Uzasadnienie
Przedmiotem zaskarżenia w sprawie była uchwała Zarządu dzielnicy [...] miasta stołecznego Warszawy z dnia [...] grudnia 2021r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej.
Uchwała została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 31 marca 2021 r S. M. (dalej jako skarżąca) wraz z siostrą N. M., złożyła wniosek o udzielenie pomocy mieszkaniowej w formie zawarcia umowy najmu lokalu.
S. i N. M. w dacie rozpatrywania sprawy i wydania decyzji przebywały w Domu Studenta nr [...] Uniwersytetu [...] przy ul. [...] w [...]. Przedmiotowe pomieszczenie składa się z pokoju oraz kuchni, łazienki z wc i korytarza. Powierzchnia mieszkalna wynosi 16,80 m2 natomiast powierzchnia użytkowa wynosi 35,15 m2. W pomieszczeniu zamieszkują 2 osoby. Ostatnim stałym miejscem zamieszkania i zameldowania zainteresowanych był dom rodzinny w miejscowości Podoblin nr [...] (gm. [...], pow. [...], woj. [...]). Obie zainteresowane posiadały status studentek.
Ponieważ sprawa została wszczęta przed dniem 1.07.2021 r., zgodnie z przepisem § 3 ust. 1 uchwały Nr XLIX/1531/2021 Rady m.st. Warszawy z dnia 10 czerwca 2021 r. zmieniającej uchwałę w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy oraz uchwałę w sprawie Wieloletniego Programu Gospodarowania Mieszkaniowym Zasobem m.st. Warszawy na lata 2021-2025, w tym Programu Mieszkaniowego m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2021 r., poz. 5586), do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej uchwały (tj. przed dniem 1.07.2021 r.), stosuje się przepisy dotychczasowe.
Organ zważył, że zgodnie z ustawą o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 611 ze zm.) pomieszczenie przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób, w szczególności znajdujące się w budynkach internatów, burs, pensjonatów, hoteli, domów wypoczynkowych lub w innych budynkach służących do celów turystycznych lub wypoczynkowych nie jest w rozumieniu ustawy lokalem służącym do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych. Zamieszkiwanie nawet przez lata w pomieszczeniu do krótkotrwałego pobytu osób (np. w akademiku) nie zmienia przeznaczenia tego pomieszczenia i nie pozwala na zaliczenie go do lokali służących zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych, a przez to za uznanie go za miejsce zamieszkania (wnioskodawczyń).
Na podstawie przepisu § 7 ust. 2 pkt 3 ww. uchwały Nr XXIII/669/2019 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, kryterium metrażowe określone w § 7 ust. 1, nie dotyczy osób zamieszkujących od co najmniej od 2 lat w pomieszczeniach przeznaczonych do krótkotrwałego pobytu osób, jeżeli przez ten czas rozliczają podatek dochodowy od osób fizycznych w urzędzie skarbowym na terenie Miasta, bez względu na to, czy osoby te osiągają dochód, z zastrzeżeniem, że wnioskodawca nie jest uczniem lub studentem. Ponieważ zainteresowane zamieszkują w pomieszczeniu przeznaczonym do krótkotrwałego pobytu osób (Dom Studencki Nr [...] Uniwersytetu [...]) oraz posiadają status studentek, nie spełniają warunków do udzielania pomocy mieszkaniowej.
S. M. w związku z wadą wzroku posiada orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu znacznym. Stosownie do § 5 ust. 3 ww. uchwały, o formie udzielenia pomocy mieszkaniowej decyduje wysokość dochodu gospodarstwa domowego. Łączny średni miesięczny dochód dwuosobowego gospodarstwa domowego wnioskodawczyń w okresie 3 miesięcy przed złożeniem deklaracji wynosił 3 273,17 zł. Łączny dochód uprawniający do uzyskania pomocy mieszkaniowej w formie najmu socjalnego lokalu w dwuosobowym gospodarstwie domowym, zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1 uchwały (w brzmieniu obowiązującym do 30.06.2021 r.), nie może przekraczać kwoty 2 647,42 zł. Natomiast łączny dochód uprawniający do uzyskania pomocy mieszkaniowej w formie najmu lokalu na czas nieoznaczony w dwuosobowym gospodarstwie domowym, w którym przynajmniej jedna osoba jest osobą z niepełnosprawnością, zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 3 lit. a uchwały (w brzmieniu obowiązującym do 30.06.2021 r.), nie może przekraczać kwoty 5 883,16 zł.
Organ zaznaczył, że S. i N. M. spełniają kryterium dochodowe, o którym mowa w przepisie § 5 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 3 lit. a ww. uchwały do udzielenia pomocy mieszkaniowej w formie zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony. Ponieważ jednak obie wnioskodawczynie są studentkami, ich wniosek został rozstrzygnięty odmownie.
W skardze na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] m.st. Warszawy S. M. wniosła o jej uchylenie. Zaznaczyła, że odmówiono jej prawa do najmu lokalu komunalnego, ponieważ obie z siostrą posiadają status studenta. Zarząd Dzielnicy [...] powołując się na Ustawę o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 611 ze zm.) zinterpretował miejsce jej zamieszkania jako miejsce do krótkotrwałego pobytu. Jednakże w jej odczuciu akademik stał się jej domem, co zmienia jego przeznaczenie. W Domu Studenta nr [...] skarżąca mieszka nieprzerwanie od 2017 roku (wcześniej przez 5 lat w Domu studenta nr [...]). Skarżąca posiada ze sobą wszystkie rzeczy, załatwia w Warszawie wszystkie sprawy, łącznie ze świadczeniami dla osoby niepełnosprawnej z MOPS, rozlicza się również w urzędzie skarbowym na terenie Warszawy. Obecne jej życie wiąże się wyłącznie z tym miejscem.
Dom na wsi traktuje jako dom rodzinny, do którego przyjeżdża sporadycznie, odwiedzając mamę i brata. Akademik traktuje jak zwykłe miejsce przeznaczone do wynajmu, z tą różnicą, że aby móc się o niego ubiegać w pierwszej kolejności musiała otrzymać status studenta. Skarżąca zaznaczyła, że w Domu Studenta posiada takie warunki mieszkaniowe, jakich nigdy nie miała we własnym domu rodzinnym, gdyż pochodzi z ubogiej rodziny. Siostra skarżącej pełni funkcję jej asystenta, gdyż jest osobą ze znacznym stopniem niepełnosprawności z tytułu uszkodzenia narządu wzroku. Zdaniem skarżącej, zamieszkiwanie w Domu Studenta nie różni się niczym od zamieszkiwania w wynajętym mieszkaniu pod względem warunków; jedyną różnicą jest fakt niższej ceny i większego metrażu dla osób z niepełnosprawnością.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, alternatywnie o jej oddalenie podkreślając, że przepis § 7 wprost uniemożliwia udzielenie skarżącej pomocy mieszkaniowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga nie mogła zostać odrzucona, gdyż przedmiotowa sprawa podlega kognicji wojewódzkiego sądu administracyjnego. Tezę tę potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 21 lipca 2008 r. sygn. akt I OPS 4/08 (opubl. na orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazał w niej, że uchwała Zarządu Dzielnicy odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego z zasobu gminy, jest innym niż prawo miejscowe aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jest to rozstrzygnięcie indywidualne, gdyż rozstrzyga, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy.
Skarga podlegała zatem rozpoznaniu merytorycznemu przez Sąd Administracyjny, lecz nie mogła zostać uwzględniona z poniżej przedstawionych przyczyn:
Ustalony na dzień wydania uchwały stan faktyczny był bezsporny: skarżąca posiadała status studenta i zamieszkiwała na tej podstawie w Domu Studenta nr [...] Uniwersytetu [...].
Przepis § 7 ust. 2 pkt 3 ww. uchwały Nr XXIII/669/2019 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy stanowi, że kryterium metrażowe określone w § 7 ust. 1, nie dotyczy osób zamieszkujących od co najmniej od 2 lat w pomieszczeniach przeznaczonych do krótkotrwałego pobytu osób, jeżeli przez ten czas rozliczają podatek dochodowy od osób fizycznych w urzędzie skarbowym na terenie Miasta, bez względu na to, czy osoby te osiągają dochód, z zastrzeżeniem, że wnioskodawca nie jest uczniem lub studentem.
Literalna treść cytowanego przepisu eliminuje więc skarżącą z możliwości udzielenia jej pomocy mieszkaniowej. Zamieszkuje ona bowiem wraz z siostrą w pomieszczeniu przeznaczonym do krótkotrwałego pobytu osób (Dom Studencki Nr [...] Uniwersytetu [...]) oraz posiada (tak jak i jej siostra) status studentki, przez co nie spełnia warunków do udzielania pomocy mieszkaniowej.
Status studenta wyklucza – sam przez się - możliwość udzielenia skarżącej pomocy mieszkaniowej z zasobów miasta, nie ma więc znaczenia, że skarżąca w związku z wadą wzroku posiada orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu znacznym, że spełnia kryterium wysokości dochodu gospodarstwa domowego oraz że płaci podatki w Warszawie.
Sąd w pełni rozumie trudną sytuację faktyczną skarżącej, jednakże Sąd nie ma możliwości wpływania na treść przepisów i zasad przyznawania pomocy mieszkaniowej, uchwalanych przez organy.
Zadaniem Sądu Administracyjnego jest tylko i wyłącznie kontrola legalności zaskarżonej uchwały, zatem czy obowiązujące (w dacie orzekania przez organ) przepisy zostały prawidłowo zastosowane w sprawie skarżącej. Na tak postawione pytanie należało odpowiedzieć twierdząco, gdyż § 7 ust. 2 pkt 3 ww. uchwały Nr XXIII/669/2019 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, jednoznacznie eliminuje osoby, będące studentami, z kręgu osób, mogących skutecznie ubiegać się o pomoc mieszkaniową z zasobu miasta.
Oceny tej nie zmienia fakt, że po wydaniu uchwały i zaskarżeniu jej do tutejszego Sądu, skarżąca – według oświadczenia pełnomocnika- z dniem [...] utraciła status studenta. Sąd Administracyjny ocenia bowiem stan faktyczny i prawny na dzień wydania zaskarżonego aktu prawnego, a wówczas skarżąca posiadała status studenta. Zmiana okoliczności sprawy dopiero w toku postępowania przed sądem administracyjnym nie ma i nie może mieć wpływu na ocenę legalności i prawidłowości zaskarżonej uchwały
Mając na względzie stan prawny i przedstawione rozważania, Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art.151 p.p.s.a.