dyscyplinarnych w okresie od dnia [...] marca 2015r. oraz w przedmiocie odmowy wszczęcia dochodzenia dyscyplinarnego lub umorzenia dochodzenia dyscyplinarnego od dnia [...] grudnia 2000r., jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stwierdzić bowiem należy, że rozstrzygnięcia sądów dyscyplinarnych samorządów zawodowych nie odnoszą się do spraw organizacyjnych ani porządkowych, lecz do spraw publicznych, gdyż służą realizacji zadań publicznych, które cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji i ustawie, a w szczególności udzielania pomocy prawnej, współdziałania w ochronie praw i wolności obywatelskich oraz w kształtowaniu i stosowaniu prawa.
Adwokat podczas i w związku z wykonywaniem obowiązków zawodowych, korzysta z ochrony prawnej, podobnie jak sędzia i prokurator, bowiem jest funkcjonariuszem publicznym (art. 7 ust. 1 ustawy – Prawo o adwokaturze). Stąd też adwokat, jako osoba wykonująca zawód zaufania publicznego i korzystająca w związku z jego wykonywaniem z ochrony przysługującej funkcjonariuszom publicznym, realizuje funkcje i zadania publiczne. Odpowiedzialność dyscyplinarna adwokatów jest formą odpowiedzialności karnej, a skoro tak, to sprawowanie władzy dyscyplinarnej przez organ samorządu zawodowego jest formą wykonywania władzy publicznej i w konsekwencji żądane przez skarżącego informacje stanowią, jak już wyżej stwierdzono, informację publiczną.
Niezależnie od powyższego wskazać należy, że w myśl art. 2 ust. 1 ustawy, prawo do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który ogranicza je z uwagi na ochronę informacji niejawnych oraz ochronę innych tajemnic ustawowo chronionych. Nie jest przy tym wymagane wykazanie ani interesu publicznego, ani celu, w jakim uzyskana informacja zostanie wykorzystana. Jedynie w przypadku informacji przetworzonej, stosownie do treści art. 3 ust. 1 ustawy, ustawodawca wprowadził wymóg wykazania, że uzyskanie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Organ błędnie przy tym powołuje się na treść art. 6 ustawy Prawo o adwokaturze, nie ulega bowiem żadnej wątpliwości, że przepis ten dotyczy samego adwokata a nie organu dyscyplinarnego adwokatury. Nie oznacza to oczywiście braku potrzeby anonimizacji orzeczeń i uzasadnień, które zapadały prze Sądem Dyscyplinarnym Izby Adwokackiej w [...].
Jest, to jednak materia nie dotycząca bezpośrednio sprawy rozpoznawanej na skutek skargi od decyzji Prezesa Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w [...] z dnia [...] grudnia 2019r., nr [...]. Należy zwrócić uwagę, iż prawo wglądu do dokumentów zawierających informację publiczną (udostępnienia dokumentu jako nośnika tej informacji, udostępnienia postaci tego dokumentu) jest stosownie do treści art. 3 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. ograniczone do dokumentów urzędowych. Dokumentem urzędowym stosownie do art. 6 ust. 2 u.d.i.p. jest w rozumieniu u.d.i.p. treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy (patrz wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2019 r. sygn. I OSK 29/19, publik. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższy pogląd jest powszechnie akceptowany w orzecznictwie sądów administracyjnych.
Nie ulega więc wątpliwości, iż treść wydanych orzeczeń sądu dyscyplinarnego stanowi informację publiczną, albowiem jest efektem pracy, działalności organu samorządu zawodowego. Rozstrzygnięcia sądów dyscyplinarnych samorządów zawodowych odnoszą się do spraw publicznych, bowiem służą realizacji zadań publicznych, które cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji i ustawie, a w szczególności udzielania pomocy prawnej, współdziałania w ochronie praw i wolności obywatelskich oraz w kształtowaniu i stosowaniu prawa. W tym zakresie stanowią informację publiczną, która może podlegać ewentualnemu udostępnieniu, po spełnieniu warunków z u.d.i.p. (tak też WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 23.02.2021r., sygn. akt II SAB/Po 158/20). W orzecznictwie podkreśla się, iż dostęp do orzeczeń, wydanych w trakcie postępowania dyscyplinarnego w pełni realizuje zadania związane z kontrola społeczną, której celem nie było narażanie obywateli na utratę prywatności. Zatem w świetle powyższych rozważań, spełniona została przesłanka przedmiotowa zastosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej w odniesieniu do wniosku skarżącego.
Art. 5 ust. 2 u.d.i.p. stanowi, że "Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy jednak informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa." Jak zostało wskazane powyżej, adwokat jako osoba wykonująca zawód "zaufania publicznego" jest osobą pełniącą funkcje publiczne, a wnioskowane informacje dotyczące postępowań dyscyplinarnych związane są wyłącznie z jego działalnością jako adwokata. Nawet gdyby organ uznał, że informacje te wkraczają w sferę prywatności, wymagane jest wykazanie, iż anonimizacja nie zabezpiecza dóbr prawnie chronionych innych osób (np. prywatności osób fizycznych, których dotyczyło postępowanie dyscyplinarne).
Lakoniczne stwierdzenie, iż orzeczenia wraz z uzasadnieniami, które są wskazane we wniosku, zawierają w swojej osnowie okoliczności objęte tajemnicą adwokacką nie spełniają wymogu określonego w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Dyspozycja art. 6 Prawa o adwokaturze dotyczy natomiast samego adwokata a nie organu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej. Tym samym organ naruszył zarówno wskazany przepis art. 5 ust. 2 u.d.i.p., a w konsekwencji również art. 2 oraz 4 ust. 2 i 3 u.d.i.p.
Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni przedstawioną powyżej ocenę prawną.
Mając powyższe na wzgledzie, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Orzeczenie o kosztach wydano na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.