Uzasadnienie
T. G. w dniu 16 lipca 2012 r. wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 4 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 430/12 o odmowie ustanowienia adwokata. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. Nr z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej również ppsa, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
W formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego wraz z synami oraz żoną, a utrata słuchu w trakcie służby nie pozwala mu na podjęcie pracy. Wskazał, że posiada mieszkanie służbowe o powierzchni 75,62 m2. Oświadczył, iż z tytułu emerytury uzyskuje dochód w wysokości 1620,52 zł.
Pismem z dnia 17 lipca 2012 r. skarżący wezwany został do złożenia – w terminie 7 dni – dodatkowych dokumentów i oświadczeń niezbędnych do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Obowiązany był do nadesłania: 1) kserokopii odcinka emerytury potwierdzającego wysokość uzyskanego świadczenia w czerwcu 2012 r., 2) kserokopii rachunków potwierdzających wysokość stałych miesięcznych opłat poniesionych w gospodarstwie domowym w czerwcu 2012 r. (np. rachunki za energię elektryczną, gaz, telefon, opłaty eksploatacyjne z zajmowany lokal mieszkalny).
Jednocześnie T. G. został wezwany do złożenia dodatkowych oświadczeń: 1) o wysokości dochodu miesięcznego brutto lub netto uzyskiwanego przez żonę oraz wskazania tytułu, z jakiego jest uzyskiwany (np. praca, emerytura, renta), 2) o posiadanych przez żonę oszczędnościach oraz nieruchomościach, 3) czy dzieci są małoletnie, w przypadku pozytywnej odpowiedzi – do oświadczenia, czy ponosi koszty ich utrzymania (należało wskazać wysokość).
W odpowiedzi na wezwanie skarżący nie nadesłał wskazanych kopii dokumentów, jak również nie złożył wymaganych oświadczeń, powołując się na art. 47 Konstytucji RP.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 2 ppsa prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domagał się skarżący, może być udzielone osobie fizycznej jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z kolei art. 255 ppsa stanowi, iż jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów Sąd może wydać prawidłowe orzeczenie w tym zakresie.
W niniejszej sprawie ten warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy nie został spełniony. Skarżący bowiem, pomimo wezwania przez Sąd pismem z dnia 17 lipca 2012 r., wezwania tego nie wykonał i nie nadesłał w zakreślonym terminie, wymaganych przez Sąd dokumentów. Przy czym przedmiotem wezwania były dokumenty, które pozwoliłyby w sposób pełny i jednoznaczny ocenić tak możliwości płatnicze skarżącego, jak i jego rzeczywisty stan rodzinny i majątkowy (m.in. kopie rachunków potwierdzających wysokość stałych miesięcznych opłat poniesionych w gospodarstwie domowym w czerwcu 2012 r. oraz dodatkowe oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym).
Niezależnie od powyższego wskazania wymaga, że zgodnie z ustawą z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 5, poz. 59 ze zm.), oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny. Nadto, małżonkowie obowiązani są do wzajemnej pomocy przez którą należy rozumieć nie tylko świadczenie osobiste ale i pieniężne. Żona ma obowiązek udzielenia pomocy mężowi w zakresie prowadzenia przez niego procesów sądowych (v. postanowienie Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 5 maja 1967 r., I CZ 37/67), stąd wysokość osiąganych przez nią dochodów, jej sytuacja majątkowa wpływa na ocenę możliwości płatniczych wnioskodawcy. Dopiero bowiem zestawienie i analiza faktycznie uzyskiwanych przez małżonków dochodów i ponoszonych wydatków pozwala na pełną i rzetelną ocenę w zakresie spełnienia ustawowej przesłanki przyznania prawa pomocy.
Na podstawie przedstawionych przez wnioskodawcę danych, nie można dokonać pełnej oceny możliwości płatniczych, a tym samym uznać, że spełniona została przesłanka, na mocy której następuje przyznanie prawa pomocy.
Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.