Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 24 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 397/20

Uzasadnienie

A. P. złożyła skargę na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z [...] grudnia 2020 r., nr [...], w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji odmawiającej przyznania skarżącej prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

W dniu [...] lutego 2019 r. skarżąca zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] (dalej: "PUP"). Dnia [...] marca 2019 r. do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [....] Oddziału Terenowego w [...] (dalej: "WUP") wpłynął wniosek o przyznanie prawa do zasiłku z zaliczeniem okresu pracy w Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (dalej: "Wielkiej Brytanii") do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych w Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: "Polsce"), na zasadach określonych przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego państw członkowskich Unii Europejskiej (dalej: "UE").

Do ww. wniosku dołączone zostało, złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, oświadczenie dotyczące sytuacji życiowej podczas pobytu w Wielkiej Brytanii oraz dokumenty od brytyjskiego pracodawcy w celu uzyskania urzędowego potwierdzenia okresów ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek spełnionych przez wnioskodawczynię na terytorium tego państwa. W związku z powyższym WUP dnia [...] marca 2019 r. oraz ponownie dnia [...] września 2019 r. wystąpił do brytyjskiej instytucji właściwej o wystawienie ww. dokumentu urzędowego. W dniu [...] października 2019 r. do WUP wpłynął dokument [...], potwierdzający okresy ubezpieczenia z tytułu zatrudnienia w Wielkiej Brytanii od [...] marca 2012 r. do [...] października 2012 r., od [...] kwietnia 2013 r. do [...] października 2013 r. oraz od [...] kwietnia 2014 r. do [...] grudnia 2018 r. W konsekwencji, na podstawie art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), WUP dnia [...] października 2019 r. zawiadomił skarżącą o treści ww. dokumentu, o zakończeniu postępowania dowodowego oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji administracyjnej.

Marszałek Województwa [...] wydał [...] października 2019 r. decyzję o odmowie przyznania A. P. prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że ww. nie spełniła ostatniego okresu ubezpieczenia na terytorium Polski, a także nie może zostać uznana za osobę, która podczas pracy za granicą miała miejsce zwykłego zamieszkania w Polsce.

Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie, w treści którego wyraża niezadowolenie z decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając jej naruszenie art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia 883/2004 w związku z art. 11 ust. 1 rozporządzenia 987/2009, "przez bezzasadne przyjęcie braku podstaw do przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych w sytuacji, gdy poczynione w tym zakresie ustalenia stanu faktycznego jednoznacznie wskazują, że podczas pracy za granicą posiadała miejsce zamieszkania w Polsce". Zarzuca także organowi pierwszej instancji naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., "polegające na nierozważeniu przez organ 1 instancji wszystkich okoliczności sprawy i dokonaniu dowolnych ustaleń faktycznych, oderwanych od zgromadzonych w sprawie materiałów (...)". W uzasadnieniu odwołania skarżąca stwierdziła, że pobyt za granicą miał charakter wyłącznie zarobkowy. Podkreślała także, że "w okresach (...), w których nie wykonywała pracy za granicą przebywała zawsze w Polsce, z kolei długość pobytów w Polsce w czasie wykonywania pracy za granicą, związana była z wymiarem urlopu oraz brakiem możliwości opuszczenia miejsca pracy na dłuższy okres".

Wskazywała, że wiązały ją z Polską także więzy rodzinne, w Polsce mieszkali bowiem w tym czasie rodzice oraz teściowie. Razem z mężem opiekowali się nimi w czasie pobytów w Polsce oraz wspierali ich na bieżąco finansowo, przekazując im środki pieniężne. Podkreślała, że "wszelkie oszczędności z pracy za granicą wydawała w Polsce, przeznaczając je m.in. na utrzymanie i remonty mieszkania". Informowała organ, iż "przez cały okres pobytu za granicą była zameldowana w Polsce".

Organ drugiej instancji wskazał, że wydając decyzję w przedmiotowej sprawie, Marszałek Województwa [...] działał w oparciu o przepisy przywołanych powyżej rozporządzeń 883/2004 i 987/2009 oraz ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zgodnie z art. 61 ust. 1 rozporządzenia 883/2004 bezrobotny ubiegający się o świadczenia z tytułu bezrobocia ma prawo do uwzględnienia, w koniecznym zakresie, okresów ubezpieczenia przebytych pod działaniem ustawodawstw innych państw członkowskich UE. W myśl art. 61 ust. 2 ww. rozporządzenia, uwzględnienie okresów ubezpieczenia spełnionych za granicą może nastąpić wyłącznie pod warunkiem spełnienia przez bezrobotnego ostatniego okresu ubezpieczenia na terytorium państwa, w którym ubiega się on o zasiłek. W rozpatrywanej sprawie skarżąca ubiega się o prawo do zasiłku dla bezrobotnych na terytorium Polski. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika jednak, że ostatni okres ubezpieczenia ww. spełniła na terytorium Wielkiej Brytanii.

W związku z powyższym, zgodnie z art. 61 ust. 2 rozporządzenia 883/2004, okres ten nie może być co do zasady uwzględniony przy ustalaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych na terytorium Polski. Podobne stanowisko w tej kwestii zajął Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (ETS) w orzeczeniu w sprawie C-272/90 - van Noorden (ECR 1991/5/1-02543) dotyczącym wykładni art. 67 ust. 3 rozporządzenia 1408/71, który to przepis odpowiada co do istoty treści art. 61 ust. 2 rozporządzenia 883/2004, które 1 maja 2010 r. zastąpiło rozporządzenie 1408/71. W wyroku tym ETS orzekł, że prawo europejskie, a w szczególności art. 67 ust. 3 rozporządzenia 1408/71 nie zabrania, aby państwo członkowskie odmówiło przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych na rzecz bezrobotnego, który nie spełnił ostatnio okresów ubezpieczenia lub zatrudnienia w tym państwie. Wyjątek od powyższej zasady wprowadza art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia 883/2004, który stanowi, że bezrobotny, który w okresie swojego ostatniego zatrudnienia lub pracy na własny rachunek zamieszkiwał w innym państwie członkowskim niż państwo wykonywania pracy i który nadal mieszka w tym państwie lub powróci do tego państwa, pozostaje w dyspozycji służb zatrudnienia państwa zamieszkania oraz korzysta ze świadczeń zgodnie z ustawodawstwem tego państwa tak, jakby był tam ostatnio zatrudniony.

Jednocześnie organ podkreślił, że aby bezrobotny mógł korzystać ze świadczeń dla bezrobotnych w państwie, w którym nie był ostatnio zatrudniony (na podstawie art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia 883/2004), musi on nie tylko oddać się do dyspozycji służb zatrudnienia, ale także udokumentować fakt zamieszkania w tym państwie podczas zatrudnienia w innym państwie członkowskim UE. Stanowisko takie potwierdził ETS w orzeczeniu w sprawie C-128/83 (ECR 1984/9/03507), dotyczącym wykładni art. 71 rozporządzenia 1408/71, który to przepis odpowiada co do istoty treści art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia 883/2004, W wyroku tym ETS wyraźnie stwierdził, że art. 71 rozporządzenia 1408/71 nie ma zastosowania do osoby bezrobotnej, która w trakcie wykonywania ostatniej pracy mieszkała w państwie miejsca zatrudnienia.

W myśl art. 1 lit. j rozporządzenia 883/2004 "miejsce zamieszkania’’ definiuje się jako "miejsce, w którym osoba zwykle przebywa". Zgodnie z art. 11 ust. 1 rozporządzenia 987/2009 przy ustalaniu miejsca zamieszkania danej osoby należy porównać czas trwania i ciągłość pobytu danej osoby w obu państwach, a także dokonać analizy sytuacji osobistej tej osoby, na którą składają się: charakter i specyfika jej pracy, jej więzi rodzinne, prowadzenie jakiejkolwiek działalności o charakterze niezarobkowym, jej sytuacja mieszkaniowa oraz państwo, w którym dana osoba uważana jest za rezydenta dla celów podatkowych. W myśl art. 11 ust, 2 ww. rozporządzenia dopiero w przypadku, gdy ww. kryteria nie pozwolą na jednoznaczne ustalenie miejsca zamieszkania danej osoby, należy brać pod uwagę zamiar tej osoby oraz cel jej wyjazdu do innego państwa.

Organ wskazał, iż jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego - tj. treści, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, oświadczenia z [...] marca 2019 r. - przed wyjazdem do Wielkiej Brytanii skarżąca zamieszkiwała w Polsce "50 lat z przerwą na pobyt w UK 2008 r.". W ww. oświadczeniu A. P. wskazała, że w Wielkiej Brytanii zamieszkiwała pod dwoma adresami w wynajmowanym domu, a następnie wynajmowanym mieszkaniu przez okresy trwające sześć lat oraz rok. Odnosząc się do swojej sytuacji mieszkaniowej w Polsce podczas pobytu za granicą, zaznaczyła Pani, że zamieszkiwała w mieszkaniu, którego jest współwłaścicielką od 1987 r. W świetle powyższych informacji organ uznał, że sytuacja mieszkaniowa podczas pracy za granicą była bardziej stabilna w Polsce. Okoliczności te przemawiają za tym, że skarżąca zamieszkiwała w Wielkiej Brytanii na stałe. Organ podkreślił, iż z treść ww. oświadczenia wynika, że skarżąca przebywała na terytorium Wielkiej Brytanii w okresie od marca 2012 r. do lutego 2019 r., tj. przez siedem lat.

Należy jednak zauważyć, że z informacji znanych Ministrowi Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z urzędu, tj. aplikacji centralnej rejestru osób bezrobotnych i poszukujących pracy (rejestru centralnego) wynika, że ww. przebywała w Wielkiej Brytanii także w okresach od sierpnia 2008 r. do listopada 2009 r. oraz dziesięć dni w grudniu 2010 r. Jak wynika z ww. rejestru centralnego, pomiędzy tymi okresami nie spełniła żadnego okresu ubezpieczenia w Polsce. Oznacza to, że okres pobytu w Wielkiej Brytanii należy rozpatrywać łącznie. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w latach 2008- 2012 skarżąca była w Polsce od listopada 2009 r. do grudnia 2010 r. oraz od grudnia 2010 r. do kwietnia 2012 r. Oznacza to, że w ww. okresach pobyt w Wielkiej Brytanii nie miał charakteru ciągłego. Jednakże, jak wynika z oświadczenia, w latach 2012-2019 "każdego roku pobytu za granicą przyjeżdżała (skarżąca) do Polski na 2 pobyty po 2 tygodnie każdy".

W treści odwołania ww. stwierdziła, że "w okresach (...), w których nie wykonywała pracy za granicą, przebywała zawsze w Polsce, z kolei długość pobytów w Polsce w czasie wykonywania pracy za granicą, związana była z wymiarem urlopu oraz brakiem możliwości opuszczenia miejsca pracy na dłuższy okres". Przy tych ustaleniach faktycznych organ podkreślił, że w wyroku z 26 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 1608/13 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przyjazdy do Polski dwa lub trzy razy w roku na okres od jednego do trzech tygodni wskazują na ciągłość pobytu w innym państwie członkowskim.

W ocenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, w świetle ww. wyroku przyjazdy skarżącej do Polski w ostatnich siedmiu latach pobytu za granicą nie mogą przerwać ciągłości zamieszkiwania w Wielkiej Brytanii. Organ zaznaczył ponadto, że niezależnie od przyczyn takiego stanu rzeczy, nie ulega wątpliwości, że ww. przebywała w Polsce jedynie sporadycznie, co oznacza, że pobyt w Wielkiej Brytanii był pobytem ciągłym. Organ ustalił, iż podczas pobytu w Wielkiej Brytanii w latach 2012-2019 skarżąca była zatrudniona na podstawie czterech umów o pracę. Trzy pierwsze umowy zawarte były na czas określony i trwały od trzech tygodni do ponad czterech lat. Ostatnia umowa o pracę trwała dwa lata i zawarta była na czas nieokreślony.

W ocenie organu powyższe oznacza, że praca w tym państwie miała charakter stały. Z treści ww. oświadczenia wynika także, że podczas pracy za granicą skarżąca nie przekazywała środków finansowych na utrzymanie zamieszkujących w Polsce członków rodziny, z którymi prowadziłaby wspólne gospodarstwo domowe. Jako członka najbliższej rodziny ww. wymieniła swojego męża, który przebywał wraz z nią w Wielkiej Brytanii

Ponadto, organ uznał, że dla prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego nie ma znaczenia nieregularna pomoc finansowa rodzicom, bądź teściom, przebywającym w Polsce. Biorąc powyższe pod uwagę, należy stwierdzić, że w trakcie zatrudnienia za granicą, ww. prowadziła wspólne gospodarstwo domowe ze swoim mężem w Wielkiej Brytanii i to w tym państwie miała silniejsze więzy rodzinne. Skarżąca przez cały okres pobytu w Wielkiej Brytanii nie podlegała w Polsce obowiązkowi podatkowemu od dochodów uzyskanych za granicą, co oznacza, że nie miała w Polsce miejsca zamieszkania do celów podatkowych (rezydencji podatkowej Organ podkreślił, iż zgodnie z hierarchią kryteriów ustalania miejsca zamieszkania, określoną w art. 11 rozporządzenia 987/2009, należy w pierwszej kolejności zbadać kryteria wymienione w ust. 1 ww. przepisu, co uczynił zarówno organ pierwszej instancji, jak i Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

W konsekwencji, po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, należy jednoznacznie stwierdzić, że skarżąca miała miejsce zwykłego zamieszkania w Wielkiej Brytanii. W tym stanie faktycznym nie jest dopuszczalne odwoływanie się do kryteriów subiektywnych wymienionych w art. 11 ust. 2 ww. rozporządzenia, tj. celu wyjazdu za granicę ani zamiaru. Stanowisko takie potwierdza orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki z 13 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 687/13 oraz I OSK 729/13; wyrok z 15 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 1609/13, wyroki z 23 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 1888/13 oraz I OSK 1929/13, wyroki z 26 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 1497/13 oraz 1608/13, wyrok z 26 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 2149/14, wyrok z 18 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 1998/14, wyroki z 2 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 3199/14 oraz 3200/14, wyrok z 9 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 558/15, a także wyrok z 9 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 1165/15).

Biorąc pod uwagę wszystkie wymienione powyżej kryteria organ drugiej instancji również uznał, iż skarżąca nie może być traktowana jako osoba mająca podczas pracy za granicą miejsce zamieszkania w Polsce, a w konsekwencji nie może skorzystać z uprawnień określonych w art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia 883/2004.

A. P. złożyła skargę na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z [...] grudnia 2020 r., nr [...], w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji odmawiającej przyznania skarżącej prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

Skarżąca zarzuciła naruszenie:

1. 1) naruszenie art. 65 ust. 2 i 5 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U, UE L. z 2004 r., Nr 166, str. 1 z poźn. zm.) w zw. z art. 11 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania Rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. UE L. Z 2009 r., Nr 284, str. 1 z poźń. zm.) przez bezzasadne przyjęcie braku podstaw do przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych w sytuacji, gdy poczynione w tym zakresie ustalenia stanu faktycznego jednoznacznie wskazują, że podczas pracy za granicą posiadała miejsce zamieszkania w Polsce;
2. 2) art. 7 i 8 w zw. z art. 77 i 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 1257 ze zm., powoływanej dalej jako "k.p.a."), poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i poprzez naruszenie obowiązku zgromadzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a następnie wyczerpującego rozpatrzenia całokształtu tego materiału, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że miejsce zamieszkania nie znajdowało się na terenie Polski;
3. 3) art. 77 w zw. z art 80 k.p.a., poprzez niewszechstronne rozpatrzenie zebranego materiału dowodowego w postaci pominięcia szczegółowego rozważenia wszystkich okoliczności sprawy i dokonaniu dowolnych ustaleń faktycznych oderwanych od zgromadzonych w sprawie materiałów, co doprowadziło ten organ do wadliwego przyjęcia, że miejsce zamieszkania nie znajdowało się na terenie Polski.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wnosiła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznania spornego prawa ewentualnie o uchylenie decyzji obu organów administracji w zaskarżonym zakresie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Skarżąca podnosiła, iż pobyt za granicą miał charakter wyłącznie zarobkowy, bowiem w Polsce nie mogła znaleźć pracy. Tym samym pobyt za granica zawsze traktowała jako tymczasowy. Jeżeli chodzi o kryterium długości i ciągłości pobytu za granicą, nie sposób uznać tego pobytu za ciągły, bowiem w okresach w których nie wykonywała pracy za granicą przebywała zawsze w Polsce. Z kolei długość moich pobytów w Polsce w czasie wykonywania pracy za granicą związana była z wymiarem urlopu oraz brakiem możliwości opuszczenia miejsca pracy na dłuższy okres. Wskazywała, że czasie pobytu za granicą wiązały ją z Polską także więzy rodzinne. W Polsce mieszkali bowiem w tym czasie rodzice oraz teściowie. Razem z mężem opiekowała się nimi w czasie naszych pobytów w Polsce oraz wspierała ich na bieżąco finansowo, przekazując im środki pieniężne. Wszelkie oszczędności z pracy za granicą wydawała w Polsce, przeznaczając je m.in. na utrzymanie i remonty mieszkania.

Skarżąca podkreślała, że przez cały okres pobytu za granicą byłam zameldowana w Polsce. W Polsce była także przez cały czas współwłaścicielką mieszkania, które utrzymywała z zarobionych środków. Za granicą natomiast zawsze wynajmowała z mężem mieszkania. Skarżąca konkluduje, iż tym samym w czasie pobytu w Wielkiej Brytanii nigdy nie tworzyła tam swojego stałego siedliska - domu na stałe.

Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wnosił o oddalenie skargi w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.").

Oceniając skargę z zastosowaniem powyższych kryteriów należało uznać, iż jest ona niezasadna.

W zaskarżonej do Sądu decyzji Minister Pracy i Polityki Społecznej odmówił skarżącej przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych z zaliczeniem okresu pracy w Wielkiej Brytanii do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych w Polsce. Organ argumentował, że nie ma podstaw do uwzględnienia przy ustaleniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych, okresów ubezpieczenia za granicą, na podstawie art. 65 ust. 2 i ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, ponieważ nie udokumentowała ona, że wykonując pracę za granicą miała miejsce zamieszkania w Polsce (była tzw. pracownikiem powracającym).

Przepis art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2019 r. poz. 1482) stanowi, że prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji w PUP był zatrudniony lub ubezpieczony łącznie przez co najmniej 365 dni.

Zgodnie z art. 61 ust. 1 zdanie 1 rozporządzenia 883/2004 instytucja właściwa Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwo uzależnia nabycie, zachowanie, odzyskanie lub kontynuację prawa do świadczeń od spełnienia okresów ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek, bierze pod uwagę, w niezbędnym zakresie, okresy ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek ukończone na podstawie ustawodawstwa innego Państwa Członkowskiego, tak jak gdyby były one ukończone na podstawie stosowanego przez nią ustawodawstwa. Zgodnie z art. 61 ust. 2 rozporządzenia, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 65 ust. 5 lit. a), zastosowanie przepisów ust. 1 niniejszego artykułu uzależnione jest od spełnienia ostatnio przez zainteresowanego, zgodnie z ustawodawstwem, na podstawie którego ubiega się on o świadczenia: -okresów ubezpieczenia, jeżeli ustawodawstwo to wymaga okresów ubezpieczenia, - okresów zatrudnienia, jeżeli ustawodawstwo to wymaga okresów zatrudnienia lub - okresów pracy na własny rachunek, jeżeli ustawodawstwo to wymaga okresów pracy na własny rachunek.

Stosownie do art. 65 ust. 5 lit. a rozporządzenia 883/2004 bezrobotny, o którym mowa w ust. 2 zdanie pierwsze i drugie, otrzymuje świadczenie zgodnie z ustawodawstwem Państwa Członkowskiego, w którym ma on miejsce zamieszkania, tak jak gdyby podlegał temu ustawodawstwu w okresie swego ostatniego zatrudnienia lub pracy na własny rachunek. Świadczenia te są udzielane przez instytucje miejsca zamieszkania. W myśl zaś art. 65 ust. 2 zdanie pierwsze rozporządzenia 883/2004 całkowicie bezrobotny, który w okresie swojego ostatniego zatrudnienia lub pracy na własny rachunek miał miejsce zamieszkania w innym Państwie Członkowskim niż właściwe Państwo Członkowskie, i który nadal mieszka w tym państwie lub powróci do tego państwa, pozostaje w dyspozycji urzędów zatrudnienia Państwa Członkowskiego, w którym ma miejsce zamieszkania.

Dla zastosowania art. 65 ust. 5 lit. a w związku z art. 65 ust. 2 rozporządzenia 883/2004 istotna jest przesłanka miejsca zamieszkania. Interpretując treść tego określenia, należy mieć przede wszystkim na uwadze to, że regulacja zawarta w art. 65 ust. 5 lit. a powołanego rozporządzenia ma charakter szczególny, a zatem musi być stosowana w sposób ścisły. Ponadto trzeba mieć na uwadze, że prawodawca wspólnotowy, jako ten który ustanowił zasadę i wyjątek, jest uprawniony do zakreślenia granic tego wyjątku. Elementem tego zakreślenia jest zdefiniowanie pojęcia miejsca zamieszkania. Zgodnie z art. 1 lit. j rozporządzenia 883/2004 zwrot "zamieszkanie" oznacza miejsce, w którym osoba zwykle przebywa. Definicja ta odnosi się do wszystkich zagadnień objętych rozporządzeniem w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a więc i świadczeń dla bezrobotnych (art. 3 ust. 1 lit. h rozporządzenia 883/2004).

Do celów ustalania miejsca zamieszkania danej osoby należy oprzeć się na kryteriach wskazanych w art. 11 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 2009 r. Nr 284 poz. 1 - dalej "rozporządzenie 987/2009"). Zgodnie z art. 11 ust.1 rozporządzenia 987/2009 w przypadku, gdy pomiędzy instytucjami dwóch lub więcej państw członkowskich istnieje rozbieżność opinii w odniesieniu do ustalenia miejsca zamieszkania osoby, do której stosuje się rozporządzenie podstawowe, instytucje te ustalają na podstawie wspólnego porozumienia ośrodek interesów życiowych zainteresowanego w oparciu o ogólną ocenę wszystkich dostępnych informacji dotyczących istotnych okoliczności, które mogą obejmować w stosownych przypadkach: a) czas trwania i ciągłość pobytu na terytorium zainteresowanych państw członkowskich; b) sytuację danej osoby, w tym charakter i specyfikę wykonywanej pracy, w szczególności miejsce, w którym praca ta jest zazwyczaj wykonywana, jej stały charakter oraz czas trwania każdej umowy o pracę; jej sytuację rodzinną oraz więzi rodzinne; prowadzenie jakiejkolwiek działalności o charakterze niezarobkowym; w przypadku studentów - źródło ich dochodu; jej sytuację mieszkaniową, zwłaszcza informację, czy sytuacja ta ma charakter stały; państwo członkowskie, w którym osoba uważana jest za mającą miejsce zamieszkania dla celów podatkowych.

W przypadku, gdy uwzględnienie poszczególnych kryteriów w oparciu o istotne okoliczności wymieniane w ust. 1 nie doprowadzi do osiągnięcia porozumienia przez zainteresowane instytucje, należy, stosownie do art. 11 ust. 2 rozporządzenia 987/2009, brać pod uwagę zamiar danej osoby, a zwłaszcza powody, które skłoniły ją do przemieszczenia się, oraz cel jej wyjazdu do innego państwa.

Zdaniem Sądu, organy obu instancji orzekające w niniejszej sprawie nie naruszyły przepisu art. 61 ust. 2 rozporządzenia 883/2004, jak również art. 11 ust. 1 rozporządzenia 987/2009. Prawidłowo bowiem stwierdziły, że miejsce zamieszkania skarżącej a więc miejsce, w którym zwykle przebywa, nie znajdowało się w Rzeczypospolitej Polskiej. Przez cały czas zatrudnienia za granicą, centrum życiowe skarżącej znajdowało się za granicą.

Zgodnie z oświadczeniem złożonym w toku postępowania administracyjnego skarżąca przebywała na terytorium Wielkiej Brytanii w okresie od marca 2012 r. do lutego 2019 r., tj. przez siedem lat. Ponadto z informacji Ministrowi Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dane z aplikacji Centralnej Rejestru Osób Bezrobotnych i Poszukujących Pracy -Rejestr Centralny) wynika, że ww. przebywała w Wielkiej Brytanii także w okresach od sierpnia 2008 r. do listopada 2009 r. oraz dziesięć dni w grudniu 2010 r. (bezsporne). Jak wynika z ww. Rejestru Centralnego, pomiędzy tymi okresami skarżąca nie spełniła żadnego okresu ubezpieczenia w Polsce.

Zatem okres pobytu w Wielkiej Brytanii należy rozpatrywać łącznie. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w latach 2008- 2012 skarżąca była w Polsce od listopada 2009 r. do grudnia 2010 r. oraz od grudnia 2010 r. do kwietnia 2012 r. Jak wynika z oświadczenia, w latach 2012-2019 każdego roku pobytu za granicą skarżąca przyjeżdżała do Polski na dwa pobyty po dwa tygodnie każdy. Długość pobytów w Polsce w czasie wykonywania pracy za granicą, związana była z wymiarem urlopu oraz brakiem możliwości opuszczenia miejsca pracy na dłuższy okres. W oparciu o przytoczone przepisy i ich wykładnię uznać za prawidłowe stanowisko przedstawione przez organ zgodnie, z którym przyjazdy do Polski w ostatnich siedmiu latach pobytu za granicą nie mogą przerwać ciągłości zamieszkiwania w Wielkiej Brytanii (podobnie NSA w wyroku z dnia 26 stycznia 2015r., sygn. akt I OSK 1608/13). Skarżąca przebywała w Polsce jedynie sporadycznie, co oznacza, że pobyt w Wielkiej Brytanii był pobytem ciągłym (podobnie NSA w wyrokach z 26 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 1497/13 oraz 1608/13).

Podczas pobytu w Wielkiej Brytanii w latach 2012-2019 skarżąca była zatrudniona na podstawie czterech umów o pracę. Trzy pierwsze umowy zawarte były na czas określony i trwały od trzech tygodni do ponad czterech lat. Ostatnia umowa o pracę trwała dwa lata i zawarta była na czas nieokreślony. Powyższe oznacza, że praca w tym państwie miała charakter stały. Jako członka najbliższej rodziny ww. skarżąca wymieniła swojego męża, który przebywał wraz z nią w Wielkiej Brytanii. Wskazywała też, iż pomagała finansowo rodzicom i teściom, remontowała mieszkanie a zarobione pieniądze, co do zasady wydawała w Polsce.

Należy jednakże zważyć, że dla prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego nie ma znaczenia nieregularna pomoc finansowa rodzicom, bądź teściom, przebywającym w Polsce. Organ prawidłowo zatem uznał, że w trakcie zatrudnienia za granicą, ww. prowadziła wspólne gospodarstwo domowe ze swoim mężem w Wielkiej Brytanii i to w tym państwie miała silniejsze więzi rodzinne. Za miejsce zamieszkania uznaje się bowiem ośrodek interesów życiowych zainteresowanego. W pierwszej kolejności należy brać pod uwagę okoliczności dotyczące czasu i ciągłości pobytu oraz sytuacji danej osoby (zatrudnienia, sytuacji rodzinnej oraz więzi rodzinnych). Okoliczności subiektywne, takie jak zamiar danej osoby są uznawane za rozstrzygające dopiero wówczas, gdy nie jest możliwe ustalenie miejsca zamieszkania w oparciu o wyżej wymienione kryteria, a taka sytuacja nie występuje w rozpatrywanej sprawie. Więź z Polską, co skarżąca starała się wykazać, a czego organy nie kwestionowały w decyzji, nie znalazła w okresie pracy skarżącej w Wielkiej Brytanii, odzwierciedlenia w faktach, które mają znaczenie w tej sprawie, dla ustalenia miejsca zamieszkania. Z tych samych przyczyn nie ma też dla rozstrzygnięcia znaczenia fakt, iż skarżąca wyremontowała mieszkanie oraz pomagała finansowo rodzicom i teściom.

Z tego powodu nie są zasadne zarzuty procesowe skargi, dotyczące nieprawidłowego ustalenia i oceny okoliczności faktycznych sprawy oraz naruszenia art. 65 ust. 2 i 5 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r., albowiem prawidłowo organy stwierdziły, że skarżąca nie spełniła ostatniego okresu ubezpieczenia na terytorium Polski.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), orzekł, jak w sentencji.