Uzasadnienie
Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w P. decyzją nr [...] z dnia [...] października 2007 r., wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 41 ust. 6 i 8 w związku z art. 37a ust. 1 oraz art. 13 ust. 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398), orzekł o obowiązku uiszczenia przez J. K. wraz ze wszystkimi zamieszkującymi z nim osobami, oprócz opłat za używanie lokalu w S. przy ul. Z. [...] i opłat pośrednich, odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za zajmowany lokal mieszkalny, począwszy od dnia [...] czerwca 2005 r.
W postępowaniu administracyjnym organ ustalił, iż przedmiotowy lokal został przydzielony J. K., obecnie emerytowi wojskowemu, na podstawie imiennego nakazu przydziału nr [...] z dnia [...] maja 1980 r. Na podstawie zaświadczenia Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta S. z dnia [...] lutego 2006 r. organ uzyskał informację, iż w lokalu zameldowani są: skarżący wraz z żoną i dwoma synami.
Decyzją Szefa Wojskowego Rejonowego Zarządu Kwaterunkowo Budowlanego w P. z dnia [...] sierpnia 1990 r., uzupełnioną decyzją z dnia [...] maja 1992 r., J. K. uzyskał pomoc finansową na budowę domu jednorodzinnego, a następnie decyzją z dnia [...] maja 1995 r. powyższa pomoc finansowa została zamieniona za bezzwrotną. Z uwagi na treść przepisów art. 41 ust. 2 pkt 2 oraz art. 87 ust. 1 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, zobowiązujących żołnierza służby stałej, który nabył prawo do emerytury wojskowej i skorzystał m.in. z pomocy finansowej, wypłaconej w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do 31 grudnia 1995 r., do przekazania zajmowanego lokalu mieszkalnego do dyspozycji Agencji, Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w P. pismem z dnia [...] marca 2005 r., doręczonym [...] kwietnia 2005 r., wezwał J. K. wraz z osobami wraz z nim zamieszkującymi do dobrowolnego opuszczenia lokalu w terminie 30 dni od dnia doręczenia ww. wezwania.
Pomimo upływu wyznaczonego terminu zobowiązany nie wykonał ciążącego na nim obowiązku dlatego też Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w P. decyzją z dnia [...] października 2005 r., utrzymaną w mocy decyzją Prezesa WAM z dnia [...] grudnia 2005 r. orzekł o zwolnieniu przez J. K. zajmowanego lokalu mieszkalnego przy ul. Z. [...] w S. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 czerwca 2006 r. oddalił skargę J. K. na ww. decyzję Prezesa WAM.
Z uwagi na fakt, iż zobowiązany nadal nie opuścił zajmowanego lokalu Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w P., mając za podstawę art. 41 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, stanowiący, iż w przypadku niedopuszczenia lokalu mieszkalnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia osobom zobowiązanym wezwania do opuszczenia lokalu Agencji przysługuje oprócz opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich odszkodowanie w wysokości 200 % wartości opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc, wszczął w dniu [...] listopada 2006 r. postępowanie w przedmiocie nałożenia odszkodowania za zajmowanie przedmiotowego lokalu mieszkalnego.
Następnie decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. organ nałożył na skarżącego i osoby wraz z nim zamieszkujące od dnia [...] maja 2005 r. obowiązek uiszczania co miesiąc odszkodowania, o którym mowa w art. 41 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. W wyniku odwołania skarżącego, decyzją z dnia [...] października 2007 r., Prezes WAM uchylił decyzję I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W ocenie organu II instancji obowiązek uiszczania opłat i odszkodowania za zajmowanie lokalu należy nałożyć z początkiem miesiąca następującego po upływie 30 dniowego terminu określonego w wezwaniu.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w P. decyzją z dnia [...] października 2007 r. ustalił, iż zgodnie z art. 41 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP należne Agencji odszkodowanie miesięczne przysługuje od dnia [...] czerwca 2005 r. Ponadto wyjaśnił, iż szczegółowe wyliczenie wysokości należnego odszkodowania za poszczególne okresy nastąpi odrębnym pismem. Pismo to z dnia [...] października 2007 r. znak [...] informujące skarżącego, o obowiązku wynikającym z ww. decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w P. zostało doręczone skarżącemu wraz z decyzją I instancji.
Po rozpatrzeniu odwołania J. K. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 13 ust. 7 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] października 2007 r.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. K. wniósł o jej uchylenie. Jego zdaniem, art. 37a ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP wymaga dla skuteczności domagania się odszkodowania w wysokości 200 % wartości opłat za używanie lokalu wydania decyzji w sprawie opróżnienia lokalu oraz wysokości należnych opłat i odszkodowań. Podniósł, że czym innym jest kwestia opróżnienia lokalu, a czym innym kwestia finansowa dotycząca wysokości należnych opłat i odszkodowań. Podkreślił, iż nie można przyjąć, że decyzja organu w sprawie opróżnienia lokalu określiła wysokość należnych opłat i odszkodowań. Skoro więc decyzję w tym przedmiocie ustalającą wysokość należnych opłat i odszkodowań w stosunku do niego organ wydał dopiero w lipcu 2007 r. niezrozumiałe jest dlaczego zobowiązany jest on do zapłaty odszkodowania od maja 2005 r.
W odpowiedzi na skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne oraz prawne zawarte w zaskarżonej decyzji. Podkreślił, iż przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP ściśle regulują tryb postępowania w sprawach przekazania zajmowanych lokali do dyspozycji Agencji przez byłych żołnierzy służby stałej, którzy nabyli prawo do emerytury wojskowej i otrzymali określoną pomoc finansową. Dotyczy to też sposobu obliczania momentu, od którego Agencji przysługuje 200 % odszkodowanie. Ponadto organ wyjaśnił, iż skoro w obrocie prawnym istniała już ostateczna decyzja o zwolnieniu zajmowanego lokalu mieszkalnego, organ I instancji mógł tylko wydać decyzję o obowiązku uiszczania opłat za używanie lokalu. W przeciwnym razie wydana decyzja byłaby obarczona wadą powodującą jej nieważność.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, ale z powodów odmiennych, aniżeli podnosi skarżący. Zezwala na to treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), a mianowicie, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany granicami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z treścią art. 41 ust. 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.) w przypadku nieopuszczenia lokalu mieszkalnego przez osoby, o których mowa w ust. 1-5, wraz z osobami wspólnie zamieszkującymi, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia tym osobom wezwania wydanego przez dyrektora oddziału regionalnego Agencji do opuszczenia lokalu mieszkalnego, Agencji przysługuje, oprócz opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich, odszkodowanie w wysokości 200 % wartości opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc. Natomiast ust. 8 tego artykułu stanowi, iż w zakresie spraw, o których mowa w ust. 6 i 7, przepis art. 37a ust. 2 stosuje się odpowiednio.
Stosownie natomiast do treści art. 37a ust. 2 cytowanej ustawy dyrektor oddziału regionalnego Agencji wydaje decyzję w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego oraz wysokości należnych opłat i odszkodowań.
Cytowany przepis wyraźnie wskazuje na rozstrzygnięcie w tym zakresie w formie decyzji administracyjnej. Oznacza to, iż organ nie ma możliwości decydowania o odstąpieniu od tej formy rozstrzygnięcia i ustalaniu któregokolwiek obowiązku, czy też jego elementu, w drodze odrębnego pisma.
Skoro w ust. 2 art. 37a powołanej wyżej ustawy ustawodawca wyraźnie stanowi, iż decyzja powinna określać wysokość należnych opłat i odszkodowań, to nie wystarczy samo potwierdzenie tego faktu i określenie momentu, od którego taki obowiązek istnieje. Ustawa bowiem wyraźnie wskazuje, iż należy określić wysokość należnych opłat i odszkodowań. Brak określenia konkretnej wysokości kwoty należnych opłat za używanie lokalu oraz opłat pośrednich i kwoty odszkodowania, narusza przepisy prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy.
Podkreślenia wymaga, iż nie stanowi prawidłowego wykonania przepisu art. 37a ust. 2 określenie konkretnej wysokości opłat i odszkodowania w odrębnym piśmie. Pismo jako takie nie może nakładać na stronę żadnych uprawnień i obowiązków. Tylko decyzja administracyjna jest aktem, który takie skutki wywołuje i tylko ona jest podstawą do dochodzenia w stosunku do jej adresata roszczeń. Stąd też by organ mógł skutecznie dochodzić od skarżącego należnego odszkodowania, a z drugiej strony, by skarżący mógł poddać kontroli instancyjnej rozstrzygnięcie organu w tym zakresie, niezbędne jest wydanie decyzji administracyjnej.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a w zw. art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 powołanej ustawy Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonego orzeczenia.