Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 24 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 631/08

Uzasadnienie

Skarżący, L. sp. z o. o. z siedzibą w M., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na:

1. 1) decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w W. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...],
2. 2) decyzję (wystąpienie) Inspektora Pracy w Państwowej Inspekcji Pracy.

Wnoszący skargę zażądał stwierdzenia nieważności powyżej określonych decyzji, ewentualnie - w przypadku nieuwzglęnienia zarzutów, co do stwierdzenia ich nieważności - o ich uchylenie.

Zdaniem skarżącego, przedmiotowe decyzje zostały wydane bez podstawy prawnej (art. 156 § 1 Kpa), "poprzez bezzasadne zastosowanie przez Inspektora Pracy formy prawnej wystąpienia, określonej w art. 33 ust. 1 pkt 1, od której nie przysługuje formalne odwołanie, w celu nałożenia na pracodawcę obowiązków o charakterze prawnym" oraz "nakazanie pracodawcy działań niewymagalnych przepisami prawa".

W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy wniósł o jej odrzucenie. Organ, uzasadniając swoje stanowisko, powołał się na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt I OSK 788/07, w którym Sąd stwierdził, że wbrew twierdzeniu autora skargi, wystąpienie Inspektora Pracy nie jest decyzją administracyjną. Jest ono niewładczą formą nadzoru nad kontrolowanym pracodawcą i nie pociąga ono dla niego żadnych sankcji administracyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z wystąpieniem Inspektora Pracy i odpowiedzią na złożone "odwołanie" od wystąpienia.

Podkreślić należy, że charakter prawny wystąpienia, o którym mowa w art. 11 pkt 8 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589) w orzecznictwie sądów administracyjnych budzi pewne wątpliwości.

Zgodnie z tym przepisem, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy lub przepisów dotyczących legalności zatrudnienia, właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione odpowiednio do:

1. 1) nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie w przypadku, gdy naruszenie dotyczy przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy;
2. 2) nakazania: wstrzymania prac lub działalności, gdy naruszenie powoduje bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia pracowników lub innych osób wykonujących te prace lub prowadzących działalność; skierowania do innych prac pracowników lub innych osób dopuszczonych do pracy wbrew obowiązującym przepisom przy pracach wzbronionych, szkodliwych lub niebezpiecznych albo pracowników lub innych osób dopuszczonych do pracy przy pracach niebezpiecznych, jeżeli pracownicy ci lub osoby nie posiadają odpowiednich kwalifikacji; nakazy w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu;
3. 3) nakazania wstrzymania eksploatacji maszyn i urządzeń w sytuacji, gdy ich eksploatacja powoduje bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi; nakazy w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu;
4. 4) zakazania wykonywania pracy lub prowadzenia działalności w miejscach, w których stan warunków pracy stanowi bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi; nakazy w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu;
5. 5) nakazania, w przypadku stwierdzenia, że stan bezpieczeństwa i higieny pracy zagraża życiu lub zdrowiu pracowników lub osób fizycznych wykonujących pracę na innej podstawie niż stosunek pracy, w tym osób wykonujących na własny rachunek działalność gospodarczą, zaprzestania prowadzenia działalności bądź działalności określonego rodzaju;
6. 6) nakazania ustalenia, w określonym terminie, okoliczności i przyczyn wypadku;
7. 7) nakazania pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi; nakazy w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu;
8. 8) skierowania wystąpienia, w razie stwierdzenia innych naruszeń niż wymienione w pkt 1-7, o ich usunięcie, a także o wyciągnięcie konsekwencji w stosunku do osób winnych.

Natomiast art. 33 ust. 1 powołanej ustawy stanowi, że w wyniku ustaleń dokonanych w toku kontroli właściwy inspektor pracy:

1. 1) wydaje decyzje, o których mowa w art. 11 pkt 1-4 oraz 6 i 7;
2. 2) kieruje wystąpienia, o których mowa w art. 11 pkt 8;
3. 3) wnosi powództwa oraz wstępuje do postępowania w sprawach, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 11;
4. 4) podejmuje inne działania, jeżeli prawo lub obowiązek ich podjęcia wynika z odrębnych przepisów.

W rozpoznawanej sprawie wydanie przedmiotowego wystąpienia nastąpiło na podstawie art. 33 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 11 pkt 8 powyżej przytoczonych przepisów ustawy.

Z analizy tych przepisów wynika, że wystąpienia, o których mowa w art. 11 pkt 8 ustawy, nie są decyzjami administracyjnymi, co oznacza, że nie przysługuje od nich środek zaskarżenia.

Wystąpienia, wydane na podstawie tego przepisu nie mają również charakteru aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm), gdyż wystąpienie nie dotyczy uprawnień lub obowiązków, wynikających z przepisów prawa. Oznacza to, że powinien zachodzić ścisły i bezpośredni związek pomiędzy wystąpieniem, a wykonaniem uprawnień bądź obowiązków wynikających z wystąpienia.

W rozpoznawanej sprawie taka zależność nie istnieje, na co wskazywał organ w piśmie stanowiącym odpowiedź na "odwołanie", jak również w odpowiedzi na skargę.

Reasumując stwierdzić należy, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie, nie mieści się w kategorii spraw rozpoznawanych przez sąd administracyjny i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu.