Uzasadnienie
I.P. zwróciła się do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o przyznanie renty dla niej i dla córki S. po zmarłym mężu i ojcu dziecka, w drodze wyjątku.
W dniu [...] września 2004 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydał dwie decyzje odmawiające przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku, dla I.P. i dla jej córki S. W uzasadnieniu podano, iż wnioskodawczyni jest osobą w pełni zdolną do pracy, zatem nie może ubiegać się o świadczenie przeznaczone wyłącznie dla osób całkowicie niezdolnych do pracy.
Powodem odmowy przyznania renty dla małoletniej S., ur. [...] maja 1992 r., był fakt, iż zmarły [...] marca 2004 r. w wieku 35 lat ojciec dziecka wykazał 6 lat i 10 miesięcy ubezpieczenia, z tego na 10 - lecie przed zgonem - 1 rok i 7 miesięcy, zaprzestał zatrudnienia na 8 lat przed zgonem. Zdaniem organu wnioskodawczyni nie wykazała żadnych okoliczności szczególnych, które usprawiedliwiałyby tak długą przerwę w ubezpieczeniu.
W dniu 16 września 2004 r. I.P. skierowała do Prezesa ZUS, w imieniu córki S. i własnym, dwa wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając wydanym decyzjom, iż są nieuzasadnione i krzywdzące. Twierdziła, iż nie może podjąć pracy z uwagi na jej brak i że nie ma środków niezbędnych dla utrzymania koniecznego dla siebie i córki w wieku 9 lat.
Jako przedstawicielka ustawowa córki wskazywała, iż ojciec dziecka w ostatnim okresie nie pracował, gdyż chorował na nowotwór [...].
W odpowiedzi na wezwanie organu zainteresowana przesłała dokumentację dotyczącą choroby i leczenia męża, która została przedstawiona lekarzowi orzecznikowi ZUS. Orzeczeniem lekarza orzecznika z dnia [...] grudnia 2004 r. ojciec dziecka został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy od miesiąca marca 2003 r. W uzasadnieniu orzeczenia lekarz stwierdził, że P. P. zmarł z powodu raka [...] od marca 2003 r.
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] września 2004 r., wskazując, iż nadal ostatnio udowodniony okres ubezpieczenia ojca dziecka przypada na dzień 1 lutego 1996 r., natomiast całkowita niezdolność do pracy została orzeczona od miesiąca marca 2003 r., tj. po upływie 7 lat i 2 miesięcy od ustania ubezpieczenia. Zdaniem organu niewykonywanie zatrudnienia przez tak długi okres nie może być uznane za szczególną okoliczność, na skutek której ojciec dziecka nie spełnił warunków do świadczenia ustawowego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego działająca w imieniu małoletniej S.P. jej matka I.P. wniosła o uchylenie decyzji z dnia [...] stycznia 2005 r. zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu swego stanowiska procesowego przywołał argumenty zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Stanowisko to podtrzymał w piśmie z dnia [...] maja 2005 r., ustosunkowując się do argumentów zawartych w piśmie skarżącej z dnia 26 marca 2005 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności zaskarżonego aktu z prawem obowiązującym w dacie jego wydania.
Skarga analizowana w aspekcie tych podstaw zasługuje na uwzględnienie, jednakże z zupełnie innych powodów, aniżeli tych, które zostały w niej zawarte. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego także wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze.
W rozpatrywanej sprawie, jak już wyżej wskazano, organ wydał w dniu [...] września 2004 r. dwie decyzje odmawiające przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku dla I.P. i dla jej córki S. P., obie oznaczone znakiem [...]. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, o co zwróciła się I.P., w imieniu małoletniej S. i swoim własnym, Prezes ZUS decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] września 2004 r., nie wskazując w istocie którą z decyzji wydanych w przedmiotowej sprawie tegoż właśnie dnia. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji można wprawdzie wnosić, że chodzi o decyzję odmawiającą przyznania renty rodzinnej dla małoletniej S.P., jednakże brak pewnego, niebudzącego wątpliwości wskazania adresata tej decyzji czyni działania organu mało czytelnymi. Decyzja niezawierająca, jak wymaga tego przepis art. 107 § 1 Kpa, precyzyjnego oznaczenia strony, której dotyczy, nie może funkcjonować w obrocie prawnym, dlatego podlega ona uchyleniu.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w wyroku. W oparciu o przepis art. 152 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości.