Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 3 grudnia 2008 r. J. T., powołując się na art. 155, art. 156 § 1 pkt 2, pkt 3 i pkt 7, art. 157 § 2 k.p.a. oraz na art. 32 ust. 1 i art. 48a ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r., Nr 8, poz. 66 ze zm.) zwrócił się do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. o:
- 1. ponowne ustalenie wysokości jego świadczeń emerytalnych wypłacanych po 1 stycznia 1999 r., które zostały przyznana decyzją z października 1991 r. przez Wojskowe Biuro Emerytalne w S.,
- 2. wypłacenie wraz z odsetkami kwot, które wynikają z różnicy między przysługującymi świadczeniami zgodnie ze słusznie nabytymi prawami w 1991 r., a zaniżonymi wypłaconymi przez Wojskowe Biuro Emerytalne w S. od 1 stycznia 1999 r., poprzez zastosowanie wadliwych podstaw prawnych decyzji waloryzacyjnych,
- 3. stwierdzenie nieważności decyzji waloryzacyjnych wydanych po 1 stycznia 1999 r., wydanych za rażącym naruszeniem prawa.
Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w W., decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...], działając na podstawie art. 31, art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 48a powołanej ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 ze zm.), odmówił J. T. ponownego ustalenia wysokości świadczenia emerytalno – rentowego i wypłaty odsetek.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż decyzje waloryzacyjne nie mogą być wyeliminowane z obrotu prawnego na wniosek strony, a jednocześnie organ nie dopatrzył się podstaw do stwierdzenia nieważności powyższych decyzji z urzędu. Dyrektor pouczył wnioskodawcę, iż od powyższej decyzji przysługuje mu prawo wniesienia odwołania do Sądu Okręgowego w W. Działając zgodnie z pouczeniem J. T. złożył odwołanie od powyższej decyzji do Sądu Okręgowego w W., wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji w całości.
Sąd Okręgowy w W. [...] postanowieniem z dnia 12 maja 2010 r., działając na podstawie art. 464 § 1 k.p.c. przekazał powyższą sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w W. wniósł o odrzucenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1120/10 odrzucił skargę J. T. na wskazaną wyżej decyzję Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. W uzasadnieniu postanowienia Sąd podniósł, iż warunkiem skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest – zgodnie z art. 52 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W tej sytuacji Sąd stwierdził, że skarga J. T. jest niedopuszczalna, ponieważ została wniesiona od decyzji organu I instancji, czyli przed wyczerpaniem toku instancji w postępowaniu administracyjnym.
Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej J. T. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 15 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 375/11 uchylił postanowienie z dnia 15 grudnia 2010 r. i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, iż Sąd I instancji odczytując hipotetyczny stan faktyczny zawarty w normie art. 32 ust. 2 powołanej ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin pominął, że decyzjami, które mogą być przez organ emerytalny zmienione, uchylone lub unieważnione, na zasadach określonych w k.p.a., mogą być decyzje ostateczne "od których nie zostało wniesione odwołanie do właściwego sądu". Sąd wskazał, że określenie wskazanego w ostatniej części powyższego zdania elementu stanu faktycznego przesądzi, czy w sprawie powinien znaleźć zastosowanie art. 32 ust. 2 powołanej ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin. Tego rodzaju pominięcie w ustaleniach sądu I instancji uniemożliwia stwierdzenie, czy powyższy przepis został prawidłowo zastosowany do stanu faktycznego w sprawie, co z kolei czyni przedwczesnym twierdzenie sądu I instancji co do kwestii wyczerpania środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie.
Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powinien ustalić, zmiany których decyzji domagał się skarżący i czy od tych decyzji nie zostało wniesione odwołanie do właściwego sądu. Ustalenia te umożliwią skontrolowanie prawidłowości zastosowania art. 32 ust. 2 i art. 31 powołanej ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin do ustalonego w sprawie stanu faktycznego i podjęcie przez sąd I instancji rozstrzygnięcia, czy zaskarżona decyzja będzie przedmiotem rozpoznania przed sądem administracyjnym. Ewentualne dalsze rozważania sądu I instancji w kwestii wyczerpania środków zaskarżenia (jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie), powinny być prowadzone z uwzględnieniem przepisów szczególnych w sprawach ubezpieczeń społecznych działu III k.p.a.
Pismem z dnia 18 kwietnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwał pełnomocnika skarżącego do wskazania jakich decyzji dotyczących świadczeń emerytalno-rentowych dotyczył wniosek skarżącego z dnia 3 grudnia 2008 r. i czy od tych decyzji wnosił on odwołanie do sądu powszechnego. Ponadto pismem z tej samej daty Sąd wezwał pełnomocnika organu do wskazania, czy od decyzji dotyczących świadczeń emerytalno – rentowych wydanych po 1 stycznia 1999 r. skarżący wnosił odwołanie do sądu powszechnego, a jeżeli tak to od których.
W piśmie z dnia 29 kwietnia 2011 r. pełnomocnik organu poinformował, że skarżący nie wnosił odwołania do sądu powszechnego od decyzji emerytalno-rentowych wydanych po 1 stycznia 1999 r. Pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 29 kwietnia 2011 r. poinformował Sąd, że wniosek skarżącego z dnia 3 grudnia 2008 r. dotyczył decyzji w sprawie świadczeń emerytalno – rentowych wydanych po 1 stycznia 1999 r., oraz że od tych decyzji skarżący nie wnosił odwołania do sądu powszechnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 190. z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze. zm.) Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych poddanych kognicji sądu administracyjnego jest możliwe jedynie wówczas, gdy skarga spełnia wymogi formalne, została złożona w terminie oraz gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia rozpoznanie sprawy co do istoty.
Przed przystąpieniem do rozpoznawania sprawy Sąd zobowiązany był zatem do zbadania dopuszczalność skargi J. T. na decyzję Dyrektora WBE w W. z dnia [...] grudnia 2008 r.
Wskazana wyżej decyzja została wydana na podstawie art. 31, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 ze zm.) w związku z art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) którą organ odmówił wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji wydanych po 1 stycznia 1999 r. Decyzją tą organ odmówił wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji wydanych po 1 stycznia 1999 r.
Stosownie do treści art. 32 ust. 2 cytowanej ustawy decyzje ostateczne, od których nie zostało wniesione odwołanie do właściwego sądu, mogą być z urzędu przez wojskowy organ emerytalny zmienione, uchylone lub unieważnione, na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego.
Z ustaleń Sądu dokonanych w tej sprawie wynika, że skarżący nie wnosił odwołania do sądu powszechnego od decyzji, co do których zwracał się on o stwierdzenie ich nieważności.
Powyższe oznacza, iż decyzja wydana przez organ emerytalny w celu zmiany, uchylenia bądź unieważnienia decyzji ostatecznej powinna respektować zasady wskazane w Kodeksie postępowania administracyjnego, w tym również zasadę dwuinstancyjności postępowania.
Zaskarżona decyzja z dnia [...] grudnia 2008 r. jest decyzją pierwszoinstancyjną, od której przysługuje stronie środek zaskarżenia w administracyjnym toku postępowania. Skarżący odwołanie takiego nie wniósł.
Stosownie zaś do treści art. 52 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka.
W tej sytuacji należy stwierdzić, że skarga J. T. jest niedopuszczalna, ponieważ została wniesiona od decyzji organu I instancji, czyli przed wyczerpaniem środków zaskarżenia, które służyły w postępowaniu administracyjnym.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.