Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] listopada 2009 r. (k-5 akt adm.) W. P. – radca prawny, zwróciła się do Głównego Inspektoratu Weterynarii o udostępnienie informacji publicznej, to jest stanowiska Głównego Lekarza Weterynarii, dotyczącego stosowania przez rolników produkujących i wprowadzających do obrotu mleko surowe separatorów (wirówek).
Wnioskodawczyni wyjaśniła, że ze stanowiskiem Głównego Lekarza Weterynarii zapoznała się na stronie internetowej, ale z uwagi na fakt, że nie zostało ono opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej Głównego Inspektoratu Weterynarii nie może stanowić dowodu w postępowaniu sądowym. Powołując się na art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1 i 2 oraz art. 10 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), wniosła o udostępnienie żądanej informacji publicznej poprzez jej nadesłanie.
Pismem z dnia [...] listopada 2009 r. (k-11 akt adm.) Główny Lekarz Weterynarii poinformował wnioskodawczynię, że przysługuje jej jedynie prawo wglądu w żądane dokumenty, tym samym żądana informacja nie może być jej przesłana. Jednocześnie Główny Lekarz Weterynarii, wskazując jako podstawę art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, poinformował W. P., że z treścią tego dokumentu może zapoznać się w siedzibie Głównego Inspektoratu po złożeniu w terminie 14 dni stosownego w tym zakresie wniosku. Stwierdził też, że brak złożenia takiego wniosku skutkować będzie wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania.
W odpowiedzi na powyższe pismo wnioskodawczyni, powołując się na art. 12 ust. 2 cytowanej ustawy, stwierdziła, że takie ograniczenie dostępu do informacji (jedynie do wglądu) wypacza cel ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W dniu [...] grudnia 2009 r. (k-18) Główny Lekarz Weterynarii, wskazując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 16 ust. 1 i art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, umorzył postępowanie w sprawie udostępnienia W. P. żądanego, wnioskiem z dnia [...] listopada 2009 r., stanowiska Głównego Lekarza Weterynarii, dotyczącego stosowania przez rolników (separatorów/wirówek).
W motywach uzasadnienia stwierdził, że wobec niezłożenia przez W. P. w terminie 14 dni wniosku, wskazanego w jego piśmie z dnia [...] listopada 2009 r., koniecznym stało się wydanie decyzji o umorzeniu postępowania.
Ponadto ponownie wskazał, że wnioskodawczyni przysługuje jedynie prawo wglądu do żądanego dokumentu urzędowego.
Powyższa decyzja, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. została utrzymana w mocy przez Głównego Lekarza Weterynarii.
Organ II instancji, rozpatrując sprawę ponownie stwierdził, iż zawarte w art. 12 ust. 2 rozwiązania odnoszą się tylko do uprawnień, o których mowa w art. 3 pkt 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie mają natomiast zastosowania do wglądu do dokumentu urzędowego, gdyż formę jego udostępniania (wglądu) określa art. 3 pkt 2 ust. 1 ustawy.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi W. P. do tutejszego Sądu.
Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej skarżąca zarzuciła naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 2, art. 10 ust. 1, art. 12 ust. 2, art. 14 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Negując zaprezentowaną przez organ wykładnię przepisów, stwierdziła, że sposób działania organu zmierza do ograniczenia prawa dostępu do informacji publicznej tym bardziej, że żądano udostępnienia informacji w formie najprostszej z możliwych. Jednocześnie podnosiła, że art. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej wyznacza jedynie zakres przedmiotowy ustawy, a szczególny tryb i formę udostępniania informacji publicznej regulują przepisy art. 10, art. 12 i art. 14 ustawy.
W odpowiedzi na skargę Główny Lekarz Weterynarii wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że udostępnienie żądanych dokumentów mogło nastąpić poprzez przyznanie prawa wglądu do nich i sporządzenia z nich notatek. Twierdził, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie przyznaje stronie prawa do otrzymywania kopii dokumentu urzędowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga w pełni zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno decyzja organu I instancji, jak i utrzymująca ją w mocy decyzja Głównego Lekarza Weterynarii, naruszają prawo.
W europejskiej koncepcji prawa do informacji publicznej, podmiotowe prawo do informacji wynika z art. 10 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, która obowiązuje w Polsce od 19 stycznia 1993 r. oraz z art. 10 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, ratyfikowanego przez Polskę w 1977 r.
Artykuł 10 Konwencji, zwanej dalej konwencją europejską, zapewnia wolność każdego do otrzymywania i przekazywania informacji i idei bez ingerencji władz publicznych i bez względu na granice państwowe (art. 10 ust. 1). Korzystanie z tej wolności może podlegać wymaganiom i ograniczeniom, wskazanym w art. 10 ust. 2 konwencji europejskiej.
Artykuł 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych formułuje prawo do informacji, jako prawo każdego do swobodnego wyrażania poglądów, które obejmuje swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe. Obydwa akty prawne wyposażają każdego w prawo do wolności informacji.
Treść art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) odpowiada tym zapisom i poszerza krąg uprawnionych podmiotów, wskazanych w art. 61 Konstytucji RP.
Zgodnie z tym przepisem Konstytucji RP, obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (ust. 1).
Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2).
Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).
Tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu ich regulaminy (ust. 4).
Ponadto, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych.
Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do oceny, w jakiej formie udostępniane są informacje publiczne – czy w formie wydania kserokopii dokumentów, czy też – jak twierdzi organ – jedynie w formie dostępu do dokumentów w siedzibie organu.
Jeżeli jakaś informacja nie może zostać udostępniona, z uwagi na to, że jest objęta tajemnicą ustawowo chronioną to organ musi ustalić i konkretnie wskazać w decyzji, o jaką tajemnicę chodzi - państwową, służbową, skarbową, statystyczną czy też o inną tajemnicę ustawowo chronioną. Nie jest natomiast możliwe narzucenie stronie formy realizacji jej prawa do informacji publicznej, gdyż to ona powinna wskazać formę jej udostępnienia. Zgodnie bowiem z art. 14 ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (ust. 1).
Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się.
Ponadto stosownie do treści art. 12 ust. 2 ustawy, podmiot udostępniający informację publiczną jest obowiązany zapewnić możliwość:
- 1) kopiowania informacji publicznej albo jej wydruk lub
- 2) przesłania informacji publicznej albo przeniesienia jej na odpowiedni, powszechnie stosowany nośnik informacji.
Reasumując za błędny uznać należało pogląd organu, iż udostępnienie informacji publicznej ogranicza się do wglądu w żądane dokumenty.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ winien udostępnić skarżącej kserokopie żądanych dokumentów informacji publicznych, z uwzględnieniem ograniczeń, wynikających z art. 5 omawianej ustawy.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji.