Uzasadnienie
M.N. wraz ze skargą na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] w [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jego sytuacja materialna jest trudna i rozpoczęła się trakcie trwania studiów. Zaznaczył, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe w wynajętym mieszkaniu i w związku z tym koszty jego utrzymania obciążają jego niewielki budżet.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, że utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w kwocie 2.070 zł miesięcznie. Posiada nieruchomość – 24 m2, w którym obecnie zamieszkuje wyłącznie jego babcia (dożywotnio). On sam wynajmuje mieszkanie. Posiada samochód osobowy. Nie ma żadnych oszczędności, papierów wartościowych, czy wierzytelności. Do zobowiązań i stałych wydatków zaliczono comiesięczną opłatę za wynajem mieszkania – 700 zł, comiesięczną opłatę za media – 30 zł, ubezpieczenie samochodu – 900 zł rocznie, kredyt na sprzęt AGD – 60 zł miesięcznie, wynajem miejsca postojowego – 100 zł miesięcznie oraz comiesięczną opłatę za komunikację miejską – 45 zł.
Mając powyższe na względzie zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.); zwanej dalej P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona rzeczywiście nie posiada środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże to w sposób przekonywujący. Instytucja prawa pomocy jest zatem wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach.
Zwrócić należy uwagę, że prawo dostępu do sądu nie oznacza konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej, czy zwolnienia od kosztów sądowych. Stosownie do treści art. 199 P.p.s.a., generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Dlatego też pomoc państwa, wyrażona w przepisach o prawie pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, skierowana jest do osób, które albo mają bardzo niskie dochody, albo ich w ogóle nie posiadają, tj. do osób, które z uwagi na bardzo ciężką sytuację materialną, często nie mają zaspokojonych nawet podstawowych potrzeb życiowych.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli dysponuje jakimkolwiek stałym miesięcznym dochodem przewyższającym ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę.
Sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiedzialny za zasadność i legalność ich wydatkowania, ma obowiązek zbadania, czy strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy, rzeczywiście spełnia przesłanki do przyznania jej tego prawa.
Analizując treść oświadczenia zamieszczonego we wniosku o przyznanie prawa pomocy należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Jak wynika ze złożonego wniosku skarżący posiada stałe dochody w wysokości 2.070 zł miesięcznie. Stałe podstawowe koszty utrzymania (czynsz, media) oraz wydatki związane z opłatą za ubezpieczenie samochodu, kredyt za sprzęt AGD, opłatę za wynajem miejsca postojowego oraz za bilet komunikacji miejskiej, które stanowią łącznie 1.010 zł, nie wyczerpują całego miesięcznego dochodu gospodarstwa domowego strony.
Podkreślić należy, że na obecnym etapie postępowania skarżący jest zobowiązany do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 200 zł.
W ocenie referendarza sądowego powyższe okoliczności wykluczają możliwość uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1, § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.