Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 23 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 500/16, starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał skarżącemu W. M. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
Okręgowa Rada Adwokacka w [...] wyznaczyła na pełnomocnika skarżącego W. M. adwokata M. T. Pismem z dnia 14 listopada 2016 r. skarżący cofnął pełnomocnictwo dla wskazanego wyżej pełnomocnika.
Wnioskiem z dnia 24 kwietnia 2017 r. skarżący wystąpił do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
Postanowieniem z dnia 8 maja 2017 r. starszy referendarz sądowy umorzył postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy, wskazując, że skarżącemu przyznano już prawo pomocy i prawo to nie zostało cofnięte oraz że rozpoznanie ponownie złożonego wniosku jest zbędne.
Od postanowienia tego skarżący wniósł sprzeciw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 P.p.s.a. (w tym od postanowień o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy wydanych na podstawie art. 258 § 1 pkt 7 P.p.s.a.), sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu i rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 2 i § 3 P.p.s.a.).
Stosownie do treści art. 243 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Podkreślenia wymaga, że prawomocne orzeczenie wydane w przedmiocie prawa pomocy wyklucza rozpoznanie następnego wniosku złożonego w tym samym postępowaniu sądowoadministracyjnym, przez tę samą stronę, w tym samym zakresie, opartego na tych samych podstawach faktycznych.
Taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie.
Postanowieniem z dnia 23 maja 2016 r. starszy referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata oraz w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Do chwili obecnej, prawo to nie zostało skarżącemu cofnięte na podstawie art. 249 ustawy P.p.s.a. Powyższe oznacza, że w toku całego postępowania sądowego (aż do jego prawomocnego zakończenia) skarżący zwolniony jest od kosztów sądowych, natomiast fakt, iż skarżący cofnął pełnomocnictwo wyznaczonemu adwokatowi nie oznacza, że przyznane mu prawo pomocy zostało cofnięte bądź wygasło.
Wyjaśnić należy, że wojewódzkie sądy administracyjne rozpoznają wyłącznie wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Wyznaczaniem adwokatów, w przypadku przyznania przez sąd stronie prawa pomocy w tym zakresie, zajmuje się natomiast właściwa okręgowa rada adwokacka, w tym przypadku Okręgowa Rada Adwokacka w [...] (art. 253 § 1 P.p.s.a.). Do tego organu należy kierować ewentualne wnioski o zmianę wyznaczonego adwokata. Na marginesie należy wskazać, że pismem z dnia 5 czerwca 2017 r. Okręgowa Rada Adwokacka w W. poinformowała Sąd, iż przychyliła się do wniosku skarżącego o zmianę pełnomocnika.
Z tych względów skarżący nie może skutecznie domagać się ponownego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Rozpoznanie ponownie złożonego przez skarżącego wniosku jest zatem zbędne. Stosownie zaś do treści art. 249a P.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
Zaskarżone sprzeciwem postanowienia referendarza sądowego należało zatem utrzymać w mocy.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. art. 249a w związku z art. 260 § 1 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.