Uzasadnienie
Komendant Główny Policji postanowieniem z dnia [...] października 2009 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 74 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej: kpa, po rozpatrzeniu wniosku A. S. z dnia [...] października 2009 r., odmówił wymienionemu wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy prowadzonej w związku ze zwolnieniem A. S. ze służby w Policji. W ocenie Komendanta Głównego Policji wnioskodawca nie wykazał istnienia ważnego interesu, przemawiającego za uwzględnieniem jego żądania.
Pismem z dnia [...] listopada 2009 r. A. S. wniósł do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zażalenie na przedmiotowe postanowienie, wskazując, iż odmowa wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy utrudnia mu realizację uprawnień, jakie przysługują mu w związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie jego zwolnienia ze służby.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 127 § 2 i art. 144 w zw. z art. 74 § 2 kpa, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpatrzeniu zażalenia A. S., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Komendanta Głównego Policji.
W uzasadnieniu postanowienia Minister wyjaśnił, iż [...] czerwca 2009 r. Komendant Główny Policji wszczął postępowanie w sprawie rozwiązania stosunku służbowego z A. S., zaś pismem z dnia [...] września 2009 r. organ poinformował wymienionego o przysługujących mu uprawnieniach, jakie wynikają z art. 10 kpa. Zdaniem Ministra, wnioskodawca żądając przesłania mu uwierzytelnionych odpisów z akt tego postępowania nie wykazał istnienia ważnego interesu przemawiającego za jego uwzględnieniem, jak również tego, iż nie ma on możliwości sporządzenia żądanych odpisów z akt sprawy, a sama konieczność posiadania uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów z akt administracyjnych nie jest wystarczającym uzasadnieniem istnienia ważnego interesu strony.
W ocenie organu odwoławczego strona postępowania nie może żądać, aby organ sporządził odpisy z akt sprawy, następnie uwierzytelnił je i dostarczył zainteresowanemu, albowiem taki obowiązek na organie nie ciąży.
Pismem z dnia 12 lutego 2010 r. A. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2009 r.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż udostępnienie mu materiałów postępowania w formie kserokopii przesłanych do miejsca jego zamieszkania jest mu niezbędne w celu wniesienia odwołania od rozkazu o zwolnieniu go ze służby w Policji, dodając, iż sytuacja finansowa, w której się znajduje nie pozwala mu na wyjazd z miejsca zamieszkania w celu zapoznania się z aktami prowadzonego postępowania w siedzibie organu - W. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Sąd analizuje zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem materialnym i formalnym, obowiązującym w dacie wydania tej decyzji.
Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W zakresie udostępniania stronie akt postępowania administracyjnego przepis art. 73 kpa przewiduje dwa odrębne stany faktyczno-prawne i związane z nimi obowiązki organu administracji publicznej. Zgodnie z § 1 organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie w każdym stadium postępowania przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. W myśl natomiast § 2 strona może żądać uwierzytelnienia sporządzanych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Przepis art. 73 § 1 kpa, przyznaje stronom postępowania administracyjnego prawo do przeglądania akt sprawy, prawo do sporządzania z nich notatek lub odpisów. Na podstawie tego przepisu organ nie ma obowiązku sporządzania wskazywanych odpisów i dostarczania ich stronom.
W konsekwencji, na podstawie tego przepisu stronie nie przysługuje prawo do żądania, aby organ administracji sporządził dowolnie określone przez stronę odpisy dokumentów znajdujących się w aktach sprawy i dostarczył je stronie.
Strona postępowania może domagać się natomiast uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów dokumentów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy odpisów uwierzytelnionych, ale tylko wtedy, gdy uzasadni to swoim ważnym interesem (art. 73 § 2 kpa). Obowiązek sporządzania uwierzytelnionych odpisów i przesłania ich stronie obciąża organ administracji.
Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, że wniosek skarżącego sformułowany, jako przesłanie mu uwierzytelnionych odpisów akt postępowania administracyjnego, obejmował żądanie oparte na art. 73 § 2 kpa, a więc żądanie wydania uwierzytelnionych odpisów.
Dla oceny wniosku skarżącego ma więc zastosowanie przepis art. 73 § 2 kpa. W konsekwencji, strona żądając doręczenia uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy ma obowiązek wykazać w tym swój ważny interes. Ustalenie ważnego interesu strony należy do organu administracji.
Ważnym interesem strony, może być posiadanie uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów tak dla potrzeb prowadzonego postępowania, jak i w celu wykorzystania ich w innych postępowaniach. Uzasadnienie żądania przesłania uwierzytelnionych materiałów postępowania chęcią zaznajomienia się z aktami w miejscu zamieszkania jest niewystarczającym uzasadnieniem ważnego interesu posiadania uwierzytelnionych odpisów dokumentów z akt administracyjnych.
Zobowiązanie organu do zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania i umożliwienie jej przed wydaniem decyzji wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, nie oznacza, że strona ma alternatywną wobec tego uprawnienia możliwość żądania wydania uwierzytelnionych odpisów z całości akt postępowania administracyjnego. Akta sprawy udostępnia się stronie, co do zasady, w siedzibie organu administracji publicznej. Jednakże organ może, w ramach pomocy prawnej, przesłać akta sprawy innemu organowi. Jeśli strona wskazuje na utrudnienia w dotarciu do siedziby organu i zapoznaniu się z aktami postępowania administracyjnego, organ zwraca się w takiej sytuacji do właściwego terenowego organu administracji rządowej o dokonanie stosownych czynności w tym zakresie w trybie art. 52 kpa.
Skarżący w piśmie z dnia [...] października 2009 r., jak też w zażaleniu, nie wskazywał na trudności w zapoznaniu się z aktami sprawy. Poinformował jedynie, że będzie korzystał z przysługujących mu uprawnień w postępowaniu administracyjnym i jednocześnie zażądał przesłania mu uwierzytelnionych akt tego postępowania.
W świetle przedstawionych Sądowi akt sprawy, dopiero na etapie skargi do Sądu A. S. podniósł, iż jego sytuacja finansowa nie pozwala mu na wyjazd z miejsca zamieszkania do W. z powodu braku środków. W takiej sytuacji należy uznać, iż zaskarżone postanowienie i postanowienie je poprzedzające odpowiadają prawu, z tej racji, że żądanie skarżącego nie było oparte na ważnym interesie, który jest konieczny do wydania uwierzytelnionych odpisów akt postępowania.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.