Uzasadnienie
Postępowanie w sprawie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika W.G. ur. [...].02.1997 r. zostało wszczęte na wniosek [...] Wojewódzkiej Komendy Ochotniczych Hufców Pracy w [...] (dalej [...]WK OHP), która była pracodawcą młodocianego pracownika W.G., umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego zawarto na okres od [...] września 2013 r. do [...] sierpnia 2016 r.
Burmistrz Miasta i Gminy [...] po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, wobec nieuzupełnienia na wezwanie organu przez wnioskodawcę braków formalnych wniosku, tj. formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis, oświadczenia o wielkości otrzymanej pomocy de minimis od roku 20014 do roku 2016, wydał decyzję nr [...] w dniu [...] grudnia 2016 r. w sprawie odmowy przyznania dla [...] Wojewódzkiej Komendy Ochotniczych Hufców Pracy z siedzibą w [...], [...], ul. [...], dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika W.G..
Od przedmiotowej decyzji [...]WK OHP złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wskazując, że w przypadku OHP refundacja nie stanowi pomocy de minimis. Podniosła, że budżet OHP nie przewiduje dofinansowania kosztów kształcenia przyuczenia do wykonywania określonej pracy. Uzyskane z tego tytułu pieniądze są traktowane jako dochód dla budżetu państwa. Powołując się na art. 2 ust. 16 ustawy o postępowaniu w sprawach udzielania pomocy publicznej, że beneficjentem pomocy publicznej jest podmiot prowadzący działalność gospodarczą, podała, że skoro OHP nie prowadzą działalności gospodarczej, to nie podlegają przepisom tej ustawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...], działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 1659 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że podstawą materialnoprawną w przedmiotowej sprawie są przepisy ustawy o systemie oświaty (Dz. U. z 2016 r., poz.1943) w związku z przepisami ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1808), a zatem art. 70b ust. 1 ustawy o systemie oświaty, który stanowi: pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli:
- 1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania;
- 2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1.
Dofinansowanie przyznaje wójt (burmistrz, prezydent miasta) właściwy ze względu na miejsce zamieszkania młodocianego pracownika, w drodze decyzji, po stwierdzeniu spełnienia warunków określonych w ust.1 (ust. 6).
Dofinansowanie jest przyznawane na wniosek pracodawcy złożony w terminie 3 miesięcy od dnia zdania przez młodocianego pracownika egzaminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2. (ust. 7). Do wniosku należy dołączyć:
- 1) kopie dokumentów potwierdzających spełnienie warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1;
- 2) kopię umowy o pracę z młodocianym pracownikiem zawartej w celu przygotowania zawodowego;
- 3) kopię odpowiednio dyplomu lub świadectwa potwierdzającego zdanie egzaminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, albo zaświadczenie potwierdzające zdanie tego egzaminu.
Dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianych pracowników jest finansowane ze środków Funduszu Pracy (ust. 8).
Dofinansowanie, o którym mowa w ust. 1, stanowi pomoc de minimis udzielaną zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013, s.
- 1) lub rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym (Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013, s.
- 9) ust. 11.
Ustęp 11 art. 70b ustawy o systemie oświaty w związku ze zmianą ustawy o systemie oświaty obowiązuje od dnia 1 września 2012 r. i w związku z określeniem, że dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika stanowi pomoc de minimis to pracodawca ubiegający się o dofinansowanie zobowiązany jest dołączyć do wniosku również informacje zgodnie przepisami ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 1808). Art. 37 ust. 1 ww. ustawy stanowi: Podmiot ubiegający się o pomoc de minimis jest zobowiązany do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy, wraz z wnioskiem o udzielenie pomocy:
- 1) wszystkich zaświadczeń o pomocy de minimis, jakie otrzymał w roku, w którym ubiega się o pomoc, oraz w ciągu 2 poprzedzających go lat, albo oświadczenia o wielkości pomocy de minimis otrzymanej w tym okresie, albo oświadczenia o nieotrzymaniu takiej pomocy w tym okresie;
- 2) informacji niezbędnych do udzielenia pomocy de minimis, dotyczących w szczególności wnioskodawcy i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz wielkości i przeznaczenia pomocy publicznej otrzymanej w odniesieniu do tych samych kosztów kwalifikujących się do objęcia pomocą, na pokrycie których ma być przeznaczona pomoc de minimis.
Zdaniem SKO nie powinno budzić wątpliwości, że zgodnie z art. 11 i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 645), Ochotnicze Hufce Pracy są państwową jednostką budżetową, która wykonuje zadania państwa w zakresie zatrudnienia oraz przeciwdziałania marginalizacji i wykluczeniu społecznemu młodzieży, a także zadania w zakresie jej kształcenia i wychowania. Szczegółowy zakres zadań i organizacji OHP określony został w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 22 lipca 2011 r. (Dz. U. Nr 155, poz. 920). Organ wskazał, że ustawodawca w art. 70b ust. 11 ustawy, określił, że dofinansowanie kosztów kształcenia stanowi pomoc de minimis. Powołał się przy tym, na regulacje określone warunkami rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz.
UE L 352 z 24.12.2013, s. 1). Z rozporządzenia tego wynika wprost, że do celów reguł konkurencji określonych w Traktacie przedsiębiorstwem jest każda jednostka wykonująca działalność gospodarczą niezależnie od jej formy prawnej i sposobu finansowania. Decydującego znaczenia w tej kwestii nabiera wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 10 stycznia 2006 r. sygn. c-222/04, w którym rozstrzygnięto te kwestie.
Tak więc mając na względzie powołane regulacje prawne, jak również przytoczony wyrok Trybunału, skład orzekający SKO w [...] uznał, że w przypadku działalności OHP w zakresie organizacji kształcenia młodocianych pracowników jednostkę tą należy uznać za przedsiębiorstwo, jako wykonującą działalność gospodarczą, niezależnie od tego, że oferowanie towarów i usług jest dokonywane bez celu zarobkowego. Oferta ta bowiem pozostaje w stosunku konkurencji z tymi przedsiębiorcami, którzy mają taki cel i powinna ona zatem podlegać przepisom wspólnotowym dotyczącym pomocy państwa. W tej sytuacji podkreślenia wymaga, że choć [...]WK OHP jest w całości finansowana ze środków pochodzących z budżetu państwa, to przyznanie tej jednostce dofinansowania z art. 70b ustawy o systemie oświaty, powinno się rozpatrywać w aspekcie kontrolowanej pomocy publicznej, której przyznanie może zachwiać równowagę konkurencyjności podmiotów na rynku.
Nadto w decyzji podniesiono, że zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, podmiot ubiegający się o pomoc de minimis jest zobowiązany do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy, wraz z wnioskiem o udzielenie pomocy wszystkich zaświadczeń o pomocy de minimis, jakie otrzymał w roku, w którym ubiega się o pomoc, oraz w ciągu 2 poprzedzających go lat, albo oświadczenia o wielkości pomocy de minimis otrzymanej w tym okresie, lub oświadczenia o nieotrzymaniu takiej pomocy w tym okresie. Na podstawie delegacji zawartej w art. 37 ust. 2a ustawy z 30 kwietnia 2004 r., Rada Ministrów wydała w dniu 29 marca 2010 r. rozporządzenie w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc de minimis (Dz. U. Nr 53, poz. 311 ze zm.), zawierające wzory formularzy, jakie podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy ma obowiązek dołączyć do wniosku.
Natomiast w rozpatrywanej sprawie nie ma znaczenia rozstrzyganie okoliczności, czy OHP jest przedsiębiorcą i czy wykonuje działalność gospodarczą. Dofinansowanie, o które wnosiła skarżąca może być przyznane wyłącznie jako pomoc de minimis, a skoro tak, to koniecznym jest złożenie przez podmiot ubiegający się o taką pomoc, dokumentów, o jakich mowa w art. 37 ust. 1 ustawy. Organy administracji są zobowiązane do rozstrzygania spraw na podstawie i w granicach przepisów prawa.
Szczegółowe zasady postępowania w sprawie uzyskania pomocy de minimis określa ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Zgodnie z jej art. 37 podmiot ubiegający się o pomoc de minimis jest zobowiązany do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy, wraz z wnioskiem o udzielenie pomocy:
- 1. wszystkich zaświadczeń o pomocy de minimis, jakie otrzymał w roku, w którym ubiega się o pomoc, oraz w ciągu 2 poprzedzających go lat, albo oświadczenia o wielkości pomocy de minimis otrzymanej w tym okresie, albo oświadczenia o nieotrzymaniu takiej pomocy w tym okresie;
- 2. informacji niezbędnych do udzielenia pomocy de minimis, dotyczących w szczególności wnioskodawcy i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz wielkości i przeznaczenia pomocy publicznej otrzymanej w odniesieniu do tych samych kosztów kwalifikujących się do objęcia pomocą, na pokrycie których ma być przeznaczona pomoc de minimis. Do czasu przekazania przez podmiot ubiegający się o pomoc zaświadczeń, oświadczeń lub informacji, o których mowa w ust. 1, 2 i 5, pomoc nie może być udzielona temu podmiotowi (ust. 7).
Dlatego też Kolegium stwierdziło, że do rozpatrzenia sprawy z wniosku [...] Wojewódzkiej Komendy OHP w [...] mają zastosowanie przepisy ustawy o systemie oświaty w brzmieniu po 1 września 2012r, a w szczególności art. 70b ust. 11 tej ustawy, uznający dofinansowanie za pomoc de minimis oraz przepisy ustawy o pomocy.
Kolegium podzieliło stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarte w już wcześniej cytowanym wyroku, oraz stanowisko zawarte w wyroku z dnia 20 maja 2016 r. sygn. akt I OSK 3146/15.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdził, że organy orzekają na podstawie przepisów prawa, a te nie pozwalają na przyznanie racji skarżącemu i wydanie pozytywnej dla skarżącego decyzji. W sytuacji wezwania wnioskodawcy przez organ pierwszej instancji o uzupełnienie dokumentów, o których była mowa powyżej i nie spełnienie tego warunku przez wnioskującego o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego, zasadnym było wydanie decyzji odmownej, tym bardziej że zgodnie z przepisem art 37 ust. 7 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, do czasu przekazania przez podmiot ubiegający się o pomoc zaświadczeń, oświadczeń lub informacji, o których mowa w ust. 1, 2 i 5, pomoc nie może być udzielona temu podmiotowi.
W dniu 14 lutego 2017 r. skargę na powyższą decyzję złożyła [...] Wojewódzka Komenda OHP, wskazując na naruszenie przepisu art. 70b ustawy o systemie oświaty z powodu jego niezastosowania, przepisu art. 70b ust. 11 ustawy o systemie oświaty, poprzez jego zastosowanie, podczas gdy nie ma on zastosowania do OHP, przepisu art. 2 ust 16 ustawy o postępowaniu w sprawach udzielania pomocy publicznej beneficjentom, poprzez jego zastosowanie i uznanie, iż skarżąca jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą, art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis i uznanie, że ma on zastosowanie do [...]WK OHP.
Ponadto zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 10, art. 77, art. 80 i art. 107 K.p.a., które miały istotny wpływ na wynik sprawy, a niezastosowanie tych przepisów skutkowało podjęciem przez organ decyzji noszącej cechy dowolności.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz.1369 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr z 2016 r. poz. 1066 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Rozpoznawana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stan faktyczny w niniejszej sprawie nie jest sporny. Skarżąca w okresie od [...].09.2013r. do [...].08.2016r. zatrudniała młodocianego pracownika, którego w tym samym okresie przyuczała do wykonywania zawodu. We wniosku o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika [...]WK OHP, jako podstawę prawną ubiegania się o przyznanie tego dofinansowania wskazała art. 70b ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Spór w sprawie dotyczy tego, czy skarżąca, jako podmiot ubiegający się o przyznanie dofinansowania na podstawie tego przepisu, miała obowiązek przedłożyć dokumenty, niezbędne przy ubieganiu się o pomoc de minimis, czy też z takiego obowiązku jest zwolniona.
Na wstępie zauważyć należy, że wskazany we wniosku o przyznanie dofinansowania art. 70b ust. 1 nie może stanowić samodzielnej podstawy prawnej do przyznania takiego świadczenia, bowiem tego dofinansowania dotyczy cały art. 70b. Jego ustęp 1 wskazuje jedynie, że pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania oraz młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1. Zgodnie z ust. 7 tego samego artykułu, dofinansowanie jest przyznawane na wniosek pracodawcy złożony w terminie 3 miesięcy od zdania przez młodocianego pracownika egzaminu i że do wniosku należy dołączyć kopie dokumentów potwierdzających spełnienie warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, (a więc potwierdzających posiadanie kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego), kopii umowy o pracę z młodocianym pracownikiem oraz kopii dyplomu lub świadectwa potwierdzającego zdanie egzaminu.
Te dokumenty zostały przez skarżącą złożone. Stosownie zaś do ust. 8 tego samego artykułu, dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika jest finansowane ze środków Funduszu Pracy. Poczynając od 1 września 2012 r. do art. 70b ustawy o systemie oświaty wprowadzono ustęp 11, w myśl którego dofinansowanie, o którym mowa w ust. 1, stanowi pomoc de minimis,udzielaną zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu Komisji (UE) Nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis lub rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym. W okresie od 1 września 2012 r. do 8 lipca 2014 r. ust. 11 odwoływał się do rozporządzenia Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 379 z 28.12.2006, str. 5).
Przepis art. 70b nie zawiera normy prawnej, z której wynikałoby, że jeśli chodzi o Ochotnicze Hufce Pracy, to mogą one domagać się przyznania dofinansowania na podstawie art. 70b ustawy o oświacie, ale nie w ramach pomocy de minimis; innymi słowy, że art. 70b ust. 11 nie ma zastosowania do skarżącej. Treść tego przepisu jest wyraźna i jednoznaczna, nie pozostawia miejsca na interpretację, jak próbuje to wykazać strona skarżąca. Zaprezentowany w skardze sposób odczytania zawartego w art. 70b ust. 11 uregulowania, stanowi w ocenie Sądu wykładnię contra legem i jako taki nie może być zaakceptowany.
Szczegółowe zasady postępowania w sprawie uzyskania pomocy de minimis określa ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Zgodnie z jej art. 37, podmiot ubiegający się o pomoc de minimis jest zobowiązany do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy, wraz z wnioskiem o udzielenie pomocy:
- 1. wszystkich zaświadczeń o pomocy de minimis, jakie otrzymał w roku, w którym ubiega się o pomoc, oraz w ciągu 2 poprzedzających go lat, albo oświadczenia o wielkości pomocy de minimis otrzymanej w tym okresie, albo oświadczenia o nieotrzymaniu takiej pomocy w tym okresie;
- 2. informacji niezbędnych do udzielenia pomocy de minimis, dotyczących w szczególności wnioskodawcy i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz wielkości i przeznaczenia pomocy publicznej otrzymanej w odniesieniu do tych samych kosztów kwalifikujących się do objęcia pomocą, na pokrycie których ma być przeznaczona pomoc de minimis.
Do czasu przekazania przez podmiot ubiegający się o pomoc zaświadczeń, oświadczeń lub informacji, o których mowa w ust. 1, 2 i 5, pomoc nie może być udzielona temu podmiotowi (ust. 7).
Wskazać zatem należy, że zgodnie z art. 70b ust. 11 ustawy o systemie oświaty, dofinansowanie kosztów kształcenia stanowi pomoc de minimis, której przyznanie uzależnione jest nie tylko od złożenia dokumentów, o których mowa w art. 70b ust. 7 ustawy o systemie oświaty, ale także dokumentów wymaganych przepisami art. 37 ust. 1 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej oraz przepisami wydanego na jej podstawie rozporządzenia z 29 marca 2010 r., prawidłowo zatem organ I instancji żądał od skarżącej złożenia dokumentów w postaci formularza, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. oraz zaświadczenia o pomocy de minimis otrzymanej w roku, w którym pracodawca ubiega się o pomoc oraz w ciągu 2 lat poprzedzających, wraz z pouczeniem o skutkach niezłożenia tych dokumentów. Skoro zaś skarżąca żądanych dokumentów nie złożyła, zasadnie - na podstawie art. 37 ust. 7 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - organy odmówiły przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika.
Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnić należy, że bez znaczenia w niniejszym przypadku pozostaje okoliczność, czy [...]KW OHP jest przedsiębiorcą i czy wykonuje działalność gospodarczą. Istotą sprawy jest bowiem prawidłowa ocena organów, że dofinansowanie, o które wnosiła skarżąca, może być przyznane wyłącznie jako pomoc de minimis, a skoro tak, to koniecznym było złożenie przez podmiot ubiegający się o tę pomoc, dokumentów, o jakich mowa w art. 37 ust. 1 ww. ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r.
Ponadto, odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez organ przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, art. 10, art. 77, art. 80 i art. 107 K.p.a., należy stwierdzić, że strona skarżąca w istocie nie wskazała na czym polegało naruszenie przepisów procesowych, a stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.