Uzasadnienie
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] lutego 2005 r., wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] grudnia 2004 r., którą odmówiono L.G. przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku.
W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że przyznanie świadczenia na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 z późn. zm.) jest możliwe, jeżeli wnioskodawca spełnia następujące warunki:
jest lub był osobą ubezpieczoną lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym,
nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczenia wskutek szczególnych okoliczności,
nie może podjąć pracy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek,
nie ma niezbędnych środków utrzymania.
Do przyznania świadczenia w drodze wyjątku wszystkie przesłanki, o jakich mowa wyżej powinny być spełnione łącznie, a brak choćby jednej z nich wyklucza możliwość przyznania świadczenia.
Prezes ZUS wyjaśnił również, iż renta rodzinna jest pochodną świadczenia osoby zmarłej i w związku z tym w pierwszej kolejności bada się uprawnienia do świadczenia, jakie przysługiwałyby osobie zmarłej. Również szczególna okoliczność, o której mowa wyżej odnosi się do osoby zmarłej.
W ocenie Prezesa ZUS, w sprawie nie stwierdzono szczególnych okoliczności, z powodu których matka dzieci nie nabyła uprawnień do świadczenia ustawowego. Zaprzestała ona wszelkiej działalności objętej ubezpieczeniem w 1993 r., po wyczerpaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych i przez 10 lat i 7 miesięcy, do czasu orzeczenia całkowitej niezdolności do pracy w czerwcu 2004 r., pracy nie podejmowała, a nie stwierdzono, by przerwa ta spowodowana została okolicznościami szczególnymi. We wskazanym okresie ubezpieczona była osobą zdolną do pracy, a zatem nie istniały przeciwwskazania uniemożliwiające kontynuowanie zatrudnienia.
Przy ocenie szczególnych okoliczności, o których mowa w art. 83 ustawy, fakt pozostawania bez pracy potwierdzony formalną rejestracją jest brany pod uwagę, jednak nie ma decydującego znaczenia przy podejmowaniu decyzji w sprawie świadczenia w drodze wyjątku. Także trudne warunki materialne i brak środków utrzymania nie stanowią wystarczającego uzasadnienia do przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, działający w imieniu małoletnich K. i K., L.G. wniósł o uchylenie powyższej decyzji i wskazał, iż brak zatrudnienia żony był spowodowany niemożnością uzyskania pracy w R., a także jej leczeniem z powodu [...] i podejmowanymi staraniami o adopcję dwojga dzieci.
W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty podane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności zaskarżonego aktu z prawem obowiązującym w dacie jego wydania.
Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga analizowana w aspekcie tych podstaw zasługuje na uwzględnienie.
Powodem nieuwzględnienia przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosku o przyznanie renty rodzinnej w drodze wyjątku było ustalenie, iż niemożność uzyskania świadczenia z ubezpieczenia społecznego na zasadach ogólnych nie wynikała ze szczególnych okoliczności, które przeszkodziły w wypracowaniu dłuższego okresu ubezpieczenia.
Organ, wskazując na ponad 10-letnią przerwę w ubezpieczeniu matki dzieci, błędnie przyjmuje jednak, jeśli się uwzględni orzeczenie lekarza orzecznika ZUS, iż w tym okresie była ona osobą zdolną do pracy i że nie istniały przeciwwskazania uniemożliwiające kontynuowanie zatrudnienia w celu zapewnienia w przyszłości uprawnień do świadczenia z ubezpieczenia społecznego.
Lekarz orzecznik datę powstania niezdolności do pacy M.G. określił: "nie przed [...].05.1995 r." a w uzasadnieniu swojego orzeczenia wskazał: " inwalidztwo nie przed [...].05.1995 r.".
Z orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] sierpnia 2004 r. wynika zatem, że o niezdolności do pracy matki dzieci można mówić, iż występuje od [...] maja 1995 r. Tymczasem Prezes ZUS w swojej decyzji przyjął, że całkowita niezdolność do pracy, wykluczająca wykonywanie jakiegokolwiek zatrudnienia, została orzeczona przez lekarza orzecznika dopiero w sierpniu 2004 r.
Powyższa okoliczność jest o tyle istotna, iż może usprawiedliwiać przerwę w zatrudnieniu matki dzieci.
W toku postępowania administracyjnego nie zbadano także, czy istniały inne wskazywane przez wnioskodawcę, obiektywne, przeszkody uniemożliwiające M.G. podjęcie zatrudnienia, jak znacznie wyższa aniżeli w kraju stopa bezrobocia w rejonie [...], co wynika z zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy w W. (k.
- 21) oraz przysposobienie dwojga dzieci w wieku wymagającym ciągłej troski i opieki z jej strony.
W konsekwencji powyższych stwierdzeń, koniecznym jest ponowne przeprowadzenie postępowania dowodowego i ponowna ocena całości materiału dowodowego, jak tego wymagają przepisy art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa.
Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w wyroku.
O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono w oparciu o przepis art. 152 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.