Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. Nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy decyzję podjętą w dniu [...] stycznia 2007 r. i odmówił przyznania pani H. H. świadczenia w drodze wyjątku.
W uzasadnieniu do ww. decyzji Prezes ZUS podniósł, że przyznanie świadczenia na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z roku 2004 Nr 39, poz. 353 ze zm.) jest możliwe, jeżeli wnioskodawca spełnia następujące warunki:
- 1. jest lub był osobą ubezpieczoną lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym;
- 2. nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczeń wskutek szczególnych okoliczności;
- 3. nie może podjąć pracy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek;
- 4. nie ma niezbędnych środków utrzymania.
Prezes ZUS wyjaśnił również, że do przyznania świadczenia w drodze wyjątku wszystkie przesłanki, o jakich mowa w tym przepisie, powinny być spełnione łącznie. Brak spełnienienia przez wnioskodawcę którejkolwiek z przesłanek wyklucza możliwość przyznania mu świadczenia w drodze wyjątku. W ocenie Prezesa ZUS pani H. H. nie spełnia warunków do przyznania świadczenia z art. 83 cyt. ustawy. Skarżąca w chwili wydawania decyzji miała 59 lat i nie została uznana przez lekarza orzecznika ZUS za osobę niezdolną do pracy, nie spełniła zatem przesłanki całkowitej niezdolności do pracy ze względu na wiek lub stan zdrowia. Ponadto Prezes ZUS stwierdził, że podnoszone przez odwołującą się trudne warunki materialne nie stanowią wystarczającego uzasadnienia do przyznania świadczenia w drodze wyjątku, gdyż świadczenie to nie ma charakteru socjalnego.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi H. H. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca wskazała, że posiada liczne przerwy w pracy, ponieważ musiała najpierw opiekować się niepełnosprawną córką, zaliczoną do pierwszej grupy inwalidztwa, a następnie mężem, który jest poważnie chory i wymaga stałej opieki. Skarżąca podkreśliła także swoją niezwykle trudną sytuację materialną. Utrzymuje się bowiem z niewielkiej renty męża, którego miesięczne wydatki na leki są bardzo duże. Sytuacja jest dramatyczna i nie pozwala jej na godne życie.
W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Przepis ten określa ściśle cztery warunki, które muszą być spełnione razem, aby osoba starająca się o świadczenie w drodze wyjątku mogła je otrzymać.
W sprawie jest bezsporna trudna sytuacja życiowa i materialna skarżącej. Była ona także osobą ubezpieczoną. Jednak należy podnieść, że art. 83 ust. 1 zawiera dwie okoliczności, które powinny być zbadane w postępowaniu, a więc dana osoba nie może podjąć pracy ze względu na:
- - całkowitą niezdolność do pracy
- - lub wiek.
Gdy chodzi o całkowitą niezdolność do pracy, to musi być ona stwierdzona orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS. Inne orzeczenia czy subiektywne przeświadczenia o tym, że jest się chorym, słabym i niezdolnym do pracy nie dają takiego uprawnienia. Jak wynika z akt sprawy, wobec skarżącej lekarz orzecznik ZUS nie orzekł całkowitej niezdolności do pracy. Jednocześnie w chwili wydawania decyzji skarżąca miała 59 lat podczas, gdy zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wiek, od którego można przyznać emeryturę wynosi 60 lat. Tak więc skarżąca nie spełniła trzeciego warunku wymienionego w przepisie art. 83 ust. 1 ww. ustawy.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.