Uzasadnienie
K. M. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych, a do takich należy wymieniona sprawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Koszty sądowe obejmują zarówno opłaty sądowe (wpis i opłatę kancelaryjną) jak i zwrot wydatków (art. 211 w zw. z art. 212 § 1 powołanej ustawy). Na mocy powołanego przepisu skarżący z mocy prawa zwolniony jest w niniejszej sprawie od ponoszenia kosztów sądowych w toku całego postępowania, a zatem zarówno przed sądem pierwszej instancji - Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, jak i sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym. W związku z tym, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie podlega ocenie w odniesieniu do przesłanek określonych w ustawie i winien być oddalony.
Z tego względu, na podstawie art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. d ppsa orzeczono, jak w pkt. 1 postanowienia.
Odnosząc się do wniosku o ustanowienie adwokata wskazać należy, że zgodnie z art. 262 ppsa przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi tylko ustanowienie adwokata, przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną i dwiema niepełnoletnimi córkami.
W rubryce nr 10 formularza oświadczył, że na wspólny dochód składa się uzyskiwane przez niego wynagrodzenie w wysokości około 3.000 zł netto, wynagrodzenie żony około 1.300 zł netto oraz około 153 zł zasiłku pielęgnacyjnego córki. Podał, że posiada jednorodzinny budynek mieszkalny wraz z gruntem (nie wskazano wielkości powierzchni), nabyty po zaciągnięciu kredytu hipotecznego. Z załączonej kopii umowy kredytowej wynika, że kredyt w wysokości 80.000 zł udzielony został na częściowe sfinansowanie nabycia tego domu jednorodzinnego, a wysokość miesięcznej raty do roku 2023 wynosi 711,93 zł. Oświadczył, że poza przedmiotami codziennego użytku żadnego majątku on i rodzina nie posiadają.
Z uwagi na to, że informacje zawarte w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zawierały wszystkich danych niezbędnych do dokonania pełnej oceny rzeczywistych możliwości płatniczych wnioskodawcy, pismem z dnia 4 lipca 2008 r. wnioskodawca wezwany został do nadesłania w terminie 14 dni: zaświadczenia pracodawcy o wysokości średniego miesięcznego wynagrodzenia brutto uzyskanego przez niego oraz żonę z okresu ostatnich trzech miesięcy, wyciągu z posiadanych rachunków bankowych skarżącego i żony z okresu ostatnich dwóch miesięcy, kserokopii dokumentów wskazujących wysokość ponoszonych miesięcznie stałych opłat związanych z eksploatacją domu, w tym także opłat za gaz i energię, oświadczenia, czy poza kredytem hipotecznym posiada inne zobowiązania pieniężne.
W odpowiedzi na wezwanie skarżący nie nadesłał żadnego z żądanych dokumentów. Oświadczył, że remont zakupionego budynku mieszkalnego pochłania znaczne kwoty oraz zajmuje wiele czasu i w związku z tym nie jest w stanie zgromadzić wymaganych dokumentów.
Instytucja prawa pomocy stanowi realizację konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Prawo to powinno być przyznawane wówczas, gdy strona jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Ocena, czy spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy, następuje na podstawie informacji i dokumentów przedstawionych przez stronę. Sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzania z urzędu postępowania w celu uzyskania odpowiednich dokumentów poświadczających rzeczywistą sytuację finansową i możliwości płatnicze osoby wnioskującej o przyznanie prawa pomocy. To na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Wnioskodawca powinien być zatem zainteresowany udokumentowaniem swojej sytuacji materialnej. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wysokość dochodu miesięcznego podana została jedynie w przybliżeniu, bez udokumentowania. Nie nadesłano też dokumentów wskazujących na wysokość stałych miesięcznych wydatków. Podana zaś w przybliżeniu kwota 4.453 zł netto miesięcznego dochodu czteroosobowej rodziny, nawet przy uwzględnieniu konieczności ponoszenia wydatku w postaci raty kredytu hipotecznego nie pozwala przyjąć, że wykazano spełnienie ustawowej przesłanki. Przedstawione informacje są niepełne. Dla dokonania zaś oceny sytuacji finansowej i możliwości płatniczych strony konieczne jest dysponowanie dokładnymi danymi o dochodach i wydatkach, a w przypadku jakichkolwiek wątpliwości również dokumentami źródłowymi w tym zakresie. Wnioskodawca nie wykazał (nie udokumentował), że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uniemożliwia poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ppsa orzeczono, jak w pkt. 2 postanowienia.