Uzasadnienie
Minister Sprawiedliwości decyzją nr [...], z dnia [...] lutego 2013 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] uchylającą decyzję tego organu z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia S. G. na aplikację ogólną.
Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
S. G. złożył wniosek do Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury o dopuszczenie do udziału w konkursie na aplikację ogólną, występując jednocześnie o zwolnienie z opłaty za udział w konkursie.
Pismem z dnia [...] lipca 2012 r. Przewodniczący Komisji Konkursowej wezwał S. G. do usunięcia braków formalnych zgłoszenia przez dołączenie w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma oryginału dowodu uiszczenia opłaty za udział w konkursie oraz trzech zdjęć zgodnych z wymaganiami obowiązującymi przy wydawaniu dowodów osobistych. W piśmie tym wyjaśniono wnioskodawcy, że w ustawie z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. Nr 26, poz. 157 ze zm.) oraz w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 kwietnia 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania naboru dla kandydatów na aplikację ogólną oraz trybu powoływania i działania zespołu konkursowego i komisji konkursowej (Dz. U. Nr 67, poz. 566 ze zm.) brak jest podstawy prawnej pozwalającej na zwolnienie kandydata z opłaty za udział w konkursie na aplikację ogólną.
Przy piśmie z dnia [...] lipca 2012 r. S. G. częściowo uzupełnił braki formalne wniosku poprzez nadesłanie zdjęć.
Przewodniczący Komisji Konkursowej pismem z dnia [...] września 2012 r., powołując się na § 3 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 kwietnia 2009 r., powiadomił S. G. o pozostawieniu jego zgłoszenia bez rozpoznania.
W piśmie z dnia [...] września 2013 r. S. G. wniósł odwołanie od powyższego pisma do Ministra Sprawiedliwości podnosząc, że takie działanie jest dla niego krzywdzące i pozbawia go możliwości ubiegania się o przyjęcie na aplikację ogólną.
Postanowieniem nr [...], z dnia [...] października 2012 r. Minister Sprawiedliwości, działając na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdził niedopuszczalność odwołania S. G..
Postanowienie to stało się przedmiotem skargi S. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 2319/12.
Niezależnie od powyższego, w dniu [...] października 2012 r. Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury wydał decyzję nr [...], którą odmówił przyjęcia S. G. na aplikację ogólną. Jako podstawę prawną decyzji organ powołał art. 23 ust. 1 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że S. G. nie przystąpił do testu sprawdzającego wiedzę z poszczególnych dziedzin prawa, co uniemożliwia przyjęcie go na aplikację ogólną.
S. G. złożył odwołanie od powyższej decyzji do Ministra Sprawiedliwości, w którym wniósł o jej uchylenie i zmianę. W uzasadnieniu odwołania wyjaśnił, że jego zgłoszenie do udziału w konkursie, z uwagi na nieuiszczenie opłaty, zostało pozostawione bez rozpoznania.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, działając na podstawie art. 132 § 1 k.p.a., uchylił swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] października 2012 r.
W motywach rozstrzygnięcia organ podał, że brak było podstaw do rozstrzygania sprawy w drodze decyzji administracyjnej, ponieważ czynności wykonywane przez komisję konkursową są tzw. czynnościami materialno-technicznymi, do których nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W tej sytuacji, zdaniem organu, należało wadliwą decyzję uchylić.
Od powyższej decyzji S. G. złożył odwołanie do Ministra Sprawiedliwości, w którym podniósł, że decyzja ta nie rozstrzyga sprawy. Zarzucił, iż obydwie decyzje są wydane z naruszeniem prawa.
Minister Sprawiedliwości w wyniku rozpatrzenia odwołania decyzją dnia [...] lutego 2013 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z dnia [...] grudnia 2012 r.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Minister Sprawiedliwości wskazał, że organ I instancji zasadnie uchylił swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] października 2012 r., ponieważ decyzja ta nie powinna zostać wydana wobec faktu niedopuszczenia S. G. do udziału w konkursie na aplikację ogólną. Uchylenie to nastąpiło w trybie art. 132 § 1 k.p.a., który stanowi, że w przypadku, gdy odwołanie wniosły wszystkie strony, a organ administracji publicznej, który wydał decyzję, uzna, że to odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, może wydać nową decyzję uchylającą lub zmieniającą dotychczasową decyzję. S. G. był jedyną stroną w sprawie, a w złożonym odwołaniu wniósł o uchylenie decyzji.
Ponadto organ podniósł, że informacja przewodniczącego komisji konkursowej o niedopuszczeniu do udziału w konkursie na aplikację ogólną z uwagi na nieuiszczenie wymaganej opłaty stanowi czynność materialno-techniczną, od której nie przysługuje odwołanie.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. G. wniósł o uchylenie powyższej decyzji Ministra Sprawiedliwości.
W uzasadnieniu skargi podniósł, że zarówno decyzja organu I instancji, jak i II instancji, nacechowane są wadliwością. Zdaniem skarżącego decyzje te nie odnoszą się do stanu faktycznego. Wyjaśnił, że zwrócił się o zwolnienie z opłaty za udział w konkursie na aplikację ogólną, jednakże otrzymał informację, że nie jest to możliwe. Brak zwolnienia z opłaty skutkował tym, że nie miał podstaw do przystąpienia do egzaminu i w efekcie jego zgłoszenie pozostawione zostało bez rozpoznania.
Minister Sprawiedliwości w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz., 270 ze zm.).
Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 132 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w przypadku, gdy odwołanie wniosły wszystkie strony, a organ administracji publicznej, który wydał decyzję, uzna, że to odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, może wydać nową decyzję, w której uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję.
Instytucja uchylenia decyzji przewidziana w tym przepisie jest wyjątkiem od zawartej w art. 110 k.p.a. generalnej zasady związania organu I instancji własną decyzją. Warunkiem uchylenia decyzji w tym trybie jest to, aby odwołanie od tej decyzji wniosły wszystkie strony oraz uznanie przez organ, iż odwołanie to zasługuje w całości na uwzględnienie.
Pierwsza z powyższych przesłanek, mająca charakter formalny, została spełniona w niniejszej sprawie. Odwołanie od decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z dnia [...] października 2012 r. wniósł bowiem S. G., który był jedyną stroną postępowania.
Druga przesłanka zastosowania art. 132 § 1 k.p.a., będąca przesłanką materialnoprawną, w ocenie Sądu, również została spełniona, albowiem odwołanie S. G. zasługiwało na uwzględnienie w całości.
Za wnioskiem takim przemawia analiza przepisów regulujących tryb przeprowadzania konkursu na aplikację ogólną. Zagadnienia te uregulowane są w ustawie z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. Nr 26, poz. 157 ze zm.) oraz rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 kwietnia 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania naboru dla kandydatów na aplikację ogólną oraz trybu powoływania i działania zespołu konkursowego i komisji konkursowej (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1006).
Zgodnie z art. 16 ust. 5 powołanej wyżej ustawy zgłoszenie kandydata do konkursu na aplikację ogólną powinno zawierać: wniosek o dopuszczenie do konkursu; ankietę personalną; życiorys; kopie dokumentów potwierdzających ukończenie wyższych studiów prawniczych w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskanie tytułu zawodowego magistra lub zagranicznych studiów prawniczych uznanych w Rzeczypospolitej Polskiej albo zaświadczenie o zdanym egzaminie magisterskim; oryginał dowodu uiszczenia opłaty za udział w konkursie; oświadczenie składającego zgłoszenie, że nie jest prowadzone przeciwko niemu postępowanie o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe; kopię dowodu osobistego; 3 zdjęcia zgodne z wymaganiami obowiązującymi przy wydawaniu dowodów osobistych.
Stosownie natomiast do treści § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości jeżeli zgłoszenie nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 16 ust. 5 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, przewodniczący komisji konkursowej albo, z jego upoważnienia, sekretarz komisji wzywa kandydata listem poleconym za potwierdzeniem odbioru do usunięcia braków w terminie 7 dni od dnia doręczenia tego listu, z pouczeniem, że nieusunięcie braków w terminie spowoduje pozostawienie zgłoszenia bez rozpoznania. O pozostawieniu zgłoszenia bez rozpoznania przewodniczący komisji konkursowej albo, z jego upoważnienia, sekretarz komisji zawiadamia kandydata listem poleconym za potwierdzeniem odbioru.
W przypadku pozostawienia bez rozpoznania zgłoszenia kandydata do konkursu na aplikację ogólną nie jest konieczne wydawanie decyzji o odmowie przyjęcia na aplikację ogólną. Wydanie takiej decyzji przewiduje art. 23 ust. 1 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury. Decyzja taka może być wydana przez Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury wyłącznie w przypadkach przewidzianych w tym przepisie, a więc po przeprowadzeniu konkursu i ustaleniu listy kandydatów zakwalifikowanych na aplikację ogólną oraz zasięgnięciu informacji z Krajowego Rejestru Karnego o każdej osobie umieszczonej na tej liście.
Pozostawienie zgłoszenia bez rozpoznania oznacza natomiast, iż kandydatura starającego się o przyjęcie na aplikację ogólną nie jest w ogóle oceniana pod kątem spełniania przesłanek przewidzianych w ustawie. Powodem zastosowania tej instytucji są braki formalne zgłoszenia, które nie zostały uzupełnione, a które stanowiły przeszkody do dopuszczenia kandydata do konkursu. W konsekwencji tego nie może być wydana decyzja o przyjęciu bądź odmowie przyjęcia kandydata na aplikację, albowiem kandydat ten nie brał udziału w konkursie. Nie dochodzi w takiej sytuacji do merytorycznej oceny zgłoszenia.
Skoro zatem, zgłoszenie skarżącego do udziału w konkursie na aplikację ogólną pozostawione zostało bez rozpoznania i nie brał on udziału w konkursie, to nie można było wydać decyzji o odmowie jego przyjęcia na aplikację.
Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury wydając decyzję z dnia [...] października 2012 r. błędnie zatem zastosował art. 23 ust. 1 powołanej ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwo i Prokuratury, a wobec wniesienia odwołania przez skarżącego od tej decyzji, w pełni uzasadnione było zastosowanie trybu określonego w art. 132 § 1 k.p.a. i jej uchylenie.
Powyższe okoliczności wskazują, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji odpowiadają prawu.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.