Uzasadnienie
Minister Pracy i Polityki Społecznej postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r., na podstawie art. 59 § 2 w związku z art. 58 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku L. I. z dnia [...] stycznia 2014 r. odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego. W uzasadnieniu wskazał, że w piśmie z dnia [...] października 2014 r. radca prawny D. D., działając jako pełnomocnik L. I., wyraził niezadowolenie z decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania L. I. prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Do odwołania nie załączył pełnomocnictwa uprawniającego do działania w imieniu strony. Pismem z dnia 4 listopada 2014 r. D. D. został wezwany do uzupełnienia braków formalnych pisma z dnia [...] października 2014 r. w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania poprzez przedstawienie dokumentu pełnomocnictwa upoważniającego go do reprezentowania L. I. Wezwanie zostało doręczone D. D. w dniu 20 listopada 2014 r. D. D. nie uzupełnił braku formalnego w wyznaczonym terminie.
Organ podał, że w konsekwencji niewykonania wezwania, Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. zawiadomiło D. D. o pozostawieniu jego pisma z dnia [...] października 2014 r. dotyczącego odwołania od decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] października 2014 r. bez rozpoznania.
Pismem z dnia [...] stycznia 2014 r., które wpłynęło do MPiPS w dniu [...] stycznia 2015 r. L. I. wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia pełnomocnictwa procesowego, załączając pełnomocnictwo udzielone radcy prawnemu D. D. W uzasadnieniu wskazała, że pełnomocnictwo omyłkowo wysłała do pełnomocnika zamiast do organu, w związku z czym zwraca się o przywrócenie terminu do wniesienia pełnomocnictwa lub z ostrożności procesowej wnosi o rozpoznanie odwołania.
Minister Pracy i Polityki Społecznej wskazał, że w myśl art. 58 k.p.a. termin należy przywrócić jeśli zostaną spełnione łącznie cztery przesłanki: strona złoży wniosek o przywrócenie terminu; strona uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy; wniosek o przywrócenie terminu zostanie złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu strona dopełni czynności, dla której określony był termin.
Organ stwierdził, że L. I. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, a także uzupełniła brak formalny. W treści wniosku L. I. wskazała, że jej pełnomocnik poinformował ją w terminie listownie, że przyszło wezwanie do uzupełnienia pełnomocnictwa; w tej informacji było również przygotowane pełnomocnictwo; pełnomocnik poinformował ją, że ma podpisać pełnomocnictwo i wysłać je bezpośrednio na adres Ministerstwa; Strona omyłkowo zamiast wysłać pełnomocnictwo do Ministerstwa wysłała dokument do pełnomocnika i dlatego został uchybiony termin.
Minister wskazał, że w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Katowicach z dnia 20 maja 1998 r., sygn. akt I SA/Ka 1718/06, stwierdzono, iż jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy; przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa; a contrario zatem, przywrócenie to może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
W ocenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej uchybienie terminu do uzupełnienia braku formalnego nastąpiło na skutek niezachowania przez stronę odpowiedniej dbałości o swoje interesy. Organ stwierdził, że L. I. nie uprawdopodobniła, aby uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji nastąpiło bez jej winy.
Postanowienie Minister Pracy i Polityki Społecznej postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] stało się przedmiotem skargi L. I., reprezentowanej przez radcę prawnego D. D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, pełnomocnik zarzucił:
- I. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy:
- 1. art. 8 k.p.a. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie oraz błędną interpretację, a to poprzez naruszenie zawartej w nim dyspozycji prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do organów państwa,
- 2. art. 11 k.p.a. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie oraz błędną interpretację, a to poprzez nienależyte wyjaśnienie przesłanek, którymi kierował się organ przy wydawaniu postanowienia,
- 3. art. 7 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i błędną interpretację, a to poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącej, a także nie podanie przyczyn z powodu których argumentom skarżącej odmówiono wiarygodności.
- 4. art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędną interpretację polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz niepodjęciu przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy
- 5. art. 58 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz błędną interpretację,
- II. naruszenie przepisów prawa materialnego mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
- 1. art. 2 Konstytucji RP poprzez niewłaściwe jego zastosowanie oraz błędną interpretację,
- 2. art. 9 Konstytucji poprzez niewłaściwe jego zastosowanie oraz błędną interpretację, a to poprzez naruszenie przez organ zawartej w niniejszym przepisie dyspozycji,
- 3. art. 45 Konstytucji RP poprzez niewłaściwe jego zastosowanie oraz błędną interpretację, a to poprzez uniemożliwienie skarżącej obrony swoich praw,
- 4. art. 77 poprzez niewłaściwe jego zastosowanie oraz błędną interpretację, a to poprzez naruszenie przez organ zawartej w niniejszym przepisie dyspozycji
- 5. art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez niewłaściwe jego zastosowanie oraz błędną interpretację, a to poprzez naruszenie zawartej w nim dyspozycji.
W uzasadnieniu wskazał, że uchybienie wyniknęło z omyłki strony, która zamiast wysłać pełnomocnictwo do Ministerstwa wysłała je do pełnomocnika. Strona działała w dobrej wierze, zaś sama omyłka miała charakter przypadkowy i niezawiniony.
W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie powołując dotychczasowe ustalenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
Zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisu art. 107 § 1 i § 3 oraz art. 7 i art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a., decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji lub, jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego, powinna być opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi.
Uzasadnienie faktyczne decyzji, stosownie do art. 107 § 3 k.p.a., powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
W sprawie niniejszej treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia pozostaje w oczywistej sprzeczności z rozstrzygnięciem organu, co stanowi naruszenie nie tylko art. 107 § 3 i § 1 k.p.a., ale również zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.).
Minister Pracy i Polityki Społecznej postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r. odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego. Treść uzasadnienia postanowienia jednoznaczne wskazuje jednak, że organ rozstrzygnięcie to podjął na skutek rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Organ w uzasadnieniu, w akapicie drugim od góry wskazał, że wpłynął wniosek L. I. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego, zaś w akapicie trzecim od góry podał już, że L. I. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i do tej czynności odniósł badanie 7-dniowego terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. W końcowej części uzasadnienia Minister Pracy i Polityki Społecznej stwierdził, że L. I. nie uprawdopodobniła, aby uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji nastąpiło bez jej winy.
Biorąc pod uwagę, że odwołanie złożone w tej sprawie pismem z dnia [...] października 2014 r. przez r.pr. D. D. w imieniu L. I. było wniesione w terminie, oraz uwzględniając, że sama L. I. nie złożyła odrębnego odwołania, które byłoby wniesione po terminie, a we wniosku z dnia [...] stycznia 2014 r. zwróciła się o przywrócenie terminu do uzupełnienia pełnomocnictwa procesowego – brak było podstaw do przyjęcia przez organ z urzędu, że strona wnosi o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i brak było podstaw do rozpatrzenia takiego wniosku.
Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia i powołany w podstawie prawnej przepis art. 59 § 2 k.p.a. nie pozostawiają wątpliwości, że organ nie rozpatrzył wniosku strony zgodnie z żądaniem. Stosownie do art. 59 § 2 k.p.a., o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenie. Zastosowanie powołanego przepisu przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej potwierdza, że organ rozpatrzył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Z tego też względu Sąd objął kontrolą zaskarżone postanowienie, stwierdzając konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego. Wskazania wymaga przy tym, że na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do dokonania innej czynności niż wniesienie zażalenia lub odwołania przysługuje zażalenie (art. 59 § 1 k.p.a.).
W sytuacji rozpatrywania sprawy na wniosek strony, zasadnicze znaczenie ma treść żądania. Organ nie może z urzędu przyjąć, że treść żądania jest inna niż wyrażona w podaniu. W razie, gdyby organ miał jakiekolwiek wątpliwości, co do zakresu żądania strony, procedura administracyjna przewiduje możliwość ich wyjaśnienia (art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 58 k.p.a.). Nie sposób załatwić sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu obywatela – jak wymaga przepis art. 7 k.p.a.
- – w sytuacji, gdy organ przyjmuje, że treść żądania jest inna niż wskazał wnioskodawca.
Rozpatrując ponownie wniosek L. I. z dnia [...] stycznia 2014 r. organ wezwie pełnomocnika L. I. do jednoznacznego wskazania, czy strona w piśmie tym wnosi o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego, czy o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a następnie – stosując prawidłowo przepisy k.p.a. – rozstrzygnie w przedmiocie żądania. Uzasadnienie postanowienia powinno spełniać wymogi art. 107 § 3 k.p.a. i powinno odnosić się do rozstrzyganej przez organ kwestii.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 wyroku Sąd oparł na przepisie art. 152 powołanej ustawy. W punkcie 3 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy.